پرسش
مستاجر پس از انقضای قرارداد اجاره و تقاضای موجر، از تخلیه منزل مسکونی استنکاف می نماید و موجر اقدام به شکایت کیفری تصرف عدوانی می نماید؛ آیا عمل مستاجر دارای وصف کیفری می باشد؟
نظر و پاسخ
با توجه به اینکه در روابط موجر و مستاجر، تصرف عین مستاجره از سوی مستاجر براساس قرارداد اجاره (اذن موجر) و نه عدوان می باشد بنابراین فرض پرسش از شمول بزه تصرف عدوانی موضوع ماده ۶۹۰ قانون تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ خارج است و انقضای مدت اجاره و عدم تخلیه ملک از سوی مستاجر نیز فاقد وصف کیفری است.
عمل مستاجر فاقد وصف کیفری می باشد و موجر می تواند از طریق محکمه حقوقی و با خواسته تخلیه عین مستاجره احقاق حق نماید. چنانچه قایل به جرم بودن رفتار مستاجر باشیم جایگاه حقوقی تخلیه زیر سوال می رود و عنصر عدوانی بودن در فرض مساله محذور می باشد. مضافا اینکه مستاجر ممکن است در دفاع از خود به تمدید شفاهی قرارداد اجاره یا عدم پرداخت مبلغ و دیعه از سوی موجر استناد نماید که تمامی این موارد می بایست در دادگاه حقوقی مورد بررسی و رسیدگی قرار گیرد و مستاجر با اذن، وارد منزل مسکونی گردیده است ولی پس از اتمام قرارداد با غاصب است و موجر مستحق اجرت المثل می باشد و نکته دیگری که باید مورد توجه قرار گیرد مستاجر ادعای مالکیت ندارد و صرفا عین مستاجره را در تصرف خود دارد. در پاسخ به گروه اقلیت که معتقدند رفتار مستاجر منطبق با عنوان مجرمانه موضوع ماده ۶۹۱ منصرف از رابطه قراردادی می باشد؛ با عنایت به جمیع مراتب معنونه رفتار مستاجر دارای وصف کیفری نیست و موجر می بایست از طریق محکمه حقوقی اقدام و احقاق حق نماید.
در فرض مساله عمل مستاجر منطبق با عنوان مجرمانه تصرف عدوانی نمی باشد لیکن مشمول ماده ۶۹۱ از قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ می باشد چراکه ماده مذکور مقرر نموده: هرکس به قهر و غلبه داخل ملکی شود که در تصرف دیگری است اعم از آنکه محصور باشد یا نباشد یا در ابتدای ورورد به قهر و غلبه نبوده ولی بعد از اخلاص متصرف به قهر و غلبه مانده باشد علاوه بر رفع تجاوز هر مورد به یک ماه تا شش ماه حبس محکوم می شود و از زمانی که قرارداد اجاره به اتمام رسیده و موجر تقاضای تخلیه مسکونی نموده و مستاجر استنکاف نموده است، سوءنیت وی محرز گردیده و مشمول ماده فوق الذکر خواهد شد و هیچ منافاتی ندارد یک رفتار همزمان دارای وصف کیفری و حقوقی باشد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۹