پرسش
زنی با تقدیم دادخواست به طرفیت شوهرش، مطالبه نفقه برای مدت دو سال را تقاضا کرده و مرد در مقام دفاع اظهار داشت که به تدریج، نفقه زن پرداخت شده است و به سکونت زن در منزل خود و زندگی مشترک استناد کرده است. به عنوان قاضی رسیدگی کننده به پرونده چه تصمیمی اتخاذ خواهید کرد و کدام یک از زن و شوهر را در این اختلاف مدعی می دانید؟
نظر و پاسخ
چنان چه زن و مردی در زندگی مشترک، سال ها در آرامش و بدون طرح دعوی مطالبه نفقه اعم از جزایی یا مدنی در کنار یکدیگر زندگی کنند، ظاهر و عرف، دلالت بر تامین مایحتاج ضروری این زندگی مشترک را دارد و چنان چه زوجه برخلاف این ظاهر ادعایی داشته باشد باید با ارایه دلیل آن را ثابت کند؛ چرا که در ظاهر و به طور متعارف، تحمل زندگی خلاف آن را که بدون پرداخت نفقه باشد نخواهد داشت. بنابر مراتب، نظر اکثریت: تایید می شود.
هر چند به موجب اصل عدم، شوهر باید مدعی باشد و برای اثبات ادعای خود دلیل ارایه دهد؛ ولی از آنجایی که سکونت زوجین در یک منزل و زندگی مشترک آن ها ظهور در پرداخت نفقه دارد، در تعارض بین اصل و ظاهر، ظاهر که در زمره امارات است و یک نحو کاشفیت به موقع دارد؛ مقدم بر اصل است و بر حکم ظاهری ناشی از اجرای اصل حکومت می کند. بنابراین، زن در چنین اختلافی مدعی و مکلف به ارایه دلیل است و در صورت عدم ارایه دلیل، محکوم به بی حقی خواهد بود.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۱