آرای قضایی مرتبط با ماده 469
قانون آیین دادرسی کیفری — ۲۲۵ مورد
در موقع رسیدگی، عضو ممیز، گزارش پرونده و مفاد اوراقی را که لازم است قرائت می کند و طرفین یا وکلای آنان، در صورت حضور، میتوانند با اجازه رئیس شعبه، مطالب خود را اظهار دارند. همچنین دادستان کل یا نماینده وی با حضور در شعبه به طور مستدل، مستند و مکتوب نسبت به نقض یا ابرام رای معترض عنه یا فرجام خواسته، نظر خود را اعلام می کند. سپس اعضای شعبه با توجه به محتویات پرونده و مفاد گزارش و مطالب اظهار شده، با درج نظر دادستان کل کشور یا نماینده وی در متن دادنامه، به شرح زیر اتخاذ تصمیم می کنند:
الف- اگر رای مطابق قانون و ادله موجود در پرونده باشد با ابرام آن، پرونده را به دادگاه صادر کننده رای اعاده می نمایند.
ب - هرگاه رای مخالف قانون، یا بدون توجه به ادله و مدافعات طرفین صادر شده باشد یا رعایت تشریفات قانونی نشده و آن تشریفات به درجه ای از اهمیت باشد که موجب بی اعتباری رای شود، شعبه دیوان عالی کشور، رای را نقض و به شرح زیر اقدام می کند:
1- اگر عملی که محکوم علیه به اتهام ارتکاب آن محکوم شده به فرض ثبوت، جرم نبوده یا به لحاظ شمول عفو عمومی و یا سایر جهات قانونی متهم قابل تعقیب نباشد، رای صادره نقض بلا ارجاع میشود.
2- اگر رای صادره از نوع قرار و یا حکمی باشد که به علت ناقص بودن تحقیقات نقض شده است، برای رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای ارجاع میشود.
3- اگر رای به علت عدم صلاحیت ذاتی دادگاه نقض شود، پرونده به مرجعی که دیوان عالی کشور، صالح تشخیص می دهد، ارسال میشود و مرجع مذکور مکلف به رسیدگی است.
4- در سایر موارد، پس از نقض رای، پرونده به دادگاه هم عرض ارجاع میشود.
تبصره- در مواردی که دیوان عالی کشور رای را به علت نقص تحقیقات نقض می کند، مکلف است تمام موارد نقص تحقیقات را به تفصیل ذکر کند.
- صدور حکم به پرداخت دیه از بیت المال در فرض حدوث لوث در اتهام قتل عمدیچنانچه در بزه قتل عمدی،مورد از مصادیق لوث بوده و شاکی اقامه قسامه نکرده و از مطالبه قسامه از متهم نیز خودداری کند،صدور حکم برائت متهم و پرداخت دیه از بیت المال فاقد وجاهت قانونی است.
- قانون حاکم در تکرار جرایم مواد مخدردر تکرار جرایم مواد مخدر،مقررات قانون مبارزه با مواد مخدر حاکم بوده و تشدید مجازات مرتکب در این خصوص، براساس قانون مجازات اسلامی،فاقد وجاهت قانونی است.
- پرداخت سهم الدیه صغار توسط اولیاءدم کبیر در قتل عمدیچنانچه در قتل عمدی،جد پدری به ولایت از ولی دم صغیر تقاضای قصاص کند،پرداخت سهم الدیه صغار توسط اولیای دم کبیر،شرط اجرای حکم قصاص نیست.
- حدود صلاحیت مشاوران حقوقی و وکلای پایه دومشاوران حقوقی و وکلای پایه دو در جرایمی که مجازات قانونی آن ها اعدام است، واجد صلاحیت نیستند.
- ملاک تعیین درجه مجازات برای اعمال تعلیقملاک تعیین درجه مجازات برای اعمال مقررات تعلیق،میزان مجازات قانونی جرم بوده و تشدید مجازات از جانب دادگاه موجب تغییر درجه جرم ارتکابی نیست.
- تشکیل جلسه رسیدگی به اتهام قتل عمد بدون حضور وکیلدرجرائمی که مجازات قانونی آن،قصاص نفس می باشد،تشکیل جلسه رسیدگی بدون حضور وکیل متهم موجب نقض رأی در دیوان عالی کشور است.
- قطعیت احکام محکومیت صادره در باب مواد مخدراعتراض به احکام غیر از اعدام صادره در جرایم مواد مخدر( نکته تکراری است.حذف شود.)نکته تکراری است.
- ترک محل حادثه در بزه بی احتیاطی در امر رانندگیدر بزه بی احتیاطی در امر رانندگی،ترک محل حادثه از موجبات تشدید مجازات اصلی بوده و تعیین مجازات جداگانه برای این عمل،فاقد وجاهت قانونی است.
- شروط تحقق بزه معاونتبزه معاونت مستلزم وجود دو شرط وحدت قصد و تقدم یا اقتران زمانی بین رفتار مباشر و فعل معاون است.
- تکلیف دادگاه کیفری یک در فرض اعتقاد به عدم کفایت دلیل پس از صدور قرار رسیدگیدر مواردی که پرونده به طور مستقیم در دادگاه کیفری یک رسیدگی می شود، چنانچه دادگاه پس از صدور قرار رسیدگی، معتقد به عدم کفایت دلیل باشد، حکم برائت صادر نموده و صدور قرار منع تعیقیب در این مرحله فاقد وجاهت قانونی است.
- طرح ادعای اختلال روانی از سوی فرجام خواهطرح ادعای اختلال روانی در حین ارتکاب جرم از سوی فرجام خواه، از موجبات نقض رأی در دیوان عالی کشور است.
- شرط تشدید مجازات در تکرار جرایم مواد مخدردر تکرار جرایم مواد مخدر، تشدید مجازات و صدور حکم اعدام صرفا در خصوص اشخاصی اعمال می شود که قبلا نیز به ارتکاب جرائم بندهای 1 تا 5 ماده 8 همین قانون محکوم شده باشند .
- مرجع قضایی صالح در رسیدگی به جرایم مربوط به مواد مخدر بالغین زیر 18 سالرسیدگی به جرایم مواد مخدر ارتکاب یافته توسط افراد بالغ کمتر از 18 سال،در صلاحیت دادگاه اطفال است.
- تلقی شاکی به عنوان متهم در جرایم منافی عفتدر جرایم منافی عفت،اگر شاکیه در جریان رسیدگی در مقام متهم قرار گیرد،بزه ارتکاب یافته فاقد شاکی تلقی و غیرقابل تعقیب است.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشمرجع تجدید نظر از آرای صادره در خصوص بزه تغییر غیرمجاز کاربری اراضی زراعی و باغ ها، دادگاه تجدیدنظر استان است.حبس تعیین شده توسط دادگاه،از نوع درجه هفت بوده که به این دلیل مرجع تجدیدنظرخواهی از آن دادگاه تجدیدنظر است و در نتیجه نکته استخراجی حائز اهمیت نیست. (مهری)
- مرجع صالح رسیدگی به اعتراض نسبت به جزای نقدی صادره در تغییر کاربری اراضیرسیدگی به اعتراض نسبت به جزای نقدی مقرر برای بزه تغییر غیرمجاز کاربری اراضی زراعی و باغها، در صلاحیت دادگاه تجدیدنظر استان است.
- آثار عدم حضور متهم در جلسه رسیدگی با فرض حضور وکیل تسخیریاگر در جلسه رسیدگی صرفا وکیل تسخیری حاضر بوده و متهم حضور نداشته باشد، رأی صادره غیابی تلقی و متهم حق واخواهی دارد.
- تشدید مجازات در تکرار جرایم مواد مخدردر جرایم مواد مخدر دادگاه در صورتی می تواند به استناد قواعد تکرار جرم مقرر در ماده 9 قانون مبارزه با مواد مخدر مجازات متهم را تشدید نماید که وی قبلا به دلیل ارتکاب یکی از جرایم موضوع بندهای 1 تا 5 ماده 8 این قانون محکومیت یافته و مجددا به میزان همان بند مرتکب جرم شود.
- 1-شرط تشدید مجازات در تکرار جرایم مواد مخدر2-وارد کردن مواد مخدر به زندان1- در تکرار بزه نگهداری مواد مخدر، تشدید مجازات در مرتبه سوم منوط به اعمال مقررات تشدید مجازات در مرتبه دوم است. 2- بزه وارد کردن مواد مخدر به داخل زندان عنوان مجرمانه خاص دارد و از شمول ماده 8 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر خروج موضوعی دارد.
- نگهداری مواد اولیه تولید مواد روانگرداننگهداری مواد اولیه جهت تولید موادروانگردان، بزه نگهداری مواد روانگردان محسوب نمی شود.
- شرط تحقق بزه وارد کردن مواد مخدر به داخل زندانتحقق بزه وارد کردن مواد مخدر به زندان مشروط به این است که این مواد وارد محیط بند زندان شده و به دست زندانی برسد و اگر قبل از ورود به بند زندان کشف شود،مسئولیت کیفری مرتکب در حد شروع به جرم است.
- مرجع احراز لوثمرجع احراز لوث و شرایط تحقق آن، دادگاه بوده و احراز لوث از سوی دیوان عالی کشور فاقد وجاهت قانونی است.
- شرط تحقق ارتکاب جرم به صورت زنجیره ایارتکاب جرم به صورت زنجیره ای، مصداقی از گروه مجرمانه بوده و برای تحقق آن مشارکت و مداخله حداقل سه نفر در ارتکاب اعمال مجرمانه ضروری است.
- لزوم تصریح به ادله اثبات بزهدادگاه مکلف است در انشاء رأی محکومیت، ادله اثبات بزه را به طور دقیق و صریح اعلام نماید و استناد همزمان به علم قاضی و اقرار متهم به عنوان دلیل اثبات بزه، فاقد وجاهت قانونی است. عنوان: صدور حکم به اجرای علنی مجازات جرم حدی پیام: اصل بر اجرای مجازات به نحو غیرعلنی است و دادگاه نمی تواند با صرف استناد به عبرت متهم یا دیگران بدون ذکر علت و جهات موجه، ،حکم به اجرای مجازات حدی در علن صادر نماید.
- استرداد مبایعه نامه به یکی از شرکای ملک مشاععدم حضور نماینده دادستان در جلسه رسیدگی سبب نقض رأی در مرجع عالی است.