لاولکس پرسش
اگر زن ایرانی با یک تبعه خارجه بدون رعایت مقررات ماده ۱۰۶۰ قانون مدنی ازدواج کند، وضعیت حقوقی ازدواج نامبرده چگونه است و به عبارت دیگر، ضمانت اجرای ماده ۱۰۶۰ قانون مدنی چیست و آیا چنین ازدواجی قابل ثبت رسمی خواهد بود؟
نظر و پاسخ
نظر هیئت عالی
هر چند در باب ضمانت اجرای ماده ۱۰۶۰ قانون مدنی، بعضی از حقوقدانان اعتقاد به عدم نفوذ نکاح از نظر قوانین و دادگاه های ایران دارند ولیکن با توجه به اطلاق ماده ۱۷ قانون ازدواج که مقرر داشته: ... هر خارجی که بدون اجازه مذکور در فوق با زن ایرانی ازدواج نماید به حبس تأدیبی... محکوم خواهد شد. به نظر می رسد که قانون ازدواج متعرض اصل نکاح نشده است. در عین حال با توجه به عموم مقررات، شرایط صحت نکاح در فصل چهارم قانون مدنی اصل نکاح محل تردید نمی باشد. زوج تکلیف دارد مطابق آیین نامه زناشویی بانوان ایران با اتباع بیگانه غیرایرانی مصوب ۱۳۴۵/۷/۶ هیأت وزیران، اجازه مخصوص کسب نماید و پس از آن، ثبت رسمی ازدواج امکان پذیر خواهد شد.
نظر اتفاقی
اگر زن ایرانی بدون رعایت تشریفات و کسب اجازه از دولت با تبعه خارجی ازدواج نماید، ازدواج مشارالیه صحیح بوده است و کسب اجازه مانع صحت عقد نکاح نخواهد بود. لکن ثبت ازدواج محتاج کسب اجازه از دولت است و چنین ازدواجی قبل از رعایت تشریفات و کسب اجازه دولت، قابل ثبت رسمی در محاضر ازدواج نخواهد بود و زوج تبعه خارجی به موجب ماده ۱۷ قانون ازدواج مصوب ۱۳۱۰ مسئولیت جزایی خواهد داشت.