پرسش
۱
- آیا با صدور رای اعسار از پرداخت محکوم به، خسارت تاخیر تادیه منتفی می شود؟
۲
- در صورت مثبت بودن پاسخ، محاسبه خسارت تاخیر تادیه از چه زمانی متوقف می شود؟ از زمان تقدیم دادخواست اعسار منتفی می ش ود یا از زمان صدور رای اعسار؛ از زمان قطعیت رای اعسار و یا از زمان واریز نخستین قسط توسط محکوم علیه؟
۳
- اگر رای اعساز از پرداخت محکوم به صادر شود؛ اما محکوم علیه اقساط تعیین شده را پرداخت نکند و مدت زمان مدیدی از زمان صدور رای اعسار از پرداخت محکوم به بگذر د؛ به نحوی که اگر محکوم علیه اقساط خود را پرداخت می کرد، کل محکوم به پرداخت می شد، آیا هم چنان خسارت تاخیر تادیه از زمان صدور رای اعسار یا قطعیت آن محاسبه نمی شود یا در این فرض خسارت تاخیر تادیه محاسبه می شود؟
۴
- آیا صرف زندانی شدن محکوم علیه، موجب توقف مح اسبه خسارت تاخیر تادیه می شود؟
پاسخ
۱
،
۲ و۳ - اولا، مستفاد از ماده۵۲۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ آن است که الزام مدیون به پرداخت خسارت تاخیر تادیه فرع بر آن است که وی به رغم تمکن مالی از پرداخت دین امتناع کند؛ از س وی دیگر صدور حکم مبنی بر اعسار کلی و یا تقسیط دین از سوی دادگاه دلالت بر آن دارد که عدم پرداخت دین از طرف مدیون به علت عدم تمکن بوده و وی مستنکف از پرداخت تلقی نمی شود؛ بنابراین در صورت صدور حکم مبنی بر اعسار مطلق مدیون و یا صدور حکم به تقسیط دین نسبت به م یزانی که دادگاه با احراز عدم تمکن مدیون حکم بر تقسیط آن صادر می کند، از زمان صدور حکم بدوی بر اعسار، خسارت تاخیر تادیه تعلق نمی گیرد. اضافه می شود در فرضی که محکوم علیه در پرداخت اقساط تعی ین شده و یا مبلغی که دادگاه تمکن مالی محکوم علیه نسبت به پرداخت دفعی آن را احراز کرده است )پیش (پرداخت تاخیر کند، ماده۵۲۲ یادشده قابل اعمال به نظر می.رسد ثانیا، خسارت تاخیر تادیه وجه چک، مشمول قانون خاص است و قیود ماده۵۲۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ را ندارد؛ بنابراین، به صرف صدور ،حکم اعسار یا تقسیط محکوم علیه از پرداخت خسارت تاخیر تادیه معاف نمی ،شود و در موارد تقسیط، تا زمان پرداخت هر قسط خسارت تاخیر آن قسط نیز محاسبه می.شود ۴ - صرف زندانی شدن محکوم علیه موجب منتفی شدن خسارت تاخیر تادیه نمی شود و مستلزم صدور حکم اعسار با لحاظ تو ضیحات فوق.الذکر است