پرسش
مرجع انتظامی گزارش نموده آقای (الف) نماد IRAN را جایگزین نماد الله در پرچم جمهوری اسلامی ایران پلاک وسیله نقلیه موتوری خود کرده است.عنوان مجرمانه این فعل چیست؟
نظر و پاسخ
با توجه به ماده ۱۴۴ قانون مجازات اسلامی نظریه اکثریت قضات محترم در نتیجه مورد تایید می باشد.
با توجه به اینکه سوء نیت عنصر جدا نشدنی جرایم است و اصل بر احراز قصد مجرمانه (عام و خاص) در جرایم است و جرایم مادی صرف محدود به موارد مصرحه قانونی است به عبارت دیگر هر موضوعی جرم انگاری شود، احراز آن جرم نیاز به احراز قصد مجرمانه دارد مگر اینکه در قانون صراحتا قید شود که در آن موضوع احراز سوء نیت ضرورتی ندارد مثل جرم صدور چک بلامحل، همچنین جرایم مطلق در مقابل جرایم مقید قرار دارند، نه جرایم مادی صرف و تقسیم بندی جرایم به مطلق و مقید بر اساس نتیجه جرم است نه سوء نیت و جرایمی که تحقق آن مستلزم نتیجه ای خاص است، جرایم مقید و جرایمی که تحقق آن مستلزم نتیجه خاصی نیست جرایم مطلق نامیده می شوند. از سویی دیگر در مراتب تفسیر قانون، تفسیر لفظی، پایین ترین مرتبه را دارد و بهتر است در موارد ناگزیری از آن استفاده شود، از این رو ترجیح بر آن تفسیر منطقی و غایی بلاوجه است و نتیجه ای که از تفسیر منطقی و غایی ماده ۷۲۰ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ گرفته می شود این است که فلسفه جرم انگاری این موضوع، تنسیق در امر تهیه، توزیع و نصب پلاک های وسایل نقلیه و جلوگیری از تخلفات راننده از طریق تغییر ارقام و مشخصات پلاک می باشد، بنابراین این جایگزینی نماد IRAN با نماد الله در پرچم جمهوری اسلامی ایران در پلاک وسیله نقلیه موتوری که تنسیق در امر تهیه، توزیع و نصب پلاک های وسایل نقلیه را از بین می برد، مشمول ماده ۷۲۰ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ می باشد. البته این جرم نیز از جمله جرایمی است که نیاز به احراز سوء نیت دارد که با توجه به رجحان اماره مجرمیت (کشف خودرو با پلاک تغییر داده شده به شرح مذکور در ید متهم) بر اصل برایت سوء نیت وی مفروض است اما این بدان معنا نیست که اظهارات وی مبنی بر عدم سوء نیت مسموع نباشد و ادله ارایه شده از سوی وی در این خصوص پذیرفته نشود. بنابراین در صورتی که وی در نصب پلاک منفعل بوده و قصد مجرمانه نداشته باشد، مرتکب جرمی نشده است. این نظر همسو با اصل حداقلی حقوق جزا، تفسیر مضیق و تفسیر به نفع متهم قوانین کیفری و قاعده درء می باشد.
با عنایت به صراحت ماده ۷۲۰ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، موضوع تغییر مشخصات پلاک وسیله نقلیه موتوری بوده و از جمله جرایم مادی می باشد و احراز سوء نیت موضوعیت ندارد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷