آرای قضایی مرتبط با ماده 469
قانون آیین دادرسی کیفری — ۲۲۵ مورد
در موقع رسیدگی، عضو ممیز، گزارش پرونده و مفاد اوراقی را که لازم است قرائت می کند و طرفین یا وکلای آنان، در صورت حضور، میتوانند با اجازه رئیس شعبه، مطالب خود را اظهار دارند. همچنین دادستان کل یا نماینده وی با حضور در شعبه به طور مستدل، مستند و مکتوب نسبت به نقض یا ابرام رای معترض عنه یا فرجام خواسته، نظر خود را اعلام می کند. سپس اعضای شعبه با توجه به محتویات پرونده و مفاد گزارش و مطالب اظهار شده، با درج نظر دادستان کل کشور یا نماینده وی در متن دادنامه، به شرح زیر اتخاذ تصمیم می کنند:
الف- اگر رای مطابق قانون و ادله موجود در پرونده باشد با ابرام آن، پرونده را به دادگاه صادر کننده رای اعاده می نمایند.
ب - هرگاه رای مخالف قانون، یا بدون توجه به ادله و مدافعات طرفین صادر شده باشد یا رعایت تشریفات قانونی نشده و آن تشریفات به درجه ای از اهمیت باشد که موجب بی اعتباری رای شود، شعبه دیوان عالی کشور، رای را نقض و به شرح زیر اقدام می کند:
1- اگر عملی که محکوم علیه به اتهام ارتکاب آن محکوم شده به فرض ثبوت، جرم نبوده یا به لحاظ شمول عفو عمومی و یا سایر جهات قانونی متهم قابل تعقیب نباشد، رای صادره نقض بلا ارجاع میشود.
2- اگر رای صادره از نوع قرار و یا حکمی باشد که به علت ناقص بودن تحقیقات نقض شده است، برای رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای ارجاع میشود.
3- اگر رای به علت عدم صلاحیت ذاتی دادگاه نقض شود، پرونده به مرجعی که دیوان عالی کشور، صالح تشخیص می دهد، ارسال میشود و مرجع مذکور مکلف به رسیدگی است.
4- در سایر موارد، پس از نقض رای، پرونده به دادگاه هم عرض ارجاع میشود.
تبصره- در مواردی که دیوان عالی کشور رای را به علت نقص تحقیقات نقض می کند، مکلف است تمام موارد نقص تحقیقات را به تفصیل ذکر کند.
- ابطال گذرنامه و ممنوعیت خروج از کشور در جرایم مواد مخدرابطال گذرنامه و ممنوعیت خروج از کشور، صرفا نسبت به افرادی که قصد وارد کردن یا خارج کردن مواد مخدر به داخل یا خارج کشور را دارند، قابل اعمال بوده و تعیین این مجازات در خصوص نگهداری مواد مخدر، فاقد وجاهت قانونی است.
- شروع به بزه تولید مواد روانگردان(شیشه)عملیات اجرایی تولید شیشه، تا زمانی که مواد اولیه به صورت بالفعل به شیشه تبدیل نشده است، بزه تولید شیشه تلقی نمی شود وصرفا بزه شروع به تولید شیشه است.
- شروع به جرم تولید شیشهحمل مواد اولیه تولید شیشه، مصداق شروع به جرم تولید شیشه است و عنوان مجرمانه مستقل ندارد.
- شرط تحقق بزه معاونت در جرم( حذف شود)شرط تحقق بزه معاونت در جرم، شرکت نکردن در عملیات اجرایی جرم است.( نکته بدیهی است.حذف شود)
- نحوه بازرسی وسایل نقلیه مشکوک توسط ضابطین دادگستریضابطین دادگستری در بازرسی وسایل نقلیه مشکوک، نیازی به اخذ مجوز خاص تفتیش و بازرسی ندارند.
- ایراد اتهام وکیل نسبت به یکی از موکلان خودچنانچه وکیل به وکالت از دو متهم وارد پرونده شود، ولی تنها از یک نفر دفاع نموده و موکل دیگر را عامل اساسی ارتکاب جرم اعلام نماید،اقدام وی از موجبات نقض رأی صادره در مرجع عالی است.
- تکرار جرم در بزه حمل مواد مخدرسابقه ارتکاب بزه حمل مواد مخدر موضوع بند 6 ماده 5 قانون مبارزه با مواد مخدر برای جرایم موضوع بند 5 ماده مذکور نیز تکرار محسوب می شود و تعیین مجازات با احتساب مقررات تکرار جرم موضوع ماده 5 قانون مذکور انجام می شود.
- حکم برائت نسبت به متهم مجهول الهویهصدور حکم برائت نسبت به متهمی که هویت وی از نظر دادگاه محرز نمی باشد، فاقد وجاهت قانونی است.
- حکم به ابطال گذرنامه و ممنوع الخروجی در فرض صدور حکم به اعدام محکوم علیهدر صورت صدور حکم به اعدام محکوم علیه در جرایم مربوط به مواد مخدر، حکم به ابطال گذرنامه و ممنوع الخروج نمودن وی فاقد اثر و توجیه قانونی است.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشرأی خلاصه جریان پرونده رأی شعبه دیوان عالی کشور در خصوص فرجام خواهی آقای م.ق. به وکالت از ص. م. فرزند م. متولد 1349 نسبت به دادنامه شماره 728 مورخ ۱۳۹۴/5/27 صادره از شعب
- تکلیف دادگاه در فرض تغییر عنوان اتهامیهرگاه در کیفرخواست، عنوان اتهامی معاونت بوده و دادگاه عقیده به مشارکت متهم داشته باشد، مکلف است پرونده را جهت اصلاح کیفرخواست به دادسرا اعاده نماید.
- ضرورت حضور وکیل در جلسات دادرسیدر کلیه جرایم مربوط به مواد مخدر که مجازات قانونی آن ها حبس ابد یا اعدام است، حضور وکلای تعیینی یا تسخیری حداقل در یک جلسه دادرسی الزامی است.
- استفاده از وسیله نقلیه در بزه آدم رباییصرف استفاده از وسیله نقلیه، صرف نظر از تعلق آن به شاکی یا متهم یا شخص دیگر، موجب تشدید مجازات در بزه آدم ربایی است.
- نحوه تعیین مجازات در بزه نگهداری شیشه و هروئیننگهداری شیشه و هروئین، از مصادیق اعمال متعددی است که در قانون عنوان مجرمانه خاص داشته و مشمول ماده 8 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدرقرار می گیرد؛ بنابراین، مقررات تعدد مادی جرم در این خصوص اعمال نمی شود.
- الزام شاکی به تعیین مشخصات متهم فراریالزام شاکی به تعیین مشخصات متهم فراری در یک ضرب الاجل زمانی مشخص،فاقد وجاهت منطقی و قانونی است.
- تأثیر درجه خلوص مواد مخدر در میزان مجازاتدر جرایم مواد مخدر،درجه خلوص مواد مکشوفه، در میزان مجازات مؤثر نیست.
- نحوه محاسبه مدت بازداشت موقت در میزان مجازات اصلی و تکمیلیمدت بازداشت موقت تنها در تعیین مجازاتهای اصلی محاسبه شده و در مجازاتهای تکمیلی، بی تأثیر است.
- شرط تحقق بزه شرکت در باند زنجیره ای مواد مخدرتحقق بزه شرکت در باند زنجیره ای مواد مخدر مشروط به وجود باند متشکل از افرادی است که به صورت شعبه در نقاط مختلف و امور مختلف خرید،فروش،توزیع و حمل مواد مخدر با مدیریت واحد و ثابت همکاری می کنند و صرف حمل مواد توسط چند نفر،مصداق شرکت در حمل مواد مخدر است.
- دامنه شمول مجازات مصادره اموال در جرایم مواد مخدرمنظور از مجازات مصادره اموال در قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1389،صرفا مصادره اموال ناشی از همان جرم بوده و صدور حکم به مصادره کل اموال به استثناء تأمین هزینه های متعارف زندگی،فاقد وجاهت قانونی است.
- صدور قرار توقف دعوی در رسیدگی به بزه قتل عمدیدر فرض احراز لوث در بزه قتل عمدی و عدم اجرای قسامه از سوی اولیای دم و عدم مطالبه قسامه از متهم،دادگاه مکلف به صدور قرار توقف دعوی بوده و صدور رأی برائت در این فرض فاقد وجاهت قانونی است.
- عدم ارائه گواهی حصر وراثت در تقاضای قصاصدر بزه قتل عمد،عدم ارائه گواهی حصر وراثت توسط ولی دم به منظور احراز سمت قانونی وی در تقاضای قصاص متهم،موجب نقض رأی صادره در دادگاه عالی است.
- تجدیدنظرخواهی از احکام غیر از اعدام صادره در جرایم مواد مخدردر جرایم مواد مخدر،احکام غیراز اعدام که قبل از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 صادر شده اند،قطعی و غیرقابل اعتراض است.
- اقدامات بعدی سارق نسبت به مال مسروقهاقدامات بعدی سارق نسبت به مال مسروقه،از بزه سرقت جدا نبوده و فاقد مجازات مستقل است. عنوان: نحوه تعیین مجازات ممسک در قتل عمدی پیام: در بزه قتل عمدی عدم تعیین و پیش بینی مجازات ممسک در قانون مجازات اسلامی، موجبی برای انطباق عمل با مقررات عام معاونت در جرم نبوده و مجازات امساک بر اساس حکم خاص شرعی تعیین می گردد.
- اختیارات دیوان در مقام رسیدگی فرجامیدیوان عالی کشور می تواند در مقام رسیدگی فرجامی، ضمن ابرام اساس دادنامه،یکی از مجازات های مندرج در دادنامه فرجام خواسته را حذف نماید.
- جایگاه علم قاضی در حدوددر اجرای حدود، نمی توان قاضی را بر تحصیل علم و عمل به آن، مکلف نمود.