پرسش
اگر دادگاه بدوی حضانت فرزند را به زوجه داده باشد و میزان نفقه تعیین شده توسط دادگاه کم باشد یا زن طی دادخواستی از دادگاه تقاضای تعیین نفقه آینده را بنماید و دادگاه نیز مبلغی به طور قطعی تعیین کند و پس از چند سال بخواهد درخواست افزایش آن را نماید تکلیف دادگاه چیست؟
نظر و پاسخ
در فرض سوال پس از ثبت دادخواست جدید و جری تشریفات قانونی، دادگاه ضمن صدور دستور تعیین وقت رسیدگی و ابلاغ دادخواست و ضمایم به زوج، آنان را جهت رسیدگی دعوت می نماید و با توجه به نفقه تعیین شده قبلی و با در نظر گرفتن تغییر درصد شاخص قیمت ها و وضعیت سنی و تحصیلی فرزند و شیون خانوادگی، نسبت به افزایش نفقه حکم خواهد داد. بدیهی است با توجه به استمرار حق نفقه، آراء قبلی از این حیث به عنوان اعتبار امر مختومه تاثیری نداشته و موضوع قابل رسیدگی مجدد خواهد بود. با این ترتیب نظر اکثریت تایید می شود.
درخواست افزایش نفقه طی دادخواست جداگانه تقدیم و پرونده سابق خواسته می شود و بر اساس میزان رشد تورم مقدار نفقه جدید تعیین می شود و نفقه دهنده نیز نمی تواند به اعتبار امر مختومه استناد نماید زیرا حکم مربوط به نفقه از جمله احکامی است که به زمان خاص بستگی دارد و تغییر مقتضیات زمان و شرایط دعوا موجب تجدید دعوا می شود و در مانحن فیه، نرخ رشد تورم با تغییر وضعیت مالی نفقه دهنده در حکم صادره موثر است، لذا اعتبار امر مختومه قابل استناد نیست.
دادگاه می تواند با حفظ رای قبلی با در نظر گرفتن میزان رشد تورم مبلغی اضافه کند و هم می تواند مبلغ جدیدی تعیین نماید و به اعتبار امر مختومه، نفقه دهنده نمی تواند استناد کند زیرا با تغییر شرایط تغییر جهت مطرح می شود.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۲