لاولکس آرای قضایی مرتبط با ماده 368
قانون آیین دادرسی مدنی — ۱۱۳ مورد
آرای دادگاههای تجدیدنظر استان قابل فرجامخواهی نیست مگر در موارد زیر:
الف- احکام:
احکام راجع به اصل نکاح و فسخ آن، طلاق، نسب، حجر و وقف.
ب- قرارهای زیر مشروط به اینکه اصل حکم راجع به آنها قابل رسیدگی فرجامی باشد.
1- قرار ابطال یا رد دادخواست که از دادگاه تجدیدنظر صادر شده باشد.
2- قرار سقوط دعوا یا عدم اهلیت یکی از طرفین دعوا.
- تدلیس در نکاحعدم توانایی زوجه در باروری و بچه دار شدن از موارد فسخ نکاح نیست.
- تدلیس در نکاحاگر رای قطعی کیفری موثر در ماهیت حقوقی باشد برای دادگاهی که به امر حقوقی یا ضرر و زیان رسیدگی می کند، لازم الاتباع است. بنابراین، در صورتی که زوج شکایتی مبنی بر فریب در ازدواج را در دادگاه کیفری مطرح نماید و به جهت عدم کفایت دلیل اثباتی بر وقوع عمل انتسابی منجر به قرار منع تعقیب گردد، دعوای فسخ نکاح به جهت تدلیس در نکاح نیز از سوی پذیرفته نیست.
- اسقاط عملی حق فسخ نکاحفسخ به هر لفظ یا فعلی که دلالت بر ان نماید. حاصل می شو.د و در مانحن فیه زوج بعد از اطلاع از غیر مدخوله بودن زوجه از مرجع قضایی درخواست مهلت جهت حصول سازش نموده و با این عمل حق فسخ مندرج در ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی را ، بر فرض ثبوت ، به صورت ضمنی و عملا ساقط نموده است
- وضعیت فرجام خواهی در فرض عدم ابلاغ نظریه پزشکی قانونیدر صورتی که در سند نکاحیه به کارمند بودن شغل زوج تصریح شده باشد نشان از تبانی طرفین در عقد بر وصف مذکور است و در صورت کشف خلاف آن می تواند از موجبات فسخ نکاح باشد.
- فرجام خواهی در دعوای تغییر نامرای صادره در دعوای تغییر نام که از دادگاه تجدیدنظر صادر شده است قابل فرجام خواهی نیست.
- اثر تهیه مسکن بعد از درخواست طلاق توسط زوجهصدور حکم الزام به تمکین زوجه منوط به تهیه مقدمات مادی از جمله مسکن مستقل و اثاث& البیت و مقدمات معنوی از جمله ایجاد امنیت روحی و فضای سالم می باشد.
- فرجامخواهی از قرار عدم استماع دعواقرار عدم استماع دعوا قابل فرجام خواهی در دیوان عالی کشور نمی باشد.
- تاثیر بذل حقوق مالی بر طلاقصرف کراهت زوجه نسبت به زوج موجب طلاق نیست،بلکه عسر و حرج زوجه که علت آن کراهت است می تواند سبب طلاق باشد نه اینکه کراهت ناشی از اقدام زوجه باشد. -تایید شده (بررسی)
- رد اعتراض ثالث مستاجر به دلیل قایم مقام موجر بودنمستاجر که مالک منافع است هیچگاه قائم مقام موجر که مالک عرصه است.نمی باشد و بالعکس. بنابراین دادگاه نمی تواند با این استدلال که چون موجر در دعوای اصلی شرکت داشته است دعوی اعتراض ثالث مستاجر را فاقد وجاهت قانونی بداند.
- تعیین محدوده جغرافیایی وقفدر صورت توسعه جغرافیایی یک منطقه و وجود مزارع و امکنه و باغات متعدد، نمیتوان به اعتبار وقفیت یک مزرعه، تمام اراضی احیا شده در محدوده جغرافیایی مذکور را داخل در وقف دانست. زیرا امکان اینکه اراضی مرتعی و خارج از حریم از سوی اشخاص احیا شده باشد وجود دارد.
- شرط نظارت اداره اوقاف بر گورستاناصل اولیه و قاعده این است که همه گورستان های عمومی در اختیار شهرداری هاست مگر در موارد خاص که موقوفه بودن گورستان ثابت شود و متولی هم نداشته باشد. دراین صورت تحت نظر و نظارت سازمان و ادارات اوقاف مربوطه خواهد بود.
- وضعیت شرط عندالاستطاعه بودن مهریه در صورت وقوع طلاقاگر حسب توافق طرفین، زوج باید مهریه را عند القدره و الاستطاعه به زوجه بپردازد تا زمانیکه زوجیت برقرار است، مهریه زوجه عندالاستطاعه بوده و در هنگام طلاق، شرط عندالاستطاعه منتفی می شود.
- فرجام خواهی از قرار رد درخواست اعاده دادرسیمطابق رای وحدت رویه شماره 793 هیات عمومی دیوان عالی کشور مورخ 1399/5/14 نظر به اینکه بند (ب) ماده 368 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی قرارهای مذکور در آن بند را مشروط به اینکه اصل حکم راجع به آنها قابل رسیدگی فرجامی باشد، «قابل فرجامخواهی دانسته است و با عنایت به اینکه قرار رد دادخواست اعاده دادرسی دعوی اثبات وقفیت، صادره از دادگاه تجدیدنظر استان به لحاظ اینکه اصل حکم راجع به آن قابل فرجام خواهی و جزء موارد احصائی در بند مذکور است، قرار مذکور به تبع حکم نیز قابل فرجام خواهی است».
- محدوده اصل ملکیت در تردید میان ملکیت و وقفیتدر تردید در ملکیت و یا وقفیت موقوفه، اصل بر عدم زیاده و بقای مالکیت ملک است مگر اینکه بینه شرعی بر وقوع وقف و قبض ان وجود داشته باشد
- جایگاه قاضی مشاور زن در دادگاه خانوادهدر دادگاه خانواده، حضور یا تصدی قاضی مشاور زن و کسب نظر از وی الزامی است در غیر اینصورت از موارد نقض رای در دیوان عالی کشور خواهد بود.
- آرای غیرقابل فرجام خواهیدعوی اعسار از پرداخت مهریه و تقسیط آن و رای راجع به آن اعم از حکم یا قرار از شمول آرای قابل فرجام خارج بوده و قابلیت رسیدگی فرجامی را ندارد.
- ضمانت اجرای اقامه دعوای نفی ولد در خارج از مهلتدرصورتی که پدر فوت شود دعوی نفی نسب از خواهر و برادر به طرفیت یکی از برادران یا خواهران مسموع نیست چراکه دعوای طرح شده در واقع نفی ولد از غیراست.
- تکلیف دادگاه در فرض عدم پذیرش نظریه داوراندر دعوای طلاق، دادگاه مکلف است در صورت نپذیرفتن نظریه داوران در رد آن استدلال نماید.
- وضعیت فرجام خواهی در فرض عدم ابلاغ نظریه پزشکی قانونیخیار فسخ نکاح فوری است و مطرح کردن فسخ به دلیل جنون بعد از چند سال زندگی مشترک دلیل بر صرف نظر کردن از فسخ میباشد.
- فسخ نکاح به دلیل ضریب هوشی پایین زوجهبهره هوشی پایین تر از حد نرمال ( مرزی ) از موجبات فسخ نکاح نیست.
- فسخ نکاح به دلیل ادعای زوج مبنی بر طلاق زوجه سابقاگر زوجه اظهار نماید که از وجود همسر و فرزند خوانده مطلع بوده ولی مدعی باشد که زوج به وی گفته است که همسرش را طلاق داده باید این ادعا را اثبات نماید تا بتواند با تکیه بر فریب در ازدواج درخواست فسخ نکاح نماید و به صرف وجود تعارض در دفتر ثبت ازدواج و دفترچه ازدواج در خصوص وجود همسر برای زوج نمی توان زوجه را محق در فسخ نکاح دانست.
- فرجام خواهی از قرار رد دعواقرار رد دعوا از قابلیت فرجام خواهی برخوردار نیست.
- قابلیت فرجام خواهی در مورد آرای صادره در دعوای مطالبه بهای اراضی موقوفهدر دعوای مطالبه بهای عادله روز اراضی موقوفه اگر موضوع خواسته مطالبه بهای روز اراضی موقوفه و اجرت المثل باشد و وقفیت رقبات موضوع خواسته محل مناقشه و نزاع نباشد رای صادره در این باره قابلیت فرجام خواهی نخواهد داشت.
- فوریت در خیار فسخ نکاحخیار فسخ فوری است و اگر طرفی که حق فسخ دارد بعد از اطلاع به علت فسخ ، نکاح را فسخ نکند خیار او ساقط می شود.
- ضرورت تصریح به دادگاه صالح در قرار عدم صلاحیتفاقد ارزش