آرای قضایی مرتبط با ماده 515
قانون آیین دادرسی مدنی — ۴۸۳ مورد
خواهان حق دارد ضمن تقدیم دادخواست یا در اثنای دادرسی و یا به طور مستقل جبران خسارات ناشی از دادرسی یا تاخیر انجام تعهد یا عدم انجام آن را که به علت تقصیر خوانده نسبت به اداء حق یا امتناع از آن به وی وارد شده یا خواهد شد، همچنین اجرتالمثل را به لحاظ عدم تسلیم خواسته یا تاخیر تسلیم آن از باب اتلاف و تسبیب از خوانده مطالبه نماید. خوانده نیز میتواند خسارتی را که عمدا از طرف خواهان با علم به غیر محق بودن در دادرسی به او وارد شده از خواهان مطالبه نماید. دادگاه در موارد یادشده میزان خسارت را پس از رسیدگی معین کرده و ضمن حکم راجع به اصل دعوا یا به موجب حکم جداگانه محکوم علیه را به تادیه خسارت ملزم خواهد نمود. در صورتی که قرارداد خاصی راجع به خسارت بین طرفین منعقد شده باشد برابر قرارداد رفتار خواهد شد.
تبصره 1- در غیر مواردی که دعوای مطالبه خسارت مستقلا یا بعد از ختم دادرسی مطرح شود مطالبه خسارتهای موضوع این ماده مستلزم تقدیم دادخواست نیست.
تبصره 2- خسارت ناشی از عدم النفع قابل مطالبه نیست و خسارت تاخیر تادیه در موارد قانونی قابل مطالبه میباشد.
- مطالبه خسارت تاخیر تادیه وجه چک در فرض اعسارحکم اعسار موقت مدیون در واقع دادن نوعی مهلت جهت پرداخت دین به نحو اقساط می باشد و دلالتی بر اعسار مطلق از پرداخت اصل دین ندارد تا بتوان متفرعات دین را مشمول اعسار تلقی نمود. بنابراین خسارت تاخیر تادیه وجه چک قابل مطالبه است و نمی توان به بهانه اعسار از پرداخت آن امتناع نمود.
- حدود اعاده دادرسی عادی و اعاده دادرسی موضوع ماده 477چنانچه ادعای مخالفت دادنامه معترض عنه با رای وحدت رویه باشد می بایست درخواست اعاده دادرسی موضوع ماده ۴۷۷ قانون ایین دادرسی کیفری را مطرح شود.
- تعهد متعهد به تحویل مبیع در فرض تحویل دادن مبیع به ثالثمحکومیت تعدادی از خواندگان به رد مال از باب کیفری، مانع از صدور حکم به محکومیت خوانده متعهد به ایفای تعهد نیست زیرا در ایفای تعهدات و یا تحویل مبیع، چنانچه تحویل به شخص ثالثی صورت پذیرد، به منزله ایفای تعهد از جانب متعهد نیست و نمی توان متعهد له را صرفا مجاز به مراجعه به شخص ثالث و تحویل گیرنده دانست.
- تلازم محکومیت راشی و مرتشی مگر در حالت اضطرار راشیفاقد ارزش عنوان سیستمی به اشتباه درج شده
- رأی قضایی شماره 1.4013039000543685E+17رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: اقای م. ج. ت. فرزند ت. با وکالت اقای ا. ت. ن. فرزند ع. به نشانی * خوانده: خانم خ. ح. س. س. فرزند م. به نشانی
- آثار بطلان نکاح دایم بر مطالبه مهرالمثل و مرجع صالح به خواسته مطالبه مهرالمثل1.با عنایت به این که طبق رای دادگاه محترم کیفری یک استان ،ازاله بکارت توسط خوانده،صورت گرفته و قبل از ازاله بکارت طبق برگه عقدنامه ای به تایید خواهان(مونث) رسیده و ان را انگشت زده و بر حسب تصور خودشان عقد صورت گرفته است و همچنین با توجه به سن خواهان که به نظر میرسد نامبرده جاهل به بطلان عقد خویش با خوانده بوده است و ازطرفی با توجه به مجهول بودن مهریه در عقدنامه مذکور، دادگاه دعوی خواهان را محمول بر صحت تلقی و حکم به الزام خوانده را به پرداخت مهرالمثل به میزان یک میلیارد و هشتصد میلیون ریال به انضمام خسارات دادرسی ومبلغ چهارمیلیون ریال بابت دستمزد کارشناس در حق خواهان محکوم می نماید. 2.به دلیل اینکه در روابط طرفین، حکم به بطلان عقد نکاح به لحاظ عدم اذن ولی قهری، صادر و قطعی شده است و در واقع بین خواهان و خوانده علقه زوجیت وجود ندارد لذا فرد مونث از امتیاز طرح دعوی در محل اقامت خویش وفق ماده 12 قانون حمایت خانواده بهره مند نیست.
- صلاحیت شورای حل اختلاف در دعاوی مالی بر اساس ارزش واقعی خواستهنظر به اینکه برابر تبصره یک ماده ۹ قانون شورای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴، رسیدگی در شورا براساس بهای واقعی خواسته صورت می گیرد و بهای خواسته طبق نظر کارشناس مبلغ ۱/۱۷۲/۶۹۷/۱۴۳ ریال تعیین شده و با توجه به اینکه رسیدگی به دعاوی مالی راجع به اموال منقول بیش از نصاب ۲۰ میلیون تومان بنا به مفهوم مخالف بند الف ماده ۹ قانون شوراهای حل اختلاف، خارج از صلاحیت شورا و قاضی شورا می باشد،قرار عدم صلاحیت به شایستگی و اعتبار صلاحیت محاکم محترم عمومی ( حقوقی ) *صادر و اعلام مینماید.
- شرط پرداخت خسارت دادرسی از طرف خواندهاجابت خواسته مطالبه خسارت دادرسی منوط به احراز تقصیر خواندگان یا عدم انجام تعهد یا تاخیر در انجام تعهد از ناحیه آن ها می باشد.
- اثر قبض در عقد وقفاگر واقف عین موقوفه را به تصرف وقف ندهد، وقف محقق نمی شود و هر وقت به قبض داد، وقف تحقق پیدا می کند.
- مطالبه خسارت از پزشک در بیماری سندرم داونسندروم داون یک بیماری ژنتیکی بوده و پزشک در بروز آن دخالتی ندارد. بنابر این مشمول ارش و دیه نخواهد بود.
- جایگاه ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنیدر دعاوی که موضوع آن دین و از نوع وجه رایج می باشد مطالبه خسارت تاخیر تادیه تابع ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی بوده و مقررات این ماده، حاکم بر مواد ۲۲۸ و۲۳۰ قانون مدنی است.
- درخواست ابطال رای هیات ۳ نفره بستر و حریمدرخواست ابطال رای هیات ۳ نفره بستر و حریم موضوع کمیسیون ماده ۳ رسیدگی به اعتراض بستر و حریم مجاری آبهای سطحی
- مستحقق للغیر درآمدن مبیع و تعیین تکلیف ثمن غیرنقدیخواهان بعنوان ثمن معامله یک قطعه زمین و یکدستگاه خودرو تحویل نموده و با مستحق للغیر در آمدن مبیع ، خوانده میبایست انچه را که از خواهان دریافت نموده مسترد نماید و چون زمین و خودرو به غیرواگذار شده لذا در حکم تلف بوده و میبایست از عهده قیمت آن برآید
- خسارت تاخیر در انجام تعهدتنظیم سند رسمی انتقال ملک با اقامه دعوی از فروشنده بوده و مورد معامله نیز در اجرای رای مرجع قضائی به فروشنده تحویل شده است و لذا محکومیت خریدار به پرداخت خسارت ناشی از عدم اجرای تعهد در مورد پرداخت باقیمانده ثمن منطبق با شروط و تعهدات قراردادی نمی باشد
- شرط قرارداد در مورد تعهد مستاجر به پرداخت اجاره بها - شرط فرجام خواهیطبق قرارداد شرط شده است که تا زمانیکه مستاجر تسویه حساب ننموده اجاره بهای داربست نصب شده در ساختمان بعهده وی میباشد. مگر اینکه اتمام عملیات ساختمانی طی اظهارنامه به موجر اعلام شده باشد - ابتدای مهلت فرجام خواهی از تاریخ انقضا مهلت تجدیدنظر میباشد
- شرط فرجام خواهی درمهلت تجدیدنظرخواهیچون در مهلت تجدیدنظرخواهی تقاضای فرجام خواهی صورت گرفته و حق تجدیدنظرخواهی هم اسقاط نگردیده لذا موضوع قابل طرح در مرحله فرجامی نمی باشد
- اقامه دعوی به طرفیت شرکت درحال تصفیهدعاوی اشخاص علیه شرکت در حال تصفیه باید در مرکز اصلی شرکت طرح شود و دادگاه این حوزه صلاحیت دارد.
- ترتیب رسیدگی در فرض تقاضای تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهیاگر محکوم علیهابتدا تقاضای تجدیدنظر خواهی و سپس فرجام خواهی نماید، دادگاه بدوی باید بدوا پرونده را به منظور رسیدگی به تجدیدنظر خواهی به دادگاه تجدیدنظر ارسال نماید و پس از اتخاذ تصمیم و صدور رای از ناحیه مرجع مزبور اقدام به ارسال پرونده به دیوان عالی کشور کند.
- اثر تعیین مساحت زمین کشاورزی با مقیاس مندر فرضی که مساحت زمین کشاورزی با مقیاس «من» در عقد تعیین می شود در حقیقت مقدار، شرط صفت محسوب نمی شود زیرا در عرف معاملاتی اراضی کشاورزی مساحت زمین با عنوان هکتار و متر مربع مورد معامله قرار می گیرد و انتخاب مقیاس من که در میزان معادل سازی آن اختلاف وجود دارد نشان از عدم اهمیت مساحت زمین به عنوان وصفی از موضوع معامله برای طرفین دارد.
- فسخ نکاح به دلیل افسردگی زوجهبیماری روحی و روانی زوجه و افسردگی ناشی از آن در شرع و قانون از زمره عیوب موجب فسخ نکاح قلمداد نشده است و با مصادیق ماده ۱۲۲۸ قانون مدنی نیز انطباقی ندارد تا تحت عنوان تدلیس و یا کتمان شرط سلامت در حیطه ماده مذکور قرار گیرد.
- تلازم محکومیت راشی و مرتشی مگر در حالت اضطرار راشیفاقد ارزش عنوان سیستمی به اشتباه درج شده
- توزیع مسئولیت ورثه زوج به نسبت سهم الارث انهابا توجه به معافیت موقت خواهان(زوجه) از پرداخت هزینه دادرسی طبق ماده ۵ قانون حمایت خانواده در مرحله اجرای حکم با وصول محکوم به و خروج خواهان از اعسار هزینه های دادرسی طبق مقررات قانونی از وی اخذ و به خزانه دولت واریز خواهد شد.
- اعتبار ضمانت شفاهی در مورد تعهد به پرداخت چکضمانت، ظهر نویسی برای انتقال نمی باشد که به صرف امضا در ظهر چک معتبر تلقی شود بلکه یک تعهد مدنی است که به هر طریقی از جمله به صورت شفاهی می توان آن را ایجاد نمود.
- اصل حاکم بر پرداخت نفقه در دوران نامزدیدر دوران بعد از عقد و نامزدی عرفی، زوجه استحقاق مطالبه نفقه از زوج را دارد و چون در این مدت فاقد زندگی مشترک با یکدیگر هستند در این مدت اصل ظاهر جاری نبوده و اصل بر عدم پرداخت نفقه بوده مگر اینکه زوج دلیل قانونی بر پرداخت آن اقامه نماید.
- (1)- نحوه تعیین دیه در فرض تعدد صدمات (2)- میزان خسارت تاخیر در پرداخت دیه توسط بیمه گر(1)- در صورت تعدد صدمات چنانچه مرگ یا قطع عضو یا آسیب بیشتر، در اثر سرایت تمام صدمات باشد، تنها دیه نفس یا عضو یا آسیب بیشتر ثابت می شود و اگر مرگ یا قطع عضو یا آسیب بزرگتر در اثر سرایت برخی از صدمات باشد، دیه صدمات مسری در دیه نفس تداخل کرده و دیه صدمات غیر مسری، جداگانه محاسبه و مورد حکم قرار می گیرد. (2)- در صورت عدم پرداخت خسارات وارده به ثالث توسط شرکت بیمهگر، خسارت ناشی از تاخیر در پرداخت دیه به میزان روزانه نیم در هزار دیه این صدمات از تاریخ بیست روزبعد از قطعیت میزان دیه قابل پرداخت خواهد بود.