لاولکس پرسش
همانگونه که مستحضرید با تصویب و ابلاغ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب۱۴۰۲ و تاسیس دادگاه های صلح، وفق بند۱۰ ماده۱۲ این قانون، جرایم عمدی تعزیری مستوجب مجازات درجه هفت و هشت، در صلاحیت دادگاه های صلح قرار گرفته است؛ مبنای تصویب قانون یادشده حل اختلاف و ایجاد صلح و سازش بین اشخاص حقیقی و حقوقی حقوق خصوصی است و به این موضوع در ماده یک قانون تصریح شده است و دعاوی و شکایت اشخاص حقوقی عمومی و دولتی از شمول قانون خارج شده و در نتیجه، دادگاه صلح صلاحیت رسیدگی به دعاوی و شکایات دولتی را ندارد؛ با عنایت به مراتب پیش گفته و از آنجا که مجازات قانونی بزه تغییر کاربر ی غیر مجاز اراضی کشاورزی، درجه هفت و هشت می باشد و وفق آرای وحدت رو یه شماره۷۴۴ مورخ ۱۹ / ۸ / ۱۳۹۴ و۸۲۲ مورخ۱۴۰۱/۳/۳۱ هیات عمومی دیوان عالی کشور، جرم مذکور جرم آنی محسوب می شود، آیا دادگاه های صلح صلاحیت رسیدگی به چنین شکایاتی را دارد؟
پاسخ
اولا، برخلاف آنچه در فرض سوال آمده است، سازمان جهاد کشاورزی در جرم تغییر کاربری غی ر مجاز شاکی محسوب نمی شود؛ زیرا با توجه به ماده۹ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۳۹۲ و قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها مصوب۱۳۷۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی؛ بویژه تبصره۲ )اصلاحی۱۳۸۵ ( ماده یک این قانون و نیز قسمت اخیر ماده۱۰ آن )الحاقی۱۳۸۵ (، به نظر می رسد سازمان جهاد کشاورزی اعلام کننده جرم .است و نه شاکی ثانیا، با توجه استثنایی بودن صلاحیت دادگاه صلح و ضرورت اکتفا به قدر متیقن در موارد تردید و از آنجا که در ماده۳ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب۱۳۷۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی برای بزه تغ ییر کاربری غیر مجاز، علاوه بر مجازات جزای نقدی و حبس )در صورت تکرار(، محکومیت به قلع و قمع بنا نیز پیش بینی شده است و حکم به قلع و قمع بنا نیز جزء لاینفک حکم کیفری است و با عنایت به سیاق عبارات بندهای۹ و۱۰ ماده۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب۱۴۰۲ و با ل حاظ آنکه در بند۹ این ماده جنبه عمومی و خصوصی کلیه جرایم غیر عمدی ناشی از کار یا تصادفات رانندگی در صلاحیت دادگاه صلح قرار گرفته است؛ اما در بند۱۰ این ماده در مقام بیان صلاحیت دادگاه صلح برای رسیدگی به جرایم عمدی تعزیری مستوجب مجازات درجه۷ و۸، به جنبه خ صوصی این جرایم تصریح نشده است؛ بنابراین، به نظر می رس د .رسیدگی به بزه تغییر کاربری غیر مجاز اراضی زراعی از صلاحیت دادگاه صلح خارج است فریده شکری