نشست قضایی درباره فوت زوجه مقدم بر تصویب قانون الحاق یک تبصره به ماده ۹۴۶ قانون مدنی مصوب ۸۹/۵/۲۶ و عدم تقسیم ترکه

زوجه در زمان حیات خود کلیه حقوق سهم الارثش را به غیر صلح کرده است اما تاکنون به منتقل الیه پرداخت و تسلیم نشده است آیا حقوق منتقل الیه ناشی از انتقال مشمول ماده واحده قانون اصلاح موادی از قانون مدنی است؟

به موجب ماده واحده قانون الحاق یک تبصره به ماده ۹۴۶ قانون مدنی مصوب ۸۹/۵/۲۶ مقرر گردیده که مفاد این ماده در خصوص وراث متوفایی که قبل از تصویب آن ماده فوت کرده ولی هنوز ترکه او تقسیم نشده است نیز لازم الاجرا است. بنابراین، در صورت فوت مقدم بر تصویب قانون و عدم تقسیم ترکه موضوع و مفاد تبصره ذیل ماده ۹۴۶ قانون مدنی حاکم بر موضوع خواهد بود. با توجه به این که سهم الارث مصالح در زمان عقد صلح بهای اعیان بوده و مشخص می باشد و مورد صلح رسما به متصالح انتقال پیدا کرده است موضوع سهم الارث و تقسیم آن که بعدا به موجب تبصره الحاقی به ماده ۹۴۶ قانون مدنی به آن اشاره شده منصرف از این موضوع بوده زیرا که متصالح در این فرض صاحب سهم الارث نیست تا موضوع تقسیم ترک و سهم آن مطرح گردد، بلکه مالک مورد صلح بوده است و در واقع اراده طرفین بر حقوق معینی بوده که در زمان انعقاد عقد انتقال پیدا کرده است، عرصه و ترکه مادام که تقسیم نشده، بعدا ایجاد شده و خارج از اراده طرفین است. چون مصالح کلیه حقوق ناشی از سهم الارث خود اعم از موجود و آینده را صلح کرده است، محور اصلی صلح نامه تعیین سهم الارث و انتقال آن نمی باشد بلکه تعیین وارث است و متصالح قایم مقام مصالح در اخذ سهم الارث است. با توجه به این که مورد صلح به متصالح انتقال پیدا کرده است ایشان جانشینی مصالح که وارث بوده است می شود. لذا تا زمانی که ترکه تقسیم نشده است، سهم الارث موضوع انتقال، مثل سایر وراث مشمول عرصه و اعیان می شود. زیرا منتقل الیه قایم مقام وارثی است که مورد صلح را انتقال داده است که بر اساس تبصره الحاقی از عرصه و اعیان ارث می برد. • نظر ابرازی: صلح عقدی است که در قانون آثار خودش را دارد، بنای آن بر تسامح و تساهل است و وقتی افراد می خواهند تابع عقود دیگر نباشند اراده خود را بر مبنای صلح می گذارند، در صلح نیازی به وجود منفعت نیست و صرفا باید حق وجود داشته باشد. لذا ناظر به اموالی هم که در آینده ممکن است موجود باشند تسری پیدا می کند. پس متصالح جانشین مصالح بوده و کلیه حقوق سهم الارث که بعدا مطابق ماده ۹۴۶ قانون مدنی به مصالح تعلق می گرفت به ایشان منتقل می گردد. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۱