پرسش
پس از جریان مزایده مال غیرمنقول و صدور سند به نام برنده مزایده، آیا اجرای احکام از محکوم علیه یا متصرف مال، خلع ید می نماید و آن را تحویل برنده مزایده می دهد یا مستلزم دعوای خلع ید می باشد؟
نظر و پاسخ
نشست قضایی (۱) مدنی: در قانون اجرای احکام مدنی در مبحث فروش اموال منقول، به موجب ماده ۱۳۴ آن قانون، تسلیم مال بعد از پرداخت تمام بهای آن پیش بینی و تصریح شده است ولیکن در مبحث دوم از فصل سوم آن قانون راجع به فروش اموال غیرمنقول، صدور سند انتقال به نام خریدار و تنظیم سند انتقال در دفترخانه اسناد رسمی به نام خریدار، به عنوان آخرین اقدام و ختم عملیات اجرایی، حدود، وظایف و اختیارات دادگاه و دایره اجرا را تعیین کرده است. خلع ید و تخلیه حسب مورد با توجه به تصرف در ملک می تواند از ناحیه خریدار (مالک فعلی) طرح و اقامه شود. به عبارت دیگر خریدار صلاحیت استیلا و انتفاع را بر ملک خریداری خود دارا خواهد شد و متعاقب آن در صورتی که ملک دارای مستاجر یا متصرف دیگری باشد، حسب مورد باید دادخواست مقتضی مطرح کند. بنابراین، نظر اکثریت: تایید می شود.
پس از انجام مزایده و صدور حکم تملیک و انتقال سند به نام برنده مزایده، رسالت اجرای احکام تمام می شود و هیچ گونه تکلیف و وظیفه ای جهت تخلیه ید از ملک فروخته شده ندارد چرا که فروش ملک و انتقال سند هیچ گونه دلالتی بر تخلیه ندارد. چه بسا شخصی به خواسته اثبات مالکیت دادخواستی تقدیم می نماید و پس از صدور حکم اجرای احکام نمی تواند به استناد این حکم ملک را از متصرف گرفته و تحویل محکوم له دهد. وقتی قانون اجرای احکام مدنی ساکت است باید به عمومات و اصول مراجعه کرد که همان تقدیم دادخواست جداگانه به خواسته خلع ید می باشد.
هدف از انجام مزایده توسط اجرای احکام این است که محکوم له بتواند به خواسته خویش برسد و حال اگر پس از انجام مزایده و انتقال سند، محکوم له نتواند در ملک خویش تصرف کند، باید دادخواست جداگانه به خواسته خلع ید تقدیم نماید. در حقیقت حکم اولی اجرا نگردیده است و چون فروشنده اجرای احکام مدنی است و هر فروشنده ای باید مبیع را تحویل بایع نماید؛ اجرای احکام نیز از این قاعده مستثنی نمی باشد و تکلیف دارد تا مال مورد مزایده را به برنده مزایده تحویل دهد؛ هر چند که ملک دارای متصرف باشد و برای این کار نیاز به تقدیم دادخواست جداگانه نیست.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۷