تدلیس عبارت است از عملیاتی که موجب فریب طرف معامله شود.
ماده ۴۳۸ قانون مدنی
قانون مدنی › جلد اول - در اموال › کتاب دوم - در اسباب تملک › قسمت دوم - در عقود و معاملات و الزامات › باب سوم - در عقود معینه مختلفه › فصل اول - در بیع › مبحث پنجم - در خیارات و احکام راجعه به آن › فقره اول - در خیارات › هشتم - در خیار تدلیس
آرای قضایی مرتبط
۱۲ مورد- تدلیس در نکاح در فرض سکوتسکوت از موجبات تدلیس نیست تا موجب فسخ نکاح گردد زیرا مستفاد از ماده ۴۳۸ قانون مدنی، امر نا حق ناشی از بیان دروغ است و قاعدتا سکوت که در مقام عدم بیان است نمی تواند مولد ناحق ( تدلیس ) قرار گیرد.
- داوری عرف در خصوص جایگاه مدرک تحصیلی زوج در عقد ازدواجعرفا وجود مدرک لیسانس برای زوج (حتی در فرضی که زوجه خود دارای چنین مدرک تحصیلی یا بالاتر بوده باشد) شرط تبانی در عقد ازدواج محسوب نمی شود و داوری عرف آنرا وصف مقصود طرفین و داخل در قرارداد نمیداند. بنابراین اگر وجود مدرک تحصیلی لیسانس بعنوان وصفی برای زوج صراحتا در عقد نکاح شرط نشده باشد، زوجه حق فسخ نکاح را ندارد.
- فروش ملک با کاربری زراعی به عنوان ملک با کاربری مسکونیذکر وصف مسکونی بودن مبیع از جانب فروشنده درحالیکه که واجد آن وصف نبوده و زراعی است، ازمصادیق عملیات فریبکارانه و موجب تحقق خیار تدلیس است؛ . عنوان: ماهیت رای دادگاه به رد دعوی پیام:
- درخواست فسخ نکاح به دلیل سفیدی موی زوجهبا توجه به اینکه طبیعت جسمی افراد در رنگ موی سر متفاوت است، سفیدی موی سر زوجه، از عیب موجب فسخ نکاح، محسوب نمی شود؛ و از آنجایی که معمولا هنگام عقد ازدواج، صفت سفیدی یا سیاهی موی سر زن متبادر به ذهن هیچ مردی نیست، عقد متباینا بر آن واقع نمی شود. به ویژه که با امکانات موجود در جامعه امروز، افراد می توانند به دلخواه خود رنگ مو را تغییر دهند.
- قراین انصراف زوج از حق فسخ نکاحدر صورت وقوف اجمالی زوج بر عدم سلامت زوجه پیش از عقد و اشراف وی نسبت به نوع بیماری بعد از عقد، اقدام او در ازاله بکارت زوجه موید انصراف از حق فسخ عقد نکاح بر اساس قاعده اقدام است.
- شمول شروط بنایی بر شرط فعلشرط بنایی منحصر به شرط صفت نیست بلکه شامل شرط فعل نیز می شود.
- درخواست فسخ نکاح به دلیل ضعف شنوایی زوجهپنهان کردن ضعف شدید شنوایی زوجه در هر دو گوش در حدی که در زندگی روزمره نیاز به استفاده از سمعک دارد از مصادیق تدلیس و از موجبات فسخ نکاح است.
- فسخ نکاح به دلیل ازدواج سابق زوجهبیماری چشمی در صورتی تدلیس محسوب میشود که بیماری با مانور متقلبانه کتمان و موجب فریب طرف مقابل شده باشد . و صرف سکوت و کتمان حقیقت، فریب محسوب نمیشود.
- شرایط تحقق خیار تدلیسدر تحقق خیار تدلیس، عملیات فریب دهنده، باید موثر در ایجاد رغبت به انجام معامله باشد و در نتیجه پیش از معامله صورت گیرد و شرایطی که پس از انعقاد عقد حاصل می گردد نمی تواند موجب تدلیس باشد.
- تقاضای فسخ نکاح به دلیل کتمان ازدواج سابق زوجهکتمان ازدواج سابق زوجه تدلیس در نکاح محسوب نمی شود چراکه عدم ازدواج سابق به صورت صریح در عقد اشتراط نشده است و عقد نیز متبانیا بر این شرط واقع نشده است.
- تقاضای فسخ نکاح به دلیل تدلیسسکوت زوجه نسبت به عیب موجب تحقق تدلیس نبوده و در صورت عدم شرط وصف سلامت در حین عقد، استناد به بیماری و عدم اطلاع زوج موجب خیار فسخ نکاح نمی شود.
- مفهوم تدلیس در قانون مدنیعملیات منجر به فریب در معامله، محدود به امور مثبت نیست بلکه موضوعات منفی چون سکوت آگاهانه و به عمد از وجود وضعیتی در مورد معامله که در صورت آگاهی طرف معامله از آن، به انجام معامله رضایت نخواهد داد داخل در تعریف فوق است.