پرسش
چنانچه قاضی در محکمه بدوی مبادرت به صدور حکم ماهوی نماید آیا در مرحله تجدیدنظر همان قاضی می تواند به اعتراض ثالث نسبت به حکم قطعی رسیدگی نماید؟
نظر و پاسخ
نظریه اداره حقوقی قوه قضاییه به شماره ۷/۹۸/۲ - ۹۸/۲/۹ به شرح زیر عینا مورد تایید هیات عالی است.
حکم مقرر در بند د ماده ۹۱ قانون آیین دادرسی در امور مدنی، از رسیدگی به دعاوی اعتراض ثالث با توجه به تفاوت اصحاب دعوای یاد شده با دعوای اصلی منصرف است. بنابراین همان گونه که اگر به دعوای اعتراض ثالث در همان دادگاه بدوی رسیدگی شود، دادرس صادر کننده رای معترض عنه با مانع قانونی برای رسیدگی به این دعوا مواجه نمی باشد، در فرض سوال که دادرس مذکور در دادگاه تجدیدنظر جزو هیات رسیدگی کننده به تجدیدنظرخواهی از رای صادره در خصوص دعوای معترض ثالث در موضوعی می باشد که در مرحله بدوی به دعوای اصلی مربوط رسیدگی کرده است، موضوع از موارد رد دادرس نیست.
با عنایت به اینکه قاضی محکمه تجدیدنظر مجاز به رسیدگی به همان موضوعی که در مرحله بدوی مبادرت به اظهارنظر نموده و مطابق بند د ماده ۹۱ قانون آیین دادرسی اظهارنظر در موضوع را ملاک سابقه رسیدگی دانسته نه اشخاص و طرفین، بنابراین قاضی ممتنع از رسیدگی بوده و مجاز به رسیدگی نیست.
با لحاظ اینکه این دعوا در واقع همان دعوا به لحاظ فقدان شرایط وحدت اسباب - وحدت موضوع و وحدت طرفین - نیست و همان قاضی استثنایا علیرغم قاعده فراغ دادرس در مرحله بدوی میتواند مجددا به ادعای شخص ثالث در همان شعبه ای که رای صادر نموده رسیدگی نماید مرحله یا مراحل رسیدگی خصوصیت ویژه ای ندارد. بنابراین ممتنع از رسیدگی نیست و می تواند اظهارنظر نماید.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۸