پرسش
آیا پس از انقضای عقد اجاره، در صورت تاخیر موجر و مستاجر در استرداد ودیعه و تخلیه ملک، امکان ایجاد تهاتر در وجه التزام قراردادی وجود دارد؟
نظر و پاسخ
چنانچه وجه التزام تعیین شده، بابت تخلف از تخلیه مورد اجاره باشد، در صورت اثبات استحقاق موجر به دریافت آن، بین طلب موجر از این بابت و طلب مستاجر از بابت ودیعه، تهاتر قضایی به عمل می آید و چنانچه وجه التزام پیشبینی شده صرفا برای موجر باشد، می تواند از استرداد ودیعه به میزان وجه التزام به استناد تهاتر خودداری نماید؛ در هر حال رای وحدت رویه شماره ۸۰۵ - ۱۳۹۹/۱۰/۱۶ هیات عمومی دیوان عالی کشور در تفسیر ماده ۲۳۰ قانون مدنی ناظر به تعهدات پولی نیز می باشد.
در صورت وحدت مبلغ وجه التزام قراردادی و وحدت زمان تاخیر، امکان ایجاد تهاتر وجود دارد؛ چرا که تعهد طرفینی و به تساوی است.
با توجه به اینکه مطالبه وجه التزام قراردادی موضوع ماده ی ۲۳۰ قانون مدنی ناظر بر تعهدات غیر پولی می باشد و در واقع تعیین وجه التزام برای موجر مبنی بر پرداخت خسارت ناشی از تاخیر در استرداد ودیعه خلاف شرع و صراحت ماده ۲۳۰ می باشد؛ بنابراین امکان تهاتر وجود ندارد. ضمن اینکه تنها مستاجر در صورت تاخیر در تخلیه، مکلف به پرداخت وجه التزام قراردادی می باشد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۹