اگر چک در همان مکانی که صادر شده است باید تادیه گردد دارنده چک باید در ظرف پانزده روز از تاریخ صدور وجه آن را مطالبه کند و اگر از یک نقطه به نقطه دیگر ایران صادر شده باشد باید در ظرف چهل و پنج روز از تاریخ صدور چک مطالبه شود.
اگر دارنده چک در ظرف مواعد مذکوره در این ماده پرداخت وجه آن را مطالبه نکند دیگر دعوی او بر علیه ظهرنویس مسموع نخواهد بود و اگر وجه چک به سببی که مربوط به محالعلیه است از بین برود دعوی دارنده چک بر علیه صادرکننده نیز در محکمه مسموع نیست.
ماده ۳۱۵ قانون تجارت
قانون تجارت › باب چهارم - برات - فتهطلب - چک › فصل سوم - چک
نظریات مشورتی مرتبط
۱ موردآرای قضایی مرتبط
۲۵ مورد- مبدا زمانی تعلق خسارت تاخیر تادیه نسبت به چکدعوی مطروحه ، مشمول مرور زمان ۵ ساله از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت برای طرح دعوی ( منعکس در ماده ۳۱۸ قانون تجارت ) گردیده است؛ لذا دادگاه در این وضعیت ، چک مورد مطالبه را دارای ارزش سند تجاری ندانسته و ان را صرفا دارای ارزش سندی عادی و مدنی می داند. بر این اساس ( تجاری ندانستن چک مستند دعوی ) ، تعیین خسارت تاخیر تادیه وجه ان نیز از شمول رای وحدت رویه شماره ۸۱۲ مورخ ۱/۴/۱۴۰۰ هییت عمومی دیوان عالی کشور ، خارج بوده و تابع عمومات ( مفاد ماده ۵۲۲ قانون ایین دادرسی مدنی ) است؛
- مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه چکبا صدور رای وحدت رویه به شماره ۸۱۲ هیات عمومی دیوان عالی کشور که فصل الخطاب و لازم الاتباع در موارد مشابه میباشد؛ مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه چک ،تاریخ سررسید چک میباشد و نه تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت( تاریخ مطالبه ).
- قلمرو ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنیمقصود قانونگذار از افزایش خواسته موضوع ماده 98 قانون آیین دادرسی، افزایش کمی خواسته است که نیازمند اقامه دعوی جدید نیست و افزایش کیفی خواسته تعیین شده در دادخواست، مستلزم طرح در قابل دادخواست و دعوی جدید می باشد. بنابراین در دعوای مطالبه کاهش ارزش ثمن پرداختی که فرع بر مطالبه اصل ثمن می باشد، اگر تنها خواسته اول مطالبه گردد این امکان وجود ندارد که در قالب افزایش خواسته، مطالبه ثمن را به دادخواست افزود.
- تاثیر وجود محل بر اعتبار چکوجود محل از شرایط صحت و اعتبار چک نبوده و دارنده هیچگونه حق عینی نسبت به محل پیدا ننموده و حکم وضعی تاسیس نمی شود، با اینحال به عنوان حکم تکلیفی صادرکننده مکلف است محل چک را در تاریخ مقرر ( نه تاریخ صدور ) تامین نموده و موجودی حساب خود را به میزان مبلع چک تکمیل کند.
- وضعیت دادرسی پس از فوت خواهاندرصورتی که به دلیل ارشاد متعهد توسط دفترخانه جهت تمدید مهلت برخی از استعلام ها، وی در موعد مقرر موفق به انجام تعهد خود مبنی بر تنظیم سند رسمی نشده باشد، به دلیل اینکه تاخیر در انجام تعهد منتسب به وی نبوده بلکه منتسب به علت خارجی است، خسارت تاخیر در انجام تعهد به متعهدله تعلق نمی گیرد.
- اثر انتقال چک بدون امضای ظهر آنظهرنویسی چک الزاما می بایست با امضاء ظهر چک صورت بگیرد تا سند برای انتقال گیرنده دارای مزایای اسناد تجاری باشد. بنابراین صرف اقرار دارنده چک در جلسه دادگاه به انتقال آن، برای این منظور کافی نبوده و چنین انتقالی، مشمول مقررات انتقال طلب قانون مدنی است. عنوان: مبدا زمانی محاسبه خسارت تاخیر تادیه چک پیام: در صورتی که به جهت عدم رعایت مقررات قانونی مربوط به انتقال سند تجاری، چک موضوع دعوی برای دارنده، فاقد مزایای اسناد تجاری شناخته شود، مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه آن، تاریخ تقدیم دادخواست بوده و تاریخ سررسید چک در این باره مبنا قرار نمی گیرد.
- تکلیف دادگاه در فرض اشتباه تایپی نام واخواندهاصلاح نام واخوانده در جلسه دادگاه به لحاظ اشتباه تایپی قابل پذیرش است؛ بنابراین صدور قرار رد دعوی به دلیل عدم توجه به خوانده به علت مذکور، فاقد وجاهت قانونی است.
- نقش قاعده تصرف در چکچک از جمله اموال منقول بوده و تابع قاعده تصرف است و لزومی به اثبات چگونگی انتقال آن به خواهان در دعوی مطالبه وجه چک جهت احراز ذینفع بودن وی نیست.
- تهاتر دین مستقر با خسارت تعیینی در تامین دلیلمحاسبه خسارت به موجب تامین دلیل شورا، نمی تواند مبنای تهاتر خسارت مزبور با وجه چک باشد؛ زیرا تحقق دین(خسارت) و میزان آن مستلزم طرح دعوای جداگانه است.
- مبدا خسارت تاخیر تادیه در فرض تاخیر دارنده در مراجعه به بانکتاخیر دارنده چک در مراجعه به بانک و اخذ گواهی عدم پرداخت و سپس تاخیر در مراجعه به صادرکننده یا اقدام قضایی درخصوص مطالبه وجه چک، وصف "مطالبه داین" جهت استحقاق خسارت تاخیر تادیه را با اشکال روبرو میکند؛ بنابراین در فرض مندرج، تاریخ تقدیم دادخواست، مبدا محاسبه ی خسارت تاخیر تادیه خواهد بود.
- اثر ظهرنویسی یکی از دارندگان چک در انتقال وجه به دارنده فعلید ر صورت صدور چک در وجه دونفر، ظهرنویسی توسط یکی از آنها، صرفا موجب انتقال نیمی از وجه چک به دارنده فعلی خواهد شد و نسبت به نصف باقیمانده به دلیل عدم انتقال به وی، ذینفع جهت مطالبه محسوب نمی شود.
- صدور چک بدون درج تاریخدرج نکردن تاریخ در چک دلیل بر عدم سندیت آن نبوده و می توان فرض نمود که به دارنده چک، نمایندگی در درج تاریخ داده شده است.
نشستهای قضایی مرتبط
۱۰ مورد- نشست قضایی درباره انتقال چک برگشتیشخص الف دارنده یک فقره چک چک را بعد از برگشت به شخص ب منتقل می نماید چند نفر قبل از شخص به عنوان ظهر نویس وضامن وجود دارد سوال اول انتقال چک بعد ازبرگشت دارای وجاهت قا
- نشست قضایی درباره لزوم یا عدم لزوم اخذ خسارت احتمالی از دارنده سند تجاری واخواست شدهاگر دارنده چک به طرفیت ظهرنویس طرح دعوی حقوقی نماید آیا برای صدور قرار تامین اخذ خسارت احتمالی الزامی است یا خیر؟ نظر هییت عالی: کلیه اسناد تجاری از جمله چک اگر در مهلت
- نشست قضایی درباره عدم واخواست سفته در مهلت مقرر قانونی توسط دارنده سفته و زایل شدن مسیولیت ظهرنویس(الف) در وجه (ب) سفته ای صادر کرده و (ب) آن را ازطریق ظهرنویسی به (ج) واگذار کرده است. شخصی به نام (د) هم به عنوان ضامن صادرکننده ی سفته، ظهر آن را امضا کرده است. علی رغم
- نشست قضایی درباره اجرای مفاد ماده 292 قانون تجارت در خصوص صدور قرار تامین خواسته برای چک واخواست شدهآیا اجرای مفاد ماده ۲۹۲ قانون تجارت مبنی بر این که پس از اقامه دعوا محکمه مکلف است به مجرد تقاضای دارنده چک که به علت عدم تادیه واخواست شده است، معادل وجه چک را از اموال
- نشست قضایی درباره آثار گواهی عدم پرداخت خارج از مهلت در خصوص تامین خواستهدارنده یک فقره چک عادی بعد از انقضای مهلت پانزده روز مقرر در ماده ۳۱۵ قانون تجارت به بانک مراجعه و گواهی عدم پرداخت گرفته است. در صورت درخواست تامین خواسته به استناد چک م
- نشست قضایی درباره مبنای تاریخ شروع مسیولیت ظهر نویسبه موجب ماده ۳۱۵ قانون تجارت و رای وحدت رویه شماره ۵۳۶ مورخ ۱۰/۷/۶۹ مسیولیت ظهرنویس چک از تاریخ صدور چک به ترتیب به مدت پانزده روز و چهل و پنج روز به شرح مندرج در ماده مذ
- نشست قضایی درباره مصادیق تودیع خسارت احتمالی در صورت صدور قرار تامین خواستهبا توجه به بند (ج) ماده ۱۰۸ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی و مقررات قانون تجارت، آیا صدور قرار تامین خواسته نسبت به چک مستلزم تودیع خسارت احتمال
- نشست قضایی درباره عدم استماع دعوای دارنده سند، علیه ظهر نویس پس از انقضای مهلت مقررآیا با انقضای مهلت طرح دعوا علیه ظهرنویس چک، موضوع ماده ۳۱۵ قانون تجارت، دعوای مطروحه قابل استماع است؟ نظر هییت عالی: ماده ۳۱۵ قانون تجارت و مواعد مندرج در آن ناظر به تا
- نشست قضایی درباره تعارض بین مواد 314 و 315 قانون تجارت از حیث مهلت اقامه دعوا علیه ظهر نویس چکتناقض موجود بین ماده ۳۱۴ و ۳۱۵ قانون تجارت از جهت شرط مهلت مطالبه وجه، و مسیولیت ظهرنویس در سفته و برات و چک چگونه قابل رفع است؟ - توضیح: ماده ۳۱۴ قانون تجارت، ضمانت ظه
- نشست قضایی درباره ایداع خسارت برای تامین خواسته در دعوای به طرفیت ظهرنویس چکاگر دارنده چک به طرفیت ظهرنویس طرح دعوای حقوقی نماید آیا برای صدور قرار تامین خواسته اخذ خسارت احتمالی الزامی است یا خیر؟ نظر هییت عالی: چنان چه چک در ظرف مهلت های پانزد