پرسش
در صورتی که از متهمی کفالت یا وثیقه اخذ گردد و سپس حضور متهم در دادسرا ضروری تشخیص داده شود و به وثیقه گذار یا کفیل ابلاغ شود تا متهم را معرفی نماید و وی متهم را معرفی ننموده باشد، آیا برای درخواست ضبط وجه الکفاله یا وجه الوثاقه می بایست بدوا دستور جلب متهم را صادر نمود یا بدون دستور جلب متهم می توان وجه الکفاله یا وجه الوثاقه را ضبط نمود؟
نظر و پاسخ
با توجه به تصریح مواد ۲۲۴ و ۵۰۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ که شرط لزوم معرفی محکوم علیه از سوی کفیل یا وثیقه گذار را احضار قبلی متهم (محکوم علیه) دانسته است، از این رو شرط صدور دستور به اخذ وجه الکفاله یا ضبط وثیقه، احضار قبلی محکوم علیه و تخطی کفیل یا وثیقه گذار از معرفی وی (محکوم علیه) است و صدور دستور جلب شرط نمی باشد. بنابراین نظریه اقلیت قضات محترم دادگستری شهرستان سمیرم استان اصفهان در حدود فوق الذکر مورد تایید است. (ضمنا نظریه مشورتی شماره ۷/۹۸/۱۰ مورخ ۱۳۹۸/۲/۴ اداره کل حقوقی قوه قضاییه موید این نظر است.)
ضبط وجه الکفاله یا وجه الوثاقه نیاز به جلب سابق دارد. نظریه مشورتی شماره ۳۴۴۰/۹۴/۷مورخ ۹۴/۱۲/۱۲ اداره حقوقی قوه قضاییه موید این نظر است. ضمن این که طبق آیه شریفه ما علی المحسنین من سبیل می توان گفت به شخصی که محسن است مثل ضامن سخت نباید گرفت.
ضبط وجه الکفاله و وجه الوثاقه نیازی به جلب متهم ندارد. با توجه به مفاد مواد ۲۳۰ و ۵۰۰ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ جلب به عنوان مقدمه ضبط وجه الکفاله یا وجه الوثاقه عنوان نشده ولی همزمان با احضار از طریق کفیل یا وثیقه گذار می توان جلب متهم را نیز صادر نمود.
با توجه به ماهیت قرار تامین و فلسفه وجودی آن و با عنایت به مواد ۲۱۷ و ۲۲۹ قانون آیین دادرسی کیفری ابتداء برای محکوم علیه احضاریه صادر می شود و سپس اگرنتیجه ای نداشت از طریق کفیل و وثیقه گذار اقدام می گردد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷