## رای خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: در تاریخ ۱۴۰۱/۲/۵ خانم ف. ن. ح. بوکالت از طرف خانم م. ی. س. بطرفیت اقای م. ج. دادخواستی بخواسته صدور حکم طلاق بدلیل ترک زندگی مشترک توسط خوانده بمدت حدود ۵سال بدون عذر موجه باستناد بند ۸ از شروط ضمن عقد مندرج در سند نکاحیه و بند یک تبصره ماده۱۱۳۰ قانون مدنی تقدیم نموده که حسب الارجاع در شعبه *ثبت و مورد رسیدگی قرار می گیرد اقای ف. ب. وکیل پایه یک دادگستری با تقدیم وکالتنامه ازجانب خوانده ( زوج ) اعلام وکالت نموده است.در جلسه رسیدگی مورخ ۱۴۰۱/۲/۲۲ که با حضور وکلای زوجین تشکیل گردیده وکیل خواهان اظهار داشت خواسته موکل بشرح دادخواست تقدیمی است.زوجین در سال۹۵ ازدواج نموده اند لیکن بعد از چند ماه از شروع زندگی مشترک زوج زندگی مشترک را ترک و درشعبه *ساکن می باشد. زوجین حتی نتوانسته اند صاحب فرزند شوند و از سال۹۶ دارای پرونده های متعدد میباشند زوج تاکنون ریالی بابت مهریه و نفقه پرداخت ننموده است.و مخارج وی را پدرش تامین می کند و به ناچار در منزل پدرش سکونت دارد. زوجه به حدی در عسر و حرج می باشد. که کلیه مهریه و نفقه و اجرت المثل را در قبال طلاق بذل می نماید. جهیزیه در تصرف زوج و در پارکینگ منزل پدرش ( زوج ) می باشد. لذا تقاضای رسیدگی و استماع شهادت شهود و تحقیق محلی و سایر تشریفات و نهایتا صدور حکم مورد استدعاست وکیل خوانده ( زوج ) دفاعا اظهار داشت موکل در سال۹۶ دعوی تمکین مطرح نموده و قطعیت یافته و مطابق صورتجلسه مورخ ۱۳۹۶/۷/۲۵ جهت اجرای تمکین موکل در شعبه حاضر بوده ولی خوانده دعوی تمکین علیرغم ابلاغ جهت اجرای تمکین حاضر نشده است.و موکل به هیچ عنوان زندگی مشترک را ترک ننموده است.و بند ۸ شروط ضمن عقد و بند یک تبصره ماده۱۱۳۰ قانون مدنی به هیچ عنوان محقق نگردیده و موکل در حال حاضر زوجه را دوست دارد. و حاضر به زندگی مشترک می باشد. ولی زوجه با وی اختلاف اساسی دارد. لذا با توجه به مراتب تقاضای بطلان دادخواست مورد استدعاست. سرانجام دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و پس از اظهار عقیده قاضی مشاور بموجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۲/۲۷ با توجه به محکومیت خواهان به تمکین از خوانده بموجب دادنامه شماره *و عدم تمکین با وصف درخواست اجرای تمکین و عدم ارایه دلیل بر تحقق شروط ضمن عقد یا حدوث عسر و حرج ناشی از رفتار زوج دعوی خواهان را بلحاظ فقد ادله اثباتی غیر وارد تشخیص و با لحاظ نظریه قاضی مشاور حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر نموده است. پس ازابلاغ رای صادره وکیل خواهان ( زوجه ) در مهلت قانونی با تقدیم دادخواست نسبت به ان تجدیدنظرخواهی نموده که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده بمرجع تجدیدنظر *حسب الارجاع وارد رسیدگی شده و در جلسه دادرسی مورخ ۱۴۰۱/۵/۲۶ که با حضور زوجین و وکلای انان تشکیل گردیده زوجه تجدیدنظرخواه اظهار داشت از بهمن ماه سال۱۳۹۵بنده بدلیل سوی معاشرت های زوج از منزل خارج شده ام ایشان مشروب می خورد ، رفیق بازی می کرد ، ارتباطات نامناسب داشته و شبهادیروقت میامد مجبور شدم ترک منزل کنم حالا ۵/۵سال است.بلاتکلیف هستم واقعا نمی توانم با ایشان به زندگی ادامه دهم د رعسر و حرج هستم نمی توانم وضع موجود را تحمل کنم ۲۹سال دارم. ۵/۵سال از جوانی من از بین رفته است.کل حق و حقوق خود اعم از مهریه و سایر موارد را بذل می کنم و ادعایی ندارم. فقط طلاق میخواهم فقط جهیزیه ام را تحویل دهند حتی جلب وی را بابت مهریه در اختیار دارم. نمی خواهم بازداشت شود. فقط طلاقم بدهید زوج تجدیدنظرخوانده اظهارداشت حاضر نیستم وی را طلاق دهم اگر علاقه بمن نداشت از اول جواب مثبت نمیداد به تمکین محکوم شده است.برگردد. تا به زندگی ادامه دهیم خیلی تلاش کرده ام که برگردد. قبول نمی کند و بر نمی گردد. دور بری ها نمی گذارند که وی برگردد. و تمکین کند زوجه گفته خودم تصمیم می گیرم و تقاضا دارم. طلاقم را صادر کنید اگر طلاقم را رد کنید باز هم حاضر نیستم برگردم. وکیل زوجه اظهار داشت برابر اظهارات موکله ایشان در عسر و حرج هستند حکم بر طلاق صادر گردد. وکیل زوج اظهار داشت عسر و حرجی وجود ندارد. علت اینکه زوجه بلاتکلیف مانده خود ایشان است.به تمکین محکوم شده باید برمیگشت و بلاتکلیف نمی ماند تقاضای رد اعتراض و تایید حکم صادره را دارم. سرانجام دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و بموجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۵/۲۷ با این استدلال که طرفین حدود ۶سال و ۳ماه است.ازدواج کرده اند زوجه مدعی است.زوج فردی بداخلاق بوده و مشروب می خوردند و رفیق بازی می کردند. و با افراد نامناسب ارتباط داشته و شب ها دیر وقت می امدند مجبور شده منزل را ترک کند حال حدود ۵/۵سال است.بلاتکلیف مانده است.نمی تواند به زندگی با ایشان ادامه دهد و عسر وحرج واقع شده است.کل حق و حقوق قانونی و شرعی خود را بذل می کند و ادعایی ندارد. فقط میخواهد مطلقه شود. زوج بیان کرد قبول دارد. جدا از هم زندگی می کنند طول مدت را وی هم بلاتکلیف بوده است.زوجه را به تمکین محکوم کرده علت اینکه بلاتکلیف مانده خودش مقصر است.چرا که می توانست برگردد. و زندگی کند حال هم اصرار دارد. که زوجه برگردد. و با ایشان به زندگی ادامه دهد که با توجه به مجموع مراتب فوق دادگاه مفارقت جسمانی ۵/۵ساله را کاملا باعث عسر و حرج می دارند زوجه در حدی در مشکل واقع شده که کل حق و حقوق خود را بذل می کند ادامه وضع موجود به نظر میرسد مفسده برای طرفین داشته باشد. لذا اعتراض زوجه تجدیدنظرخواه را وارد تشخیص و باستناد ماده۳۵۸ قانون ایین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته با احراز عسر و حرجی بودن ادامه زندگی و وضع موجود برای زوجه باستناد مواد ۱۱۲۹و ۱۱۳۰ قانون مدنی و قاعده فقهی ( لاحرج ) حکم بر محکومیت تجدیدنظرخوانده ( زوج ) به مطلقه نمودن تجدیدنظرخواه ( زوجه ) صادر و مقرر داشته طرفین ظرف ۶ماه از تاریخ ابلاغ حکم قطعیت یافته در یکی از دفاتر رسمی ثبت طلاق حاضر و نسبت به ثبت واقعه طلاق اقدام نماید. و در صورت استنکاف زوج از حضور در دفترخانه سردفتر به نمایندگی از این دادگاه نسبت به اجرای صیغه طلاق اقدام خواهد کرد نوع طلاق باین و خلعی و عده ان سه طهر شرعی خواهد بود. دادنامه اخیرالذکر در تاریخ ۱۴۰۱/۵/۳۱به وکیل زوج ابلاغ شد و نامبرده در تاریخ ۱۴۰۱/۶/۱۶ با تقدیم دادخواست و لایحه فرجامی نسبت به ان فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. لوایح طرفین به هنگام شور قرایت می شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرایت گزارش اقای ح. ع. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: ## رای شعبه دیوان عالی کشور رای شعبه فرجام خواهی وکیل فرجام خواه اقای م. ج. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۵/۲۷ شعبه *که بموجب ان بلحاظ احراز عسر و حرج زوجه در ادامه زندگی مشترک ضمن نقض دادنامه بدوی حکم بر الزام زوج فرجام خواه به مطلقه نمودن زوجه فرجام خوانده و ثبت رسمی ان صادر گردیده است. با توجه به جامع اوراق پرونده مالا وارد بوده و دادنامه فرجام خواسته بلحاظ نقض تحقیق و رسیدگی بجهات ذیل واجد ایراد قانونی بوده و قابلیت ابرام ندارد. اولا- مطابق ماده۲۷ قانون حمایت خانواده مصوب سال۱۳۹۱ در دعوی طلاق بجز طلاق توافقی ، ارجاع موضوع به داوری و اخذ نظریه داوران زوجین از الزامات قانونی بوده که درمانحن فیه در هیچیک از مراحل دادرسی بدوی و تجدیدنظر در اجرای این الزام قانونی هیچ اقدامی بعمل نیامده است ، لذا اقتضا دارد. که دادگاه محترم تجدیدنظر در مقام اجرای ماده۲۷ قانون مرقوم در ارجاع امر بداوری و اخذ نظریه داوران زوجین که از این طریق حصول سازش بین طرفین محتمل بوده ، اقدام شایسته معمول دارد. ثانیا- بموجب دادنامه شماره *صادره ازشعبه *که تصویر ان از سوی زوج ارایه گردیده ( ص۱۹پرونده ) زوجه ( فرجام خوانده ) به تمکین از زوج فرجام خواه محکوم گردیده است.و چون وکیل زوج مدعی است.که زوج موجبات اجرای حکم تمکین را فراهم ، لیکن زوجه از اجرای حکم و بازگشت به زندگی مشترک و تمکین امتناع ورزیده است.و وکیل زوجه ادعا نموده که دعوی تمکین زوج صوری بوده و صرفا جهت فرار از پرداخت نفقه بوده ، چرا که زوج هیچگونه اقدام عملی جهت ادامه زندگی مشترک انجام نداده و متواری می باشد. و بررسی چگونگی اجرای حکم تمکین صادره جهت احراز صحت و سقم ادعای وکلای طرفین لازم و ضروری خواهد بود. لذا اقتضا دارد. که دادگاه محترم پرونده محاکماتی مربوط به حکم تمکین فوق الذکر و نیز پرونده اجرایی مرتبط به ان را در صورتیکه تشکیل شده باشد. ، از مراجع ذیربط مطالبه و پس از وصول و انعکاس خلاصه مفید انها در صورتمجلس ، بررسی و معلوم دارد. که ایا حکم تمکین صادره به قطعیت رسیده است.یاخیر و در صورت قطعیت ان ایا به درخواست زوج منتهی به صدور اجراییه و ابلاغ ان به زوجه گردیده و متعابا زوج با تمهید مقدمات تمکین ایا اقدامات اجرایی را تعقیب نموده است.یاخیر و در نهایت واکنش و عکس العمل زوجه در مقابل مقامات اجرایی جهت اجرای حکم و بازگشت به منزل و زندگی مشترک جهت ایفای وظایف زوجیت چه بوده است.ثالثا -زوجه مدعی است.که بعلت سوی رفتار و سوی معاشرت زوج که موارد انرا در جلسه دادرسی مورخ ۱۴۰۱/۵/۲۶ بیان داشته ، منزل مشترک را ترک نموده و ادامه زندگی خود با زوج را غیر ممکن اعلام و جهت اثبات ادعای خود هم به گواهی گواهان استناد نموده است.که جهت احراز صحت و سقم ادعا و روشن شدن موضوع اقتضا داشته که دادگاه محترم درجلسه دادرسی وفق مقررات ازگواهان زوجه در خصوص موارد ادعایی نامبرده و علت و منشا اختلاف طرفین و مفارقت جسمانی انان و مدت ان و هم چنین مدت زندگی مشترک طرفین و چگونگی اطلاق و رفتار زوج نسبت به زوجه در ایام زندگی مشترک بنحو جامع و کامل تحقیق و استماع گواهی بعمل اورده و انگاه پس از اقدامات مذکور و تکمیل تحقیقات و رسیدگی و انجام هر اقدام دیگری که به تشخیص دادگاه در مقدرات دعوی مطروحه موثر بوده باشد. ، سرانجام بر اساس نتیجه محصله با لحاظ دیگر قراین و امارات موجود در پرونده نسبت به صدور رای مقتضی اقدام نماید. بنابراین دادنامه فرجام خواسته در وضعیت موجود بعلت نقص تحقیق و رسیدگی قابلیت ابرام نداشته و لهذا مستندا به بند ۵ ماده۳۷۱ و بند الف ماده۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی ضمن نقض ان رسیدگی مجدد به همان دادگاه محترم صادر کننده رای منقوض ارجاع می گردد. تا پس ازتکمیل تحقیقات و رسیدگی بشرح مرقوم در فوق نسبت به صدور رای شایسته اقدام نماید. شعبه * رییس شعبه- ح. ع. مستشاران-ح. م. ه. - م. ج. ح. م. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رای