پرسش
۱- نحوه طرح تقاضای تجویز تعقیب مجدد (ماده ۲۷۸) قانون آیین دادرسی کیفری چگونه است؟ از طریق طرح شکایت جدید یا صرف ارایه تقاضا به شعبه صادرکننده قرار؟
۲- تصمیم مرجع رسیدگی کننده در ارزیابی اولیه، دلیل جدید ارایه شده توسط متقاضی و همچنین پس از تجویز مجدد (چه از ناحیه دادستان و یا دادگاه) پس از رسیدگی و عقیده بر جلب به دادرسی، در قالب قرار موقوفی تعقیب خواهد بود یا منع تعقیب؟
نظر و پاسخ
ملاک ورود مجدد، دلایل جدید ارایه شده است که بنا بر تکلیف مقرر در عبارت پایانی ماده ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری باید وفق مقررات، رسیدگی انجام گیرد اما چنانچه دلایل همان دلایل سابق باشد، لزوما مورد از موارد اعتبار امر مختومه است و به موقوف ماندن تعقیب باید اصدار قرار شود اما صرف ارایه ادله جدید به معنای صدور قرار جلب به دادرسی نیست بلکه صرفا مجوز رسیدگی مجدد می باشد. چنانچه به کافی نبودن آن مقام قضایی، در مقام ارزیابی ادله رسید قرار منع پیگرد باید صادر کند. نظریات ابرازی درحدی که با استنتاج مرقوم موافقت دارد مورد تایید است.
۱- باید از طریق طرح شکایت اقدام شود، چه آنکه ماده ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری تنها استثنایی بر اعتبار امر قضاوت شده برای قرار منع تعقیب است و سخن دیگری ندارد بنابر این اگر شخصی بخواهد دوباره همان دعوا را مطرح کند طرح دعوا باید تابع عمومات باشد. بدین ترتیب در این فرض شخصی که تعقیب مجدد می خواهد باید همانند زمانی که از ابتدا شکایت کرده طرح دعوا کند.
۲- هم در تصمیم پس از عدم احراز دلیل جدید بودن در ارزیابی ادله و هم در مورد عدم کفایت دلیل، تصمیم بازپرس باید در قالب قرار موقوفی تعقیب صورت گیرد، چون وقتی پذیرفتیم که تجویز مجدد تعقیب مطابق ماده مذکور امری استثنایی است برای شرایط اجرای آن باید به اصل رجوع کنیم و روح قانون آیین دادرسی کیفری در موردی که امری قابل تعقیب کیفری نباشد امر به صدور قرار موقوفی تعقیب نموده است. بنابراین اگر بعد از تجویز یا حتی قبل از آن دلایل برای صدور قرار جلب به دادرسی کافی نباشد باید قرار موقوفی تعقیب صادر کرد. وانگهی هرگز نباید برای یک موضوع دو قرار منع تعقیب صادر شود. قرار منع تعقیب یک بار پیش از این صادر شده و صدور مجدد آن بی معنی است.
۱- چون تقاضای تجویز تعقیب مجدد، شکایت جدید نیست و در قالب اعتراض مطرح می شود و در واقع اعطای حق اعتراض مجدد به قرار منع تعقیبی است که با عدم کفایت ادله صادر شده است لذا باید در قالب اعتراض مطرح و مطابق ماده ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری اقدام و رسیدگی گردد.
۲- وقتی پذیرفتیم با اعطای تجویز مجدد وارد ماهیت می شویم و از طرفی با کفایت ادله و اقناع وجدان قضایی نسبت به صدور قرار جلب به دادرسی اقدام خواهیم کرد لذا در صورت عدم کفایت ادله نیز باید قرار منع تعقیب صادر نمود. این عده بر این عقیده هستند که حتی در صورت ارزیابی ادله ابتدایی و عدم احراز ارایه دلیل جدید و عدم حصول شرایط برای اعمال ماده مذکور صرفا پرونده با دستور اداری تقاضای بایگانی می گردد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۶