نشست قضایی درباره تغییر عنوان مجرمانه طی فرآیند رسیدگی و تکلیف دادگاه رسیدگی کننده نسبت به هریک از عناوین ذکرشده

الف - در صورت تغییر عنوان مجرمانه جرم در حکم (مثلا تغییر عنوان اختلاس به تصرف غیر قانونی) آیا دادگاه باید در خصوص جرم اول (اختلاس) حکم برایت صادر نماید ؟ ب - چنان چه در خصوص عنوان دومی مد نظر دادگاه در دادسرا قرار منع تعقیب صادر شده باشد تکلیف دادگاه چیست؟

الف - با توجه به اینکه اصولا رسیدگی دادگاه نسبت به رفتار مجرمانه است و نه صرفا عناوین مجرمانه مذکور در کیفرخواست و مطابق ماده ۲۸۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ عنوان اتهامی که در کیفرخواست ذکر می شود، مانع از تعیین عنوان صحیح قانونی توسط دادگاه نیست بنابراین در فرض پرسش موجبی جهت صدور حکم برایت نمی باشد. ب - صدور قرار منع تعقیب از سوی دادسرا در فرض پرسش مانع از رسیدگی دادگاه بر مبنای تشخیص خود نیست. در فرض مساله به موجب ماده ۲۸۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و اصداری ۱۳۹۴ دادگاه می تواند عنوان اولی در کیفرخواست را تغییر داده و عنوان دوم مد نظر خود را به متهم تفهیم نماید و نیازی به صدور حکم برایت نسبت به عنوان اولی نمی باشد و چنان چه در خصوص عنوان دومی در دادسرا قرار منع تعقیب صادر شده باشد دادگاه صرفا باید در خصوص عنوان اولی رای برایت صادر نماید. و نمی تواند نسبت به عنوان دومی متهم را محکوم نماید. فرض می شود عنوان اولی در کیفرخواست اختلاس بوده ولی دادگاه در حین رسیدگی به این نتیجه می رسد که عنوان اختلاس صحیح نمی باشد بلکه تصرف غیر قانونی است در اینصورت دادگاه عنوان جدید را به متهم تفهیم نموده و متهم را محکوم می نماید و منعی وجود ندارد، به اینکه دادگاه در خصوص عنوان اولی (اختلاس) رای برایت صادر نماید. چون کیفرخواست اختلاس دارای یکسری آثاری است که به موجب آن کارمند از شغل خود معلق می شود. و با صدور رای برایت متهم در خصوص (اختلاس) این تعلیق رفع می شود. اقتضاء اصل برایت هم همین است. البته اختیار دادگاه در تغییر عنوان مندرج در کیفرخواست دارای سه شرط است: ۱- تحقیقات انجام گرفته در دادسرا در خصوص هر دو عنوان اولی و ثانوی کامل باشد. ۲- هر دو عنوان با هم ارتباط موضوعی داشته باشند: مثل خیانت در امانت و سوء استفاده از سفید امضاء ۳- هر دو عنوان دارای تشابه حداقلی در رکن مادی باشند. مثل کلاه برداری و تحصیل مال نامشروع. به طور مثال در مورد متهمی که علیه دو عنوان ((ایراد ضرب و جرح عمدی)) کیفرخواست صادر شده است. نمی توان آن را به عنوان ((ترک انفاق)) تغییر عنوان داد. در فرضی که در خصوص عنوان دوم مد نظر دادگاه مثلا تصرف غیر قانونی در دادسرا قرار منع تعقیب صادر شده است، دادگاه صرفا می تواند در رابطه با اختلاس حکم برایت صادر نماید و متهم را به اتهام تصرف غیر قانونی محکوم نمود. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۸