نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۸۲ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۱۳

با صدور حکم مبنی بر ورشکستگی شرکت تعاونی اعتباری، مدیر تصفیه تعیین و مراتب جهت عملیات تصفیه پیگیری شده است؛ طلبکاران عمدتا اشخاصی هستند که در شرکت سپرده گذاری کرده اند ؛ اما اموالی از شرکت جهت تقسیم بین طلبکاران یا فت نشده و صرفا مبلغی بابت حق الزحمه مدیر تصفیه و اجاره دفتر شرکت موجود بوده که پرداخت شده است. اگرچه شرکت مطالباتی هم از اشخاصی که تسهیلات دریافت کرده اند، دارد؛ اما از آن جا که وصول این مطالبات نیازمند طرح دعوای حقوقی و پرداخت هزینه دادرسی است و دارایی م وجود نیست، عملا از این راه نمی توان مطالبات را وصول کرد و بعضا همان اشخاصی که از شرکت تسهیلات دریافت کرده اند، بدهکارند و از طرف دیگر بابت سهام و سپرده طلبکار شرکت نیز محسوب می شوند. مدیر تصفیه اعلام کرده پرداخت هزینه اجاره دفتر اقامتگاه شرکت در حال تصف ی ه امکان پذیر نیست و به رغم دو تا سه مرتبه انتشار آگهی جهت دعوت هیات طلبکاران، شخصی مراجعه نکرده است و مدیر تصفیه تقاضای اتمام وظیفه خود را دارد. در این شرایط تکلیف دادگاه چیست؟ آیا می توان عملیات تصفیه را به طور کلی ختم و مراتب را به اداره ثبت شرکت ها اعلا م کرد؟ آیا می توان به طور موقت ختم عملیات تصفیه را اعلام کرد؟ در این صورت وضعیت شرکت به اداره ثبت شرکت ها چگونه اعلام ش ود )در حال تصفیه یا منحل و ...(. با توجه به عدم امکان تهیه محل برای انجام امور تصفیه ) اقامتگاه قانونی شرکت( چه باید کرد؟ برای مثال آیا می توان استعفا مدیر تصفیه را پذیرفت و آدرس دفتر شعبه دادگاه را به عنوان اقامتگاه جدید شرکت به اداره ثبت شرکت ها معرفی کرد و همچنان شرکت را در حال تصفیه بدانست؟

اولا، برابر تبصره۱ ماده۵۴ قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوب۱۳۷۰ با اصلاحات و الحاقات بعدی و مواد۲۰۷ و۵۱۰ و۵۱۱ قانون تجارت مصوب۱۳۱۱ ، یکی از وظایف مدیر تصفیه وصول مطالبات است و تا زمانی که شرکت مطالباتی از اشخاص دارد، امکان اعلام ختم تصفیه هر چند به نحو موقت وجود ندارد و تا ختم تصفیه اعلام نشده است، شرکت در حال تصفیه ت لقی می.شود ثانیا، در فرض سوال که مدیر تصفیه توسط دادگاه تعیین شده است و اداره تصفیه دخالتی ندارد، از آنجا که برابر ماده۵۱۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ و ماده۱۵ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب۱۳۹۴، ورشکستگ ی به منزله اعسار است، چنانچه شرکت ورشکسته وجهی برای تامین هزینه دادرسی نداشته باشد، مدیر تصفیه با ضمیمه کردن گزارشی مبنی بر فقدان وجوه به دادخواست مطروحه، بدون پرداخت هزینه دادرسی می تواند جهت وصول مطالبات در دادگاه .اقامه دعوا کند ثالثا، قبول استعفای مدیر تصفیه و تعیین مدیر تصفیه جدید بر عهده دادگاه بدوی مربوط است و اصولا تعیین مدیر تصفیه جدید موجب تغییر اقامتگاه شرکت نیست و از آن جا که وظایف دادگاه و یا دفتر آن در قانون مشخص شده است، امکان این که دفتر دادگاه به عنوان اقامتگاه شرک ت تعیین شود، وجود ندارد؛ اما با توجه به ماده۲۰۷ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب۱۳۴۷ ) و تبصره الحاقی۵/۱۲/۱۳۵۰ ( به ماده۱۲۵ قانون شرکت های تعاونی مصوب۱۳۵۰ با اصلاحات بعدی و تبصره ماده۵۴ قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوب۱۳۷۰ با اصلاحات و الحاقات بعدی، چنانچه نشانی مرکز اصلی شرکت به هر علت قابل استفاده نباشد، نشانی جدید به موجب تصمیم مجمع عمومی فوق العاد ه یا حکم .دادگاه صادرکننده حکم ورشکستگی تعیین خواهد شد