لاولکس پرسش
اگر در جرایم قابل گذشت مانند تهدید یا ترک انفاق که حکم محکومیت فقط حبس بوده، پس از صدور حکم قطعی و در مرحله ی اجرای حکم شاکی فوت کند آیا ورثه شاکی (محکوم له) حق ادامه فرایند کیفری را دارند یا عملیات اجرایی باید متوقف شود؟
نظر و پاسخ
نظر هیئت عالی
نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری تهران موجه و مورد تأیید است. ضمنا نظریه مشورتی شماره ۷۵۳ /۷ مورخ ۹۱/۴/۱۹ اداره کل حقوقی بشرح زیر عینا نقل می گردد:
(با توجه به ماده ۶ قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور کیفری در مسائل کیفری فوت شاکی از موارد توقیف دادرسی یا مختومه شدن پرونده نمی باشد و مرجع قضائی مکلف است وفق مقررات نسبت به تعقیب و شناسایی متهم اقدام نماید وراث شاکی نیز توجها به تبصره ذیل ماده ۲۳ قانون مجازات اسلامی قائم مقام شاکی بوده می توانند قضیه را پیگیری و یا آن را به سازش خاتمه دهند. در این مورد تفاوتی بین جرائم قابل گذشت و غیر قابل گذشت وجود ندارد.)
نظر اکثریت
با توجه به تبصره ۱ ماده ۱۰۲ قانون مجازات اسلامی حق گذشت به وراث قانونی متضرر از جرم منتقل میشود و ازطرف دیگر نصی مبنی بر عدم ادامه عملیات اجرایی در قانون نداریم و در ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری موارد موقوفی تعقیب یا اجرا ذکر شده ولی اشاره ای به فوت شاکی نشده است. لذا قاضی اجرای احکام با عملیات اجرایی را داده و ورثه شاکی به قائم مقامی با اثبات ورثه بودن می توانند فرایند اجرایی را پیگیری نمایند.
نظر ابرازی
با توجه به تبصره ۱ ماده ۱۰۰ قانون مجازات اسلامی در جرایم قابل گذشت تعقیب، رسیدگی و اجرای مجازات منوط به شکایت شاکی می باشد و در فرض سوال با توجه به اینکه شاکی در مرحله اجرا فوت نموده است و مجازا ت صادره (حبس) یک حق خصوصی بوده و مانند حقوق مالی به ورثه منتقل نمیشود و لذا بنظر می رسد در این موارد عملیات اجرایی متوقف گردد.