پرسش
نظر به ضرورت پرداخت نفقه زوجه توسط زوج، در صورتی که زوجه محجور باشد زوج تا چه حد مکلف به تامین هزینه های درمان او است؟ با وجود چه شرایطی امکان پرداخت هزینه ها از محل دارایی زوجه وجود دارد؟
نظر و پاسخ
قانونگذار در ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی مصادیق نفقه را مشخصا اعلام نموده و هیچ محدودیتی از حیث هزینه های درمانی و دارویی و بهداشتی زوجه قایل نشده است؛ بلکه بالعکس شرایط و وضعیت زوجه با در نظر گرفتن احتیاج وی، نیازهای متعارف وی ملاک پرداخت هزینه ها تعیین شده؛ لذا پرداخت هزینه های درمانی زوجه ای که مبتلا به بیماری های خاص یا صعب العلاج یا سرطان، ام اس و... گردیده، جزو نفقه وی محسوب شده و پرداخت آن بر عهده زوج است؛ ضمنا نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۸۸ مورخ ۱۳۹۱/۰۷/۱۸ اداره کل حقوقی قوه قضاییه، موید این دیدگاه می باشد.
آن چه از ماده ۱۱۰۷ برمی آید لزوم توجه به وضعیت زوجه در تعیین نفقه است و تمکن یا عدم تمکن زوج در میزان نفقه اثرگذار نیست. قید متعارف در کنار قید متناسب به کار رفته است؛ لذا اگر زوجه ای مبتلا به بیماری خاصی مثلا حجر شد، کل هزینه هایی که متناسب با وضعیت زوجه است باید از طرف زوج پرداخت گردد؛ ولی میزان آن بستگی به عرف جامعه دارد. هزینه درمان و نگهداری محجور بر عهده زوج است چون این هزینه ها متناسب با وضعیت کنونی او است ولی در تعیین میزان باید اکثریت افرادی که در موقعیت وی هستند در نظر گرفته شوند. مثلا اگر اکثریت محجورینی که در موقعیت وی هستند مثلا در بیمارستان دولتی بستری می شوند محجور ما نمی تواند بستری شدن در هتلبیمارستان را تقاضا کند چراکه این درخواست خارج از متعارف است.
در بحث نفقه تردیدی وجود ندارد که زوج در صورت تمکن باید کلیه هزینه های درمانی زوجه را بپردازد ولی اگر زوج تمکن نداشت و زوجه مبتلا به بیماری های خاصی مثل محجوریت شد نمی توان هزینه های غیرمتعارف این بیماری های خاص را به وی تحمیل کرد. در واقع در صورت عدم تمکن زوج، هزینه نگهداری و درمان این بیماری ها بر عهده وی نیست. قید متعارف بر این موضوع دلالت دارد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷