پرسش
(الف) در وجه (ب) سفته ای صادر کرده و (ب) آن را ازطریق ظهرنویسی به (ج) واگذار کرده است. شخصی به نام (د) هم به عنوان ضامن صادرکننده ی سفته، ظهر آن را امضا کرده است. علی رغم گذشت مدتی بیش از ده روز از تاریخ سررسید سفته، دارنده سند (ج) آن را واخواست نکرده و علیه (الف)، (ب) و (د) اقامه دعوی کرده و خواستار محکومیت تضامنی آنان به پرداخت وجه مندرج در سند شده است.
آیا همه امضاکنندگان سفته مذکور دارای مسیولیت تضامنی هستید یا برخی از آنها؟
نظر و پاسخ
مطابق ماده ۲۴۹ قانون تجارت و مقررات قسمت اخیر آن ماده، ضامن تنها با کسی مسیولیت تضامنی دارد که از او (مضمون عنه) ضمانت کرده است در مورد ضامن براساس رای وحدت رویه شماره ۵۹۷/۱۲/۲/۷۴ هیات عمومی دیوان عالی کشور محدودیت های مقرر در مواد ۲۸۶ و ۲۸۷ قانون تجارت وجود ندارد با این ترتیب نظریه اکثریت صایب به نظر می رسد و مورد تایید است.
با عنایت به مواد ۲۴۹، ۳۰۹، ۳۱۰، ۳۱۳ و ۳۱۵ از قانون تجارت در صورتی که دارنده سفته در مهلت مقرر قانونی نسبت به واخواست سفته اقدام نکرده باشد مسیولیت ظهرنویس زایل می شود. برخی معتقدند در این صورت سفته همانند یک سند عادی است و صرف نظر از آن، با این وصف شخصی که به عنوان ضامن صادرکننده سفته آن را امضا کرده مسیولیت تضامنی با صادرکننده سفته در برابر دارنده آن دارد.(ضم ذمه به ذمه) این مفهوم از مواد ۲۷۹، ۲۸۰، ۲۸۶، ۲۸۹ و ۳۰۹ قانون تجارت نیز قابل استنباط می باشد نتیجتا در مورد سوال شخص (الف) و (د) تضامنا مسیول پرداخت می باشند.
با عنایت به این که دارنده سفته به تکلیف خود عمل نکرده است، سفته وصف سند تجاری ندارد و ضمان مدنی بر روابط بین صادرکننده و ضامن حاکم است. (نقل ذمه به ذمه) در مورد اموال هم صرفا شخص ضامن مسیول است و صادرکننده مسیولیتی ندارد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۲