نشست قضایی درباره مرجع رسیدگی به جرایم نوجوانان در فرض نبودن دادگاه کیفری یک ویژه نوجوانان در استان وقوع جرم

چنانچه جرمی در صلاحیت دادگاه کیفری یک ویژه نوجوانان اتفاق افتد و در استان محل وقوع جرم دادگاه کیفری یک ویژه نوجوانان نباشد، چه مرجعی صالح به رسیدگی است ؟

نظریه اداره حقوقی به شماره ۱۷۱۳/۹۶/۷مورخ ۹۶/۷/۲۴ به شرح زیر مورد تایید اعضاء هیات عالی است: مطابق ماده ۳۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی، (جرایم مشمول صلاحیت دادگاه کیفری یک و همچنین انقلاب در مواردی که با تعدد قاضی رسیدگی می شود، اگر توسط افراد بالغ زیر هیجده سال تمام ارتکاب یابد، در دادگاه کیفری یک؛ ویژه رسیدگی به جرایم نوجوانان رسیدگی و متهم از کلیه امتیازاتی که در دادگاه اطفال و نوجوانان اعمال می شود بهره مند می گردد) در این خصوص بین مواردی که ابتدایا رسیدگی می شود با مواردی که پس از نقض رای قبلی در دیوان عالی کشور باید مجددا رسیدگی به عمل آید، فرقی نیست و در همه موارد به جرایم مذکور که مرتکب، فرد بالغ زیر هجده سال تمام است، باید در دادگاه کیفری یک ویژه نوجوانان رسیدگی شود و چنانچه در آن حوزه، شعبه دیگر دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرایم نوجوانان تشکیل نشده باشد، با توجه به ملاک تبصره ۱ ماده ۲۹۶ قانون صدرالذکر، نزدیکترین دادگاه کیفری یک ویژه نوجوانان در همان استان و در صورت نبودن شعبه دیگر در کل آن استان، نزدیکترین دادگاه کیفری یک ویژه نوجوانان در استان دیگر صلاحیت رسیدگی دارد. یک شعبه تخصصی داریم و یک شعبه ی اختصاصی، آنچه در تبصره یک ماده ۳۱۵ قانون آیین دادرسی ذکر شده است یک شعبه ی تخصصی است نه اختصاصی و صلاحیت دادگاه کیفری یک، صلاحیت استانی که به تمامی جرایم ویژه در صلاحیت کیفری یک صرف نظر از سن مجرم می تواند رسیدگی کند، از طرف دیگر دادگاه ویژه اطفال هم یک شعبه از کیفری یک است و همانگونه که کیفری دو می تواند به جرایم اطفال رسیدگی کند و با وحدت ملاک از ماده ۲۹۸ قانون آیین دادرسی کیفری یک می تواند به جرایم نوجوانان رسیدگی کند با امتیازاتی که قانون برای نوجوانان در نظر گرفته است. ما هر جا که بخواهیم رسیدگی کنیم ابتدایا باید صلاحیت شخصی خود را احراز کنیم و بعد صلاحیت محلی، در قانون آیین دادرسی کیفری برخی از صلاحیت ها با ابلاغ ویژه اعطاء می گردد و تنها قضاتی صلاحیت رسیدگی دارند که ابلاغ داشته باشند، از طرف دیگر اعطای صلاحیت ذاتی و نفی صلاحیت ذاتی از قواعد آمره است و نیاز به نص دارد، نمی شود با وحدت ملاک از سایر مواد قانون یا سایر قوانین صلاحیت اعطاء کرد، لذا چنانچه در آن استان قاضی با ابلاغ ویژه نداشته باشیم و شعبه ای نیز نباشد باید به نزدیکترین حوزه مجاور ارسال شود. مواد مرتبط با ماده ۳۱۵ تبصره ماده ۲۹۶ و ۲۹۸ و۴۰۲ می باشد و با وحدت ملاک از مواد ۲۹۸ و ۴۰۲ ؛ دادگاه کیفری یک مرکز استان رسیدگی می کند. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۸