پرسش
شخصی که از بانک وام گرفته سفته هایی را به عنوان متعهد در مقابل وام دریافتی امضا کرده و همان سفته ها را به شخص دیگری به منظور تضمین، ظهرنویسی کرده و در اختیار بانک قرار داده است. به لحاظ این که وام در سر رسید بازپرداخت نشده است، بانک علیه متعهد و ظهرنویس به عنوان ضامن شکایت کرده است. آیا مقررات ماده ۲۴۹ قانون تجارت از حیث تضامن حاکم است یا مقررات قانون مدنی و با عنایت به ماده ۶۹۸ قانون مدنی ذمه مضمون عنه بری می شود؟
نظر و پاسخ
به موجب قانون تجارت برات دهنده متعهد پرداخت وجه برات است لیکن برای اطمینان به پرداخت وجه برات شخص دیگری که در واقع ضامن پرداخت وجه برات است آن را ظهرنویسی می کند و در این صورت کشنده برات و ظهرنویس در مقابل دارنده برات مسیولیت تضامنی دارند و در صورت عدم پرداخت وجه برات، دارنده می تواند علیه کشنده برات و ظهرنویس اقامه دعوا کند و در صورت احراز صحت و اصالت، هم برای کشنده برات و هم ظهرنویس اقامه دعوا کند و در صورت احراز صحت و اصالت برات هم کشنده برات و هم ظهرنویس محکوم به پرداخت وجه برات به طور تضامنی هستند.
ظهرنویسی در قانون تجارت با ضمانت تعریف شده است در قانون مدنی متفاوت است در قانون تجارت ضامن و کشنده برات مسیولیت تضامنی دارند اما در قانون مدنی مسیله نقل ذمه به ذمه است یعنی ضامن مسیول پرداخت وجه مورد ضمانت است و مسیولیت مدیون زایل می شود. ضمانت برای پرداخت وجه سفته یا چک هم امکان پذیر است و طرفین به موجب قرارداد جداگانه مسیولیت پرداخت سند تجاری را توافق می کنند که مطابق قرارداد عمل می شود.
با توجه به این که سفته یک سند تجاری است امضا کنندگان ظهر سفته ضامن تجاری محسوب می شوند و به عنوان ظهرنویس مسیولیت تضامنی با متعهد دارند از طرفی قسمت اخیر ماده ۲۴۹ قانون تجارت مسیولیت ضامن را مشخص کرده است. لذا با جمع مواد ۲۴۹ و ۳۰۷ قانون مذکور در این مورد نحوه تضامن حاکم است.
ضمان ظهرنویس در خصوص سوال مورد بحث ضمان مدنی تلقی می شود.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۴