نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۳۸۳ مورخ ۱۴۰۰/۰۵/۳۱

۱ -چنانچه محکوم به تقسیط شده باشد و محکوم علیه از پرداخت آن خودداری کند و محکوم له بابت اقساط پرداخت نشده خسارت تاخیر تادیه را مطالبه کند؛ آیا در این فرض خسارت تاخیر تادیه تعلق می گیر ید؟ خسارت تاخیر تادیه مبالغ پرداخت نشده در حکم قطعی اعسار تقسیط یافته را مطالبه کند، آیا خسارت تاخیر تادیه تعلق می گیرد؟ ۲ - در قراردادی بین طرفین وجه التزام عدم انجام تعهد پیش بینی شده و به علت عدم انجام تعهد در موعد مقرر متعهد به پرداخت وجه التزام محکوم شده است. متعهد له علاوه بر اصل وجه التزام، خسارت تاخیر تادیه وجه التزام را نیز مطالبه کرده است؟ به وجه التزام قراردادی آیا خسارت تاخیر تادیه تعلق می گیرد؟

۱ - مستفاد از ماده۵۲۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عم ومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ آن است که الزام مدیون به پرداخت خسارت تاخیر تادیه فرع بر آن است که وی به رغم تمکن مالی از پرداخت دین امتناع کند؛ از سوی دیگر صدور حکم مبنی بر اعسار کلی و یا تقسیط دین از سوی دادگاه دلالت بر آن دارد که عدم پرداخت دین از ط رف مدیون به علت عدم تمکن بوده و وی مستنکف از پرداخت تلقی نمی شو د؛ بنابراین در صورت صدور حکم مبنی بر اعسار مطلق مدیون و یا صدور حکم به تقسیط دین نسبت به میزانی که دادگاه با احراز عدم تمکن مدیون حکم بر تقسیط آن صادر می کند، خسارت تاخیر تادیه تعلق نمی گیر د. ا ضافه می شود در فرضی که محکوم علیه در پرداخت اقساط تعیین شده و یا مبلغی که دادگاه تمکن مالی محکوم علیه نسبت به پرداخت دفعی آن را احراز کرده است)پیش پرداخت( تاخیر کند، ماده۵۲۲ یادشده قابل اعمال به نظر می.رسد ۲ - مطالبه خسارت تاخیر تادیه مربوط به وجه التزام عدم انجام تعهد، تابع شرایط مقرر در ماده۵۲۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ و از جمله فرع بر آن است که مدیون به رغم تمکن مالی از پرداخت دین امتناع کند؛ لذا با عنایت به بند فو ق الذکر، در فرض سوال تا زمانی که استحقاق خواهان بر وجه التزام به نحو قطعی به اثبات نرسیده و شرایط مقرر در ماده۵۲۲ یادشده محقق نشده است، نمی توان به طور همزمان خوانده را به پرداخت وجه التزام بابت عدم انجام تعهد و خسارت تاخیر تادیه به سبب عدم پرداخت این وجه التزام محکوم کرد؛ بدیهی است در صورت صدور حکم قطعی بر استحقاق خواهان بر وجه التزام با رعایت شرایط مقرر در ماده۵۲۲ یادشده می توان به سبب امتناع از پرداخت وجه التزام .موضوع حکم، خسارت تاخیر تادیه را مطالبه کرد