پرسش
در مورد تعلیف غیر مجاز بز در مراتع با توجه به نوع و میزان خسارات وارده و مستندات قانونی اظهار نظر فرمایید؟
نظر و پاسخ
چرای غیر مجاز بز در جنگلها و مراتع مشمول ماده ۴۴ قانون مراتع و جنگلها است و چرای دام مشمول ماده ۴۷ (تبصره ۲) قانون مرقوم است و به هیچ وجه با ماده ۶۹۰ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ قابل انطباق نمیباشد زیرا ماده اخیرالذکر صریحا یا ضمنا دلالتی برچرای دام ندارد و منصرف از مورد است در صورتی که تعلیف مرتع توام با تخریب مرتع باشد و تخریب یا تضییع بر آن صدق کند مشمول تعدد موضوع تبصره یک ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ میباشد.
قبل از تصویب قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع، محاکم براساس ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی تعزیرات رسیدگی و مبادرت به صدور رای می نمودند.
در مورد جایگاه قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت در این مبحث نیز می توان چنین گفت که مجازات تعلیف غیر مجاز به استناد ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی تعزیرات تعیین میگردد و اگر خسارات مورد درخواست باشد براساس ماده ۴۷ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت حکم صادر میگردد.
در ماده ۴۴ و ۴۴ مکرر: اگر در سال ۱۳۴۸ می خواستیم حکم صادر کنیم و دام بز بود، باید براساس آن مقررات اقدام می کردیم و چون ضبط، توسط شورای نگهبان، غیر شرعی تشخیص داده شد این عمل بدون مجازات باقی ماند و ماده ۴۴ مکرر و پس از آن مجازات برای چرای بز نداشتیم بعدا در سال ۷۵ قانون مجازات اسلامی تصویب شده و سوال این است که آیا آخرین اراده قانونگذار ملاک است یا با توجه به اینکه قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت یک قانون غیر جزایی است و باید با استناد به قانون مجازات اسلامی حکم صادر گردد؟
گاهی تعلیف همراه با تخریب است و گاهی بدون تخریب صورت می پذیرد.
آنجا که تعلیف منجر به تخریب شود مشمول ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی تعزیرات است اما اگر تعلیف همراه با تخریب نشود و اساسا اگر مرتع رها شود تخریب میشود و چرانیدن دام طبق طبیعت موجب تقویت و حفاظت از خود مرتع میشود.
رای وحدت رویه شماره ۶۴۹ ۵/۷/۷۹
تبصره ۲ ماده ۴۷ مصوب ۲۷/۱۱/۸۰ چرای دام در مراتع جرم محسوب میشود و مستلزم پرداخت ۲۰ درصد ارزش متوسط واحد دامی در سال میباشد.
مصوبه ۲۰/۰۱/۸۲ چرای دام در مراتع یا مازاد جرم محسوب میشود و مستلزم پرداخت ۸۰۰۰۰ ریال بابت هر واحد دامی.
مصوبه مورخ ۲۲/۰۷/۸۲ جریمه مالی چرانیدن بز به مبلغ ۳۲۰.۰۰۰ تعیین شده است و هر بز ۴ واحد دامی است.
مصوبه بعدی ۹/۲/۹۱ آیین نامه اجرایی قانون اصلاح ماده ۴۷ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت
در ماده ۷ ارزش ریالی یک واحد ریالی به منظور محاسبه عوارض سالیانه و محاسبه جزای نقدی برای چرای مازاد بر پروانه توسط وزارت جهاد کشاورزی تعیین میشود. پس از سال ۹۲ ارزش واحد دامی باید از جهاد کشاورزی استعلام گردد.
در سال ۱۳۹۴ ارزش واحد دامی را تعیین کرده است ۲۰/۰ درصد آن ۹۴۰.۰۰۰ است.
نظریه: به نظر نمی رسد نظر قانون گذار این باشد که رکن قانونی را خیلی پیچیده نماید که نیاز به اینقدر محاسبه باشد و برای یک روز یک مبلغ تعیین شود و قیاس غیر بز با غیر آن قیاس مع الفارق است.لذا با توجه به تصریح قانونگذار در مورد تعلیف غیر مجاز در هر مورد باید به تبصره۲ ماده ۴۷ استناد نمود و نمی توان به ماده ۶۹۰ استناد نمود.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۵