لاولکس رأی شعبه دیوان عالی کشور
پرونده:140127920000579816شماره:140206390001049841شعبه:شعبه بیست و یکم دیوان عالی کشورقاضی:ولی الله بلاغی,حسین یاوریتاریخ1402/12/26موضوع:مطالبه خسارت
بسمه تعالی
فرجام خواه: سازمان *با وکالت اقای م. م.
فرجام خواندگان: اقای ح. ن. و سازمان *
فرجام خواسته: دادنامه شماره ۳۲۴۶ ۱۴۰۲/۳/۱۶صادره از شعبه *
تاریخ ابلاغ دادنامه به فرجام خواه: ۱۴۰۲/۳/۱۶ تاریخ وصول دادخواست فرجامی: ۱۴۰۲/۴/۲۰
مرجع رسیدگی: شعبه *
هییت شعبه اقایان: ح. ی. ( رییس ) و و. ا. ب. ( مستشار )
خلاصه جریان پرونده:
اقای ح. ن. با وکالت اقای ر. ت. با اختیار تجدیدنظر و فرجام خواهی دادخواستی به طرفیت سازمان *و سازمان *به خواسته محکومیت خوانده به پرداخت قیمت روز تعداد ۱۸۰/۰۰۰ قطعه بچه ماهی به وزن ۶۰ گرم موضوع قرارداد پیوست درخصوص چاه ۱۹ ۷ به علت تلف ماهیها به سبب عدم انجام تعهدات قراردادی توسط خوانده با جلب نظر کارشناس بعلاوه کلیه خسارات و هزینه های دادرسی با جلب نظر کارشناس تقدیم و توضیح داده است. موکل به موجب قرارداد مورخ ۹۹/۷/۱ موضوع چاه شماره ۱۹ ۲۷۷ چاه مذکور را جهت پرورش تعداد ۲۰۰ هزار قطعه بچه ماهی تحویل گرفته که قرار بود. در وزن ۶۰ گرم توسط شرکت به فروش برسد ولیکن به علت خرابی چاه شماره ۱۹ ماهی های موجود به چاه ۸ ۲۷ توسط ماشین اقای ک. منتقل می شود. که در تاریخ ۱۴۰۰/۴/۲۰ طی جلساتی که با مسئولین حراست اقای ب. و مدیریت شرکت مهندس س. ف. برگزار شد مقرر شد که ماهی های مذکور تبدیل به پروار گردد. ولیکن با مخالفت اقای مهندس ص. روبرو شد و ایشان بیان داشت نسبت به تحویل بچه ماهی ها از موکل اقدام گردد. سپس یک هیات کارشناسی به نام اقایان مهندس و. د. و مهندس س. ف. به محل استخر امده و تایید کردند. که ماهی به وزن ۶۰ گرم رسیده ولیکن شرکت ادعا نمود که ماهی ها مریض است. تا اینکه ماهی ها مورد ازمایش قرار گرفت. و نتیجه ازمایش منفی بود. که پیوست این دادخواست می باشد. ولیکن در این بازه زمانی تعداد ۱۴۵ هزار از بچه ماهی ها به علت تراکم تلف شدند … و ۳۵ هزار قطعه طبق کارشناسی اقای ع. به استخر بعدی جهت پروار بندی توسط خود شرکت منتقل شد که پس از انتقال و پس از رسیدن به وزن حدود ۷۰۰ گرم تلف شدند که شهود تعرفه شده شاهد تلف می باشند ، لذا با عنایت به اینکه در این خصوص نیز شرکت به تعهد خود مبنی بر پرداخت قیمت ۱۸۰ هزار ماهی عمل ننموده است. می بایست خسارت ماهی ها را به نرخ روز پرداخت نماید. با عنایت به موارد یاد شده مطالب ذیل قابل ذکر است: الف: مطابق تعهدات قراردادی مزارع در قرارداد تنظیمی ، فروش ماهی ، چه درخصوص بچه ماهی و چه پرواری بر عهده خوانده بوده که در خصوص بچه ماهی ها می بایست با وزن ۶۰ گرم اقدام به فروش نماید. ولیکن شرکت از فروش ماهی امتناع نموده و به علت این قصور خسارات سنگینی به موکل واقع گردید.که خسارت وارده به شرح ستون خواسته می باشد. ب: فروش برعهده شرکت بوده و مطابق اصل عدم ، اصل بر عدم فروش ماهیها و عدم پرداخت سهم سود موکل می باشد. … پ: همان گونه که مستحضرید در تعهدات قراردادی ، طرفین قرارداد به محض انجام تعهد مسئول جبران خسارت طرف مقابل می باشد. … ادعای شرکت مبنی بر مریض بودن ماهی ها و غذاهای داده شدن نیز مردود می باشد. چرا که به واسطه ازمایشات صورت گرفته سلامت ماهی ها و اذوقه تایید شده است. … ث: درخصوص ادعای شرکت مبنی بر اینکه به علت شیوع ویروس کرونا نتوانسته اقدام به فروش نماید. بیان می دارم. اولا در همین ایام بازار فروش ماهی شدیدا فعال بود. و شرکت بدون جهت از فروش ماهی خودداری نمودند که عندالزوم دادگاه می تواند از مراجع مربوطه استعلام نماید. ثانیا تنظیم قراردادها دقیقا در زمان شیوع کرونا بوده و لذا این موضوع به راحتی توسط شرکت قابل پیش بینی بود. و این ادعا بهانه ای بیش نیست ، بنا به مراتب یاد شده صدور حکم به شرح ستون خواسته مورد استدعاست. این دادخواست در تاریخ ۱۴۰۱/۵/۱۸ به شعبه *ارجاع شده است. ( ۲۷ ) خواهان با وکالت اقای ر. ت. دادخواست دیگری به طرفیت خواندگان مذکور به خواسته محکومیت خواندگان به پرداخت قیمت روز تعداد ۱۳۱۲۲۹ قطعه بچه ماهی به وزن ۶۰ گرم موضوع قرارداد پیوست در خصوص چاه ۱۰ و ۲۷ ۸ به علت تلف ماهی ها به سبب عدم انجام تعهدات قراردادی با جلب نظر کارشناس و محکومیت خوانده به پرداخت قیمت روز تعداد *ماهی پرواری به وزن ۶۵۰ گرم موضوع قرارداد پیوست در خصوص چاه ۱۰٫۲۷ ۸ و ۱۷ جدید سازمان کشت و صنعت استان *به علت تلف ماهی و محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ یکصد و چهار میلیون تومان بابت خرید ماهی به قیمت بالاتر به سبب تاخیر در انجام تعهدات قراردادی مبنی بر تاخیر در پروسه برق کشی استخر موضوع قرارداد و کلیه خسارات و هزینه های دادرسی ارائه داده است. که در تاریخ ۱۴۰۱/۵/۱۸ به همان دادگاه ارجاع شده است. ( ۶۴ ) همچنین خواهان با وکالت وکیل مزبور دادخواست سومی نیز به خواسته محکومیت خوانده به پرداخت قیمت روز تعداد یک هزار قطعه ماهی پرواری به وزن هر عدد ۷۵۰ گرم و مجموعا ۷۵۰ کیلو گرم موضوع قرارداد پیوست در خصوص چاه شماره ۱۷ قدیم سازمان کشت و صنعت استان *به علت تلف ماهی ها به سبب عدم انجام تعهدات قراردادی توسط خوانده و مطالبه پرداخت قیمت روز بیست هزار کیلو ماهی پرواری با کسر ثمن حاصل از فروش توسط خواهان به مبلغ ۳۴۰/۰۰۰/۰۰۰ تومان موضوع قرارداد پیوست در خصوص چاه شماره ۱۷ قدیم سازمان کشت و صنعت و استان *به علت تلف ماهی ها به سبب عدم فروش ماهی و تخلف از انجام تعهدات قراردادی توسط خوانده با جلب نظر کارشناس بعلاوه کلیه خسارات قانونی ارائه کرده است. که در تاریخ ۱۴۰۱/۵/۱۸ به دادگاه مزبور ارجاع شده است. بیشتر مطالب عنوان شده در هر سه فقره دادخواست تکراری و مشابه می باشد. ( ۸۶ ) جلسه رسیدگی در تاریخ ۱۴۰۱/۶/۵ با حضور خواهان و وکیل وی و نیز اقای م. م. وکیل خوانده تشکیل شده است. ابتدا وکیل خواهان ها بیان کرده خواسته به شرح دادخواست می باشد. بعد از استماع دفاعیات وکیل خوانده سایر اظهارات را خواهم داد ( عین نوشته ) وکیل خوانده اظهار داشته ایراد می کنم به وکالت نامه همکار محترم ، دو خواسته مالی هست که مجموعا ۴۴۴ میلیون تومان باید بر این مبنا تمبر مالیاتی باطل می شده است. خودشان خواسته مقوم کرده اند در کلاسه پرونده *خواسته مقوم شده به ۱۰۴ میلیون تومان و مجموعا ۴۴۴ میلیون تومان وفق ماده ۱۳ و ایین نامه تعرفه حق الوکاله مصوب ۹۹ بایستی مجموعا ۵۸۰ هزار تومان برای این دو خواسته تمبر باطل شود. در مورد سایر خواسته ها اگر چه گفته شد با نظر کارشناس اما من معتقدم در صلاحیت دادگاه نیست بلکه شاید در صلاحیت شورا باشد. چون تقویم نشده است. … در مورد دادخواست هم اقای ت. با وکالت امضا کرده لذا دادخواست هم باید به جریان نیفتد. وکیل خواهان توضیح داده است. سیستم تمبر را محاسبه کرده است. اگر نقصی وجود دارد. قاضی اخطار می کند تا رفع نقص صورت گیرد. در خصوص تقویم طبق نظر کارشناس ، مطابق بند ۱۴ ماده ۳ قانون وصول برخی از درامدهای دولت در زمانی که تقویم خواسته ممکن نباشد. به صورت علی الحساب و مطابق تعرفه ای که اعلام می گردد. هزینه دادرسی پرداخت و در زمان صدور حکم میزان خواسته مشخص شده و با اخطار دادگاه مابه التفاوت هزینه پرداخت می گردد. ( خوانده نمی شود. عضو ممیز ) برای این موارد باید خواسته تقویم گردد. نهایتا اگر مورد پذیرش نبود دادگاه قرار عدم صلاحیت می زند. اقای م. ( خوانده نمی شود. ) طبق رای وحدت رویه وکیل حق دفاع ندارد. در مورد صلاحیت محلی ایراد وارد است. چرا که سازمان *به موجب اگهی تغییرات مورخ ۹۹/۶/۲۵ با شرکت سازمان **( چنین خوانده می شود. ) *ادغام شده است. و از این تاریخ شخصیت حقوقی خود را از دست داده است. و از این تاریخ سوابق الکترونیک شرکت هم تغییر پیدا کرده است. با توجه به ماده ۲۳ قانون ایین دادرسی مدنی در صورت برچیده شدن شرکتی طرح هرگونه دعوا باید به طرفیت شرکت اصلی و در مرکز ان صورت گیرد. در هر حال دادگاه شهرستان *صالح است. … وکیل خوانده بیان کرده در مورد صلاحیت ذاتی در قرار داد داوری تبصره ماده ۳ موضوع داوری می گوید اگر کارشناس نظر اکثریت لازم الاتباع است. ( عین نوشته ) وقتی داوری باز است. موضوع از صلاحیت دادگاه خارج است. هیچ داوری به این بهانه نمی تواند رای صادر نکند. این بهانه که نظر کارشناس ها مختلف است. ( عین نوشته ) وکیل خواهان گفته است. طرفین موضوع را به داوری ارجاع داده است. اما مطابق توافق دو طرف و تعیین شیوه داوری مقرر گردید.که داور براساس نظر اکثریت کارشناسان اظهار نظر نماید. و این اکثریت حاصل نگردید. در راستای ماده ۴۶۳ قانون ایین دادرسی مدنی داور اظهار ناتوانی نموده است. که به همین دلیل دعوا در مرجع قضایی مطرح گردیده است. وکیل خوانده در لایحه مفصل مورخ ۱۴۰۱/۶/۴ خود با اشاره به ایراد عدم صلاحیت ذاتی و محلی و ایرادات شکلی مطالب بیان شده در جلسه دادرسی را با توضیحات بیشتر بیان کرده و اضافه نموده است. وکیل محترم خواهان ادعا نموده است. که تعداد یکصد و چهل و پنج هزار بچه ماهی به علت تراکم تلف شده اند. و مبنای ادعای قصور موکل و مطالبه خسارت و قیمت تعداد مشخص شده بچه ماهی ها را موضوع عدم فروش ماهی ها از جانب موکل مطرح کرده است. طبق نظریه تکمیلی کارشناس منتخب مورخ ۱۴۰۱/۱/۳۱ داور مرضی الطرفین در جریان رسیدگی به اختلافات مورد ادعای خواهان اعلام شده است. که در پرورش ماهی ها مدیریت صحیح اعمال نگردیده که منظور از مدیریت نیز در خصوص رکوردگیری منظم وزن بچه ماهی ها ، غذادهی مناسب و رخدادهای مربوط به پرورش از جمله وزن ، مقدار غذادهی و امثالهم عنوان شده است. ( عین نوشته ) … از سویی با توجه به انکه تعهدات خواهان به عنوان زارع قرارداد مزارعه پیش گفته بر طبق ماده ۴ عقد موصوف شامل مدیریت نیز بوده است. … در نتیجه هیچگونه قصوری در خصوص تلف مورد ادعای وکیل خواهان متوجه موکل نبوده و بلکه هرگونه تلف و ورود خسارت مورد ادعا که بر طبق نظریه تکمیلی کارشناس مزبور به دلیل تراکم بالا ، عدم استفاده از اسپلش به تعداد کافی برای تامین اکسیژن مورد نیاز و در نتیجه کمبود اکسیژن و بالا رفتن دمای اب در تابستان و سایر ذکر شده بوده ، به سبب نقص مدیریت خواهان حادث گردیده است. در مورد ادعای تاخیر فروش ماهی ها ، در نظریه تکمیلی کارشناس قید گردیده است. که زمان بر بودن اجرا ضوابط و ایین نامه معاملاتی شرکت سبب این موضوع بوده است. که قاعدتا ناشی از تقصیر موکل محسوب نشده بلکه به دلیل ناکارامدی ضوابط مذکور بوده که موضوع فروش برفرض محال که ادعای خواهان در این خصوص صحت داشته باشد. ، با تاخیر مواجه گردیده و این مورد از مصادیق قوه قاهره می باشد. در ادامه با طرح مطالب تکراری دیگری اصدار حکم بر بطلان دعوی خواهان را خواستار شده است. ( ۱۱۴ تا ۱۲۱ ) دادگاه وضعیت ثبتی شرکتهای سازمان *و سازمان *و مشخصات مدیران انها را استعلام کرده است. اداره ثبت شرکتها و موسسات غیرتجاری مشخصات مدیران شرکت سازمان *را به شرح صفحه ۱۳۰ اعلام کرده است. اقای ر. ت. وکیل خواهان طی لایحه مورخ۱۴۰۱/۶/۱۱ با تکرار مطالب قبلی خود نسبت به دفاعیات وکیل خوانده پاسخ داده و بیان کرده است. با توجه به اینکه نظریه کارشناسی نامبرده مربوط به پرونده داوری بوده که موردقبول موکل و داور قرار نگرفته لذا در این دعوی قابلیت استناد ندارد. و در خصوص ادعای ایشان مبنی بر عدم مدیریت صحیح توسط موکل بیان می دارم. مطابق بند ۴ قرارداد نماینده مزارع بر کیفیت خوراک ماهی و امور اجرایی ز. نظارت خواهد داشت و چنانچه ز. در برابر توصیه های کارشناسی مزارع عمل ننماید. مزارع قرارداد را به صورت یکجانبه فسخ خواهد کرد ، غرض از بیان این مطالب این است. که با توجه به اینکه نظارت بر امور اجرایی زارع ( موکل ) بر عهده خوانده بوده قطعا اگر موکل مدیریت صحیح را اعمال نمی کرد و در امور اجرایی مشکل داشتند قطعا مزارع می بایست نسبت به فسخ قرارداد اقدام می کردند. و لذا عدم فسخ قرارداد خود دلیل بر این است. که موکل بنده به تمامی تعهدات قراردادی خود به صورت کامل عمل نموده است. …. در خصوص عدم تناسب اسپلش که مورد ادعای ایشان قرار گرفته بیان می دارم. در امر پرورش ماهی میزان اسپلش می بایست با میزان تراکم ماهی تعبیه گردد. نه زیاد و نه کم چرا که در فصل گرما اگر اسپلش هوادهی زیاد باشد. باعث گرم شدن اب شده و در فصل سرما اگر اسپلش زیاد باشد. دمای اب استخر پایین می اید و باعث می شود. که ماهی غذا نخورد چون زمانی که دمای اب پایین می اید ماهی قزل الا غذا را جذب نمی کند و طبق ضوابط در پرورش ماهی به ازای هر تن ماهی یک اسپلش باید فعال باشد. و موکل نیز به میزان لازم اسپلش فعال داشته است. … در ادامه با توضیح مطالب نوعا تکراری درخواست صدور حکم به شرح ستون خواسته را نموده است. ( ۱۴۶ ) دادگاه به ایرادات وکیل خوانده به صلاحیت ذاتی و محلی دادگاه پاسخ داده است. ( ۱۴۷ ) دادگاه جهت بررسی موضوع قرار ارجاع امر به کارشناسی صادر کرده است. ( ۱۴۸ ) کارشناس طبق بند ۶ نظریه مورخ ۱۴۰۱/۸/۷ خود نتیجه بررسیهای خویش را به این شرح اعلام کرده است. ۶ با توجه به گزارشات ازمایشگاه دامپزشکی *و استان هیچگونه بیماری در ماهی ها گزارش نشده و به نظر می رسد علت بروز تلفات تراکم بالای ماهی و کاهش اکسیژن اب بوده که مزارع ( ظاهرا منظور زارع بوده است. عضو ممیز ) در مکاتبات متعدد این موضوع را عنوان و درخواست فروش و کاهش تراکم را به مزارع داده است. با عنایت به موارد مطروحه به نظر می رسد علت بروز تلفات حادث شده تراکم بالای ماهی بوده که در صورت کاهش تراکم و صید ماهی ها در اوزان مورد توافق تلفاتی اتفاق نمی افتاد چرا که تا زمان رسیدن ماهی ها به وزن مورد توافق در قرارداد هیچگونه تلفاتی گزارش نشده است. با توجه به اینکه وزن تلفات بچه ماهی از ۶۰ گرم تا ۱۹۰ گرم متغیر بوده ولی از میزان تلفات در این محدوده وزنی اطلاعی در دست نیست ، وزن متوسط بچه ماهی تلف شده ۱۲۵ گرم در نظر گرفته می شود. همچنین با توجه به گزارش کارشناسی موجود در پرونده متوسط وزن ماهی پرواری تلف شده ۶۵۰ گرم در نظر گرفته می شود. هر چند در مواردی در پرونده به اوزان بالاتر نیز اشاره شده است. ولی ملاک محاسبه میزان تلفات گزارش کارشناسی پرونده می باشد. ، لذا براساس محاسبات ذیل میزان خسارت وارده بدین شرح براورد می گردد. میزان ماهی پرواری تولید شده ۱۵۰/۰۰۰ قطعه با وزن متوسط ۶۵۰ گرم معادل ۹۷۵۰۰ کیلوگرم می باشد. میزان بچه ماهی تولید شده ۳۹۰ هزار قطعه با متوسط وزن ۱۲۵ گرم می باشد. ارزش ریالی حال حاضر و فروشگاهی ماهی قزل الا به ازای هر کیلو ۹۲۰ هزار ریال می باشد. ارزش ریالی حال حاضر هر قطعه ماهی ۱۲۵ گرمی ۱۵۰ هزار ریال می باشد. ارزش کل ماهی پرواری با قیمت ذکر شده ۸۹/۷۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال می باشد. ارزش بچه ماهی تولید شده ۵۸/۵۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال می باشد. مجموع ارزش ماهی پرواری و بچه ماهی ۱۴۸/۲۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال می باشد. ( ۱۵۱ ) کارشناس به شرح برگ ۱۵۴ بندهای ۱ و ۶ گزارش کارشناسی را اصلاح کرده است. اقای م. م. وکیل خوانده وفق لایحه مورخ ۱۴۰۱/۸/۱۷ با بیان مطالبی به نظریه کارشناسی اعتراض و خواستار تعیین هیات سه نفره کارشناسی شده است. ( ۱۵۷ ) دادگاه باتوجه به اعتراض بعمل امده موضوع را به هیات سه نفره کارشناسی ارجاع کرده است. ( ۱۸۲ ) نتیجه نظریه هیات سه نفره کارشناسی چنین اعلام شده است. … لذا براساس محاسبات ذیل میزان براورد درامد در صورت عدم خسارت وارده بدین شرح براورد می گردد.: پیش بینی میزان ماهی پرواری تولید شده ۱۴۴۰۰۰ قطعه ( با ۱۰ درصد تلفات در نظر گرفته شده در طول دوره پرورش ) ۱۲۳۰۰۰ ( حدود ۱۰ تن صید شده ) ۲۱۰۰۰= ۱۴۴۰ *قطعه با وزن متوسط ۵۰۰ گرم معادل ۶۱۵۰۰ کیلوگرم می باشد. ارزش ریالی ماهی قزل الا به ازای هر کیلو حدود ۹۰۰ هزار ریال می باشد. ازرش کل ماهی پرواری با قیمت ذکر شده ۵۵/۳۵۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال می باشد. پیش بینی میزان بچه ماهی تولید شده ۳۹۶۰۰۰ قطعه با وزن ۶۰۰ گرم ( با ۱۰ درصد تلفات در نظر گرفته شده در طول دوره ) ۳۲۸۰۰۰= ( بچه ماهی تحویلی به اقای ن. و سازمان *) *ارزش ریالی هر قطعه ماهی ۶۰ گرمی حدود ۱۰۵ هزار ریال می باشد. ارزش بچه ماهی تولید شده ۳۴/۴۴۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال می باشد. مجموع ارزش ماهی پرواری و بچه ماهی ۸۹/۷۹۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال می باشد. ص۱۸۷ با توجه به ناقص بودن نظریه مزبور دادگاه قرار تکمیل کارشناسی صادر کرده است. ( ۱۸۸ ) نظریه تکمیلی کارشناسان به شرح صفحات ۱۹۲ تا ۲۱۰ اعلام شده است. وکیل خواهان طی لایحه مورخ ۱۴۰۱/۱۱/۱۲ به نظریه هیات کارشناسی سه نفره اعتراض و درخواست ارائه نظریه تکمیلی و در غیر این صورت ارجاع امر به هیات پنج نفره کارشناسی را نموده است. ( ۲۱۸ ) دادگاه با پذیرش اعتراض موضوع را به هیات پنج نفره ارجاع کرده است. ( ۲۲۲ ) نظریه نهایی هیات کارشناسی پنج نفر پس از رسیدگی و بررسی موضوع به این شرح اعلام شده است. طبق براورد این هیات پنج نفره مستند به اطلاعات ماخوذه از محتویات پرونده ، ارشادات مقام محترم قضایی ، لوایح و مستندات ابرازی ، بازدید میدانی صورت پذیرفته … النهایه میزان خسارت وارده به ز. ( اقای ح. ن. به مبلغ ۱۸/۱۲۲/۴۴۰/۰۰۰ ) تومان وجه رایج کشور بر اساس قیمت گذاری نیمه اول سال ۱۴۰۱ اعلام می نماید. توضیح اینکه مبلغ مذکور با احتساب کسر ( ۸۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ) تومان مساعده مزارع اعلام شده است. ص۲۲۹ تا ۲۴۳ اقای م. م. وکیل خوانده به نظریه فوق اعتراض و تقاضای ارجاع به هیات هفت نفره را نموده است. ( ۲۴۸ ) با توجه به مطالبه مبلغ ۶/۲۹۶/۵۲۴/۰۰۰ ریال به عنوان هزینه دادرسی ، خواهان دعوی اعسار از پرداخت هزینه دادرسی اقامه کرده است. ( ۲۵۹ ) دادگاه حکم به اعسار خواهان از پرداخت هزینه دادرسی به میزان نه درصد خواسته صادر کرده است. ( ۲۸۳ ) دادگاه ضمن تشریح دادخواست تقدیمی و ایرادات وکیل خوانده به صلاحیت دادگاه و پاسخ به ان با استدلال منعکس در رای طی دادنامه شماره ۳۲۴۶ مورخ ۱۴۰۲/۳/۱۶ حکم بر محکومیت شرکت خوانده به خسارت وارده به خواهان مطابق نظریه کارشناسان و نیز پرداخت خسارات دادرسی در حق خواهان و در مورد سازمان *به دلیل عدم توجه دعوی قرار رد دعوی صادر کرده است. ( ۲۹۲ ) رای در تاریخ ۱۴۰۲/۳/۱۶ ابلاغ ( ۲۹۴ ) و دادخواست فرجامی در مورخ ۱۴۰۲/۴/۲۰ به ثبت رسیده است. پاسخ فرجام خوانده ضمیمه شده است. در دادخواست مفصل وکیل فرجام خواه مطالب مختلف و نوعا تکراری بیان شده است. و مطالب عنوان شده در لایحه فرجام خوانده نیز بیشتر مطالب مطرح شده قبلی است. مع الوصف هنگام شور قرائت خواهد شد. پرونده پس از ارسال به دیوان عالی کشور به شعبه ۲۱ ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ فوق تشکیل و پس از قرائت گزارش عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده و به شرح زیر رای صادر می نماید.:
رای شعبه *
در مورد فرجام خواهی سازمان *با وکالت اقای م. م. نسبت به دادنامه شماره ۳۲۴۶ مورخ ۱۴۰۲/۳/۱۶ شعبه *که به موجب ان فرجام خواه به پرداخت مبلغ ۱۸۱/۲۲۴/۴۰۰/۰۰۰ ریال به عنوان خسارت وارد شده به خواهان بدوی و نیز پرداخت خسارات دادرسی به شرح متن رای محکوم گردیده است. نظر به محتویات پرونده و سیر قضایی که طی کرده و اقدامات و تحقیقات معموله که در حد مقدور صورت گرفته است. و اینکه رای فرجام خواسته مستند به نظریه هیات ۵ نفره کارشناسی است. که دلیلی بر مغایرت و مباینت بین ان با اوضاع و احوال محقق و معلوم مورد کارشناسی ارائه و ابراز نگردیده است. و حسب ماده ۲۶۵ قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی سنجش میزان اعتبار نظریه کارشناس به محاکم دادگستری محول شده است ، لذا رای صادر شده را من حیث المجموع صایب و در خور پذیرش دانسته و چون مقررات شکلی و ایین دادرسی نیز مراعات شده و اعتراض فرجام خواه بگونه ای نیست که بر اساس رای خدشه وارد نماید. ، بنا به مراتب ضمن رد فرجام خواهی مستندا به ماده ۳۷۰ قانون پیش گفته دادنامه فرجام خواسته ابرام می گردد. ٪
ح. ی. و. ا. ب.
رییس شعبه *مستشار شعبه *
پرونده:140127920000579816شماره:140206390001049841شعبه:شعبه بیست و یکم دیوان عالی کشورقاضی:ولی الله بلاغی,حسین یاوریتاریخ1402/12/26موضوع:مطالبه خسارت
بسمه تعالی
فرجام خواه: سازمان *با وکالت اقای م. م.
فرجام خواندگان: اقای ح. ن. و سازمان *
فرجام خواسته: دادنامه شماره ۳۲۴۶ ۱۴۰۲/۳/۱۶صادره از شعبه *
تاریخ ابلاغ دادنامه به فرجام خواه: ۱۴۰۲/۳/۱۶ تاریخ وصول دادخواست فرجامی: ۱۴۰۲/۴/۲۰
مرجع رسیدگی: شعبه *
هییت شعبه اقایان: ح. ی. ( رییس ) و و. ا. ب. ( مستشار )
خلاصه جریان پرونده:
اقای ح. ن. با وکالت اقای ر. ت. با اختیار تجدیدنظر و فرجام خواهی دادخواستی به طرفیت سازمان *و سازمان *به خواسته محکومیت خوانده به پرداخت قیمت روز تعداد ۱۸۰/۰۰۰ قطعه بچه ماهی به وزن ۶۰ گرم موضوع قرارداد پیوست درخصوص چاه ۱۹ ۷ به علت تلف ماهیها به سبب عدم انجام تعهدات قراردادی توسط خوانده با جلب نظر کارشناس بعلاوه کلیه خسارات و هزینه های دادرسی با جلب نظر کارشناس تقدیم و توضیح داده است. موکل به موجب قرارداد مورخ ۹۹/۷/۱ موضوع چاه شماره ۱۹ ۲۷۷ چاه مذکور را جهت پرورش تعداد ۲۰۰ هزار قطعه بچه ماهی تحویل گرفته که قرار بود. در وزن ۶۰ گرم توسط شرکت به فروش برسد ولیکن به علت خرابی چاه شماره ۱۹ ماهی های موجود به چاه ۸ ۲۷ توسط ماشین اقای ک. منتقل می شود. که در تاریخ ۱۴۰۰/۴/۲۰ طی جلساتی که با مسئولین حراست اقای ب. و مدیریت شرکت مهندس س. ف. برگزار شد مقرر شد که ماهی های مذکور تبدیل به پروار گردد. ولیکن با مخالفت اقای مهندس ص. روبرو شد و ایشان بیان داشت نسبت به تحویل بچه ماهی ها از موکل اقدام گردد. سپس یک هیات کارشناسی به نام اقایان مهندس و. د. و مهندس س. ف. به محل استخر امده و تایید کردند. که ماهی به وزن ۶۰ گرم رسیده ولیکن شرکت ادعا نمود که ماهی ها مریض است. تا اینکه ماهی ها مورد ازمایش قرار گرفت. و نتیجه ازمایش منفی بود. که پیوست این دادخواست می باشد. ولیکن در این بازه زمانی تعداد ۱۴۵ هزار از بچه ماهی ها به علت تراکم تلف شدند … و ۳۵ هزار قطعه طبق کارشناسی اقای ع. به استخر بعدی جهت پروار بندی توسط خود شرکت منتقل شد که پس از انتقال و پس از رسیدن به وزن حدود ۷۰۰ گرم تلف شدند که شهود تعرفه شده شاهد تلف می باشند ، لذا با عنایت به اینکه در این خصوص نیز شرکت به تعهد خود مبنی بر پرداخت قیمت ۱۸۰ هزار ماهی عمل ننموده است. می بایست خسارت ماهی ها را به نرخ روز پرداخت نماید. با عنایت به موارد یاد شده مطالب ذیل قابل ذکر است: الف: مطابق تعهدات قراردادی مزارع در قرارداد تنظیمی ، فروش ماهی ، چه درخصوص بچه ماهی و چه پرواری بر عهده خوانده بوده که در خصوص بچه ماهی ها می بایست با وزن ۶۰ گرم اقدام به فروش نماید. ولیکن شرکت از فروش ماهی امتناع نموده و به علت این قصور خسارات سنگینی به موکل واقع گردید.که خسارت وارده به شرح ستون خواسته می باشد. ب: فروش برعهده شرکت بوده و مطابق اصل عدم ، اصل بر عدم فروش ماهیها و عدم پرداخت سهم سود موکل می باشد. … پ: همان گونه که مستحضرید در تعهدات قراردادی ، طرفین قرارداد به محض انجام تعهد مسئول جبران خسارت طرف مقابل می باشد. … ادعای شرکت مبنی بر مریض بودن ماهی ها و غذاهای داده شدن نیز مردود می باشد. چرا که به واسطه ازمایشات صورت گرفته سلامت ماهی ها و اذوقه تایید شده است. … ث: درخصوص ادعای شرکت مبنی بر اینکه به علت شیوع ویروس کرونا نتوانسته اقدام به فروش نماید. بیان می دارم. اولا در همین ایام بازار فروش ماهی شدیدا فعال بود. و شرکت بدون جهت از فروش ماهی خودداری نمودند که عندالزوم دادگاه می تواند از مراجع مربوطه استعلام نماید. ثانیا تنظیم قراردادها دقیقا در زمان شیوع کرونا بوده و لذا این موضوع به راحتی توسط شرکت قابل پیش بینی بود. و این ادعا بهانه ای بیش نیست ، بنا به مراتب یاد شده صدور حکم به شرح ستون خواسته مورد استدعاست. این دادخواست در تاریخ ۱۴۰۱/۵/۱۸ به شعبه *ارجاع شده است. ( ۲۷ ) خواهان با وکالت اقای ر. ت. دادخواست دیگری به طرفیت خواندگان مذکور به خواسته محکومیت خواندگان به پرداخت قیمت روز تعداد ۱۳۱۲۲۹ قطعه بچه ماهی به وزن ۶۰ گرم موضوع قرارداد پیوست در خصوص چاه ۱۰ و ۲۷ ۸ به علت تلف ماهی ها به سبب عدم انجام تعهدات قراردادی با جلب نظر کارشناس و محکومیت خوانده به پرداخت قیمت روز تعداد *ماهی پرواری به وزن ۶۵۰ گرم موضوع قرارداد پیوست در خصوص چاه ۱۰٫۲۷ ۸ و ۱۷ جدید سازمان کشت و صنعت استان *به علت تلف ماهی و محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ یکصد و چهار میلیون تومان بابت خرید ماهی به قیمت بالاتر به سبب تاخیر در انجام تعهدات قراردادی مبنی بر تاخیر در پروسه برق کشی استخر موضوع قرارداد و کلیه خسارات و هزینه های دادرسی ارائه داده است. که در تاریخ ۱۴۰۱/۵/۱۸ به همان دادگاه ارجاع شده است. ( ۶۴ ) همچنین خواهان با وکالت وکیل مزبور دادخواست سومی نیز به خواسته محکومیت خوانده به پرداخت قیمت روز تعداد یک هزار قطعه ماهی پرواری به وزن هر عدد ۷۵۰ گرم و مجموعا ۷۵۰ کیلو گرم موضوع قرارداد پیوست در خصوص چاه شماره ۱۷ قدیم سازمان کشت و صنعت استان *به علت تلف ماهی ها به سبب عدم انجام تعهدات قراردادی توسط خوانده و مطالبه پرداخت قیمت روز بیست هزار کیلو ماهی پرواری با کسر ثمن حاصل از فروش توسط خواهان به مبلغ ۳۴۰/۰۰۰/۰۰۰ تومان موضوع قرارداد پیوست در خصوص چاه شماره ۱۷ قدیم سازمان کشت و صنعت و استان *به علت تلف ماهی ها به سبب عدم فروش ماهی و تخلف از انجام تعهدات قراردادی توسط خوانده با جلب نظر کارشناس بعلاوه کلیه خسارات قانونی ارائه کرده است. که در تاریخ ۱۴۰۱/۵/۱۸ به دادگاه مزبور ارجاع شده است. بیشتر مطالب عنوان شده در هر سه فقره دادخواست تکراری و مشابه می باشد. ( ۸۶ ) جلسه رسیدگی در تاریخ ۱۴۰۱/۶/۵ با حضور خواهان و وکیل وی و نیز اقای م. م. وکیل خوانده تشکیل شده است. ابتدا وکیل خواهان ها بیان کرده خواسته به شرح دادخواست می باشد. بعد از استماع دفاعیات وکیل خوانده سایر اظهارات را خواهم داد ( عین نوشته ) وکیل خوانده اظهار داشته ایراد می کنم به وکالت نامه همکار محترم ، دو خواسته مالی هست که مجموعا ۴۴۴ میلیون تومان باید بر این مبنا تمبر مالیاتی باطل می شده است. خودشان خواسته مقوم کرده اند در کلاسه پرونده *خواسته مقوم شده به ۱۰۴ میلیون تومان و مجموعا ۴۴۴ میلیون تومان وفق ماده ۱۳ و ایین نامه تعرفه حق الوکاله مصوب ۹۹ بایستی مجموعا ۵۸۰ هزار تومان برای این دو خواسته تمبر باطل شود. در مورد سایر خواسته ها اگر چه گفته شد با نظر کارشناس اما من معتقدم در صلاحیت دادگاه نیست بلکه شاید در صلاحیت شورا باشد. چون تقویم نشده است. … در مورد دادخواست هم اقای ت. با وکالت امضا کرده لذا دادخواست هم باید به جریان نیفتد. وکیل خواهان توضیح داده است. سیستم تمبر را محاسبه کرده است. اگر نقصی وجود دارد. قاضی اخطار می کند تا رفع نقص صورت گیرد. در خصوص تقویم طبق نظر کارشناس ، مطابق بند ۱۴ ماده ۳ قانون وصول برخی از درامدهای دولت در زمانی که تقویم خواسته ممکن نباشد. به صورت علی الحساب و مطابق تعرفه ای که اعلام می گردد. هزینه دادرسی پرداخت و در زمان صدور حکم میزان خواسته مشخص شده و با اخطار دادگاه مابه التفاوت هزینه پرداخت می گردد. ( خوانده نمی شود. عضو ممیز ) برای این موارد باید خواسته تقویم گردد. نهایتا اگر مورد پذیرش نبود دادگاه قرار عدم صلاحیت می زند. اقای م. ( خوانده نمی شود. ) طبق رای وحدت رویه وکیل حق دفاع ندارد. در مورد صلاحیت محلی ایراد وارد است. چرا که سازمان *به موجب اگهی تغییرات مورخ ۹۹/۶/۲۵ با شرکت سازمان **( چنین خوانده می شود. ) *ادغام شده است. و از این تاریخ شخصیت حقوقی خود را از دست داده است. و از این تاریخ سوابق الکترونیک شرکت هم تغییر پیدا کرده است. با توجه به ماده ۲۳ قانون ایین دادرسی مدنی در صورت برچیده شدن شرکتی طرح هرگونه دعوا باید به طرفیت شرکت اصلی و در مرکز ان صورت گیرد. در هر حال دادگاه شهرستان *صالح است. … وکیل خوانده بیان کرده در مورد صلاحیت ذاتی در قرار داد داوری تبصره ماده ۳ موضوع داوری می گوید اگر کارشناس نظر اکثریت لازم الاتباع است. ( عین نوشته ) وقتی داوری باز است. موضوع از صلاحیت دادگاه خارج است. هیچ داوری به این بهانه نمی تواند رای صادر نکند. این بهانه که نظر کارشناس ها مختلف است. ( عین نوشته ) وکیل خواهان گفته است. طرفین موضوع را به داوری ارجاع داده است. اما مطابق توافق دو طرف و تعیین شیوه داوری مقرر گردید.که داور براساس نظر اکثریت کارشناسان اظهار نظر نماید. و این اکثریت حاصل نگردید. در راستای ماده ۴۶۳ قانون ایین دادرسی مدنی داور اظهار ناتوانی نموده است. که به همین دلیل دعوا در مرجع قضایی مطرح گردیده است. وکیل خوانده در لایحه مفصل مورخ ۱۴۰۱/۶/۴ خود با اشاره به ایراد عدم صلاحیت ذاتی و محلی و ایرادات شکلی مطالب بیان شده در جلسه دادرسی را با توضیحات بیشتر بیان کرده و اضافه نموده است. وکیل محترم خواهان ادعا نموده است. که تعداد یکصد و چهل و پنج هزار بچه ماهی به علت تراکم تلف شده اند. و مبنای ادعای قصور موکل و مطالبه خسارت و قیمت تعداد مشخص شده بچه ماهی ها را موضوع عدم فروش ماهی ها از جانب موکل مطرح کرده است. طبق نظریه تکمیلی کارشناس منتخب مورخ ۱۴۰۱/۱/۳۱ داور مرضی الطرفین در جریان رسیدگی به اختلافات مورد ادعای خواهان اعلام شده است. که در پرورش ماهی ها مدیریت صحیح اعمال نگردیده که منظور از مدیریت نیز در خصوص رکوردگیری منظم وزن بچه ماهی ها ، غذادهی مناسب و رخدادهای مربوط به پرورش از جمله وزن ، مقدار غذادهی و امثالهم عنوان شده است. ( عین نوشته ) … از سویی با توجه به انکه تعهدات خواهان به عنوان زارع قرارداد مزارعه پیش گفته بر طبق ماده ۴ عقد موصوف شامل مدیریت نیز بوده است. … در نتیجه هیچگونه قصوری در خصوص تلف مورد ادعای وکیل خواهان متوجه موکل نبوده و بلکه هرگونه تلف و ورود خسارت مورد ادعا که بر طبق نظریه تکمیلی کارشناس مزبور به دلیل تراکم بالا ، عدم استفاده از اسپلش به تعداد کافی برای تامین اکسیژن مورد نیاز و در نتیجه کمبود اکسیژن و بالا رفتن دمای اب در تابستان و سایر ذکر شده بوده ، به سبب نقص مدیریت خواهان حادث گردیده است. در مورد ادعای تاخیر فروش ماهی ها ، در نظریه تکمیلی کارشناس قید گردیده است. که زمان بر بودن اجرا ضوابط و ایین نامه معاملاتی شرکت سبب این موضوع بوده است. که قاعدتا ناشی از تقصیر موکل محسوب نشده بلکه به دلیل ناکارامدی ضوابط مذکور بوده که موضوع فروش برفرض محال که ادعای خواهان در این خصوص صحت داشته باشد. ، با تاخیر مواجه گردیده و این مورد از مصادیق قوه قاهره می باشد. در ادامه با طرح مطالب تکراری دیگری اصدار حکم بر بطلان دعوی خواهان را خواستار شده است. ( ۱۱۴ تا ۱۲۱ ) دادگاه وضعیت ثبتی شرکتهای سازمان *و سازمان *و مشخصات مدیران انها را استعلام کرده است. اداره ثبت شرکتها و موسسات غیرتجاری مشخصات مدیران شرکت سازمان *را به شرح صفحه ۱۳۰ اعلام کرده است. اقای ر. ت. وکیل خواهان طی لایحه مورخ۱۴۰۱/۶/۱۱ با تکرار مطالب قبلی خود نسبت به دفاعیات وکیل خوانده پاسخ داده و بیان کرده است. با توجه به اینکه نظریه کارشناسی نامبرده مربوط به پرونده داوری بوده که موردقبول موکل و داور قرار نگرفته لذا در این دعوی قابلیت استناد ندارد. و در خصوص ادعای ایشان مبنی بر عدم مدیریت صحیح توسط موکل بیان می دارم. مطابق بند ۴ قرارداد نماینده مزارع بر کیفیت خوراک ماهی و امور اجرایی ز. نظارت خواهد داشت و چنانچه ز. در برابر توصیه های کارشناسی مزارع عمل ننماید. مزارع قرارداد را به صورت یکجانبه فسخ خواهد کرد ، غرض از بیان این مطالب این است. که با توجه به اینکه نظارت بر امور اجرایی زارع ( موکل ) بر عهده خوانده بوده قطعا اگر موکل مدیریت صحیح را اعمال نمی کرد و در امور اجرایی مشکل داشتند قطعا مزارع می بایست نسبت به فسخ قرارداد اقدام می کردند. و لذا عدم فسخ قرارداد خود دلیل بر این است. که موکل بنده به تمامی تعهدات قراردادی خود به صورت کامل عمل نموده است. …. در خصوص عدم تناسب اسپلش که مورد ادعای ایشان قرار گرفته بیان می دارم. در امر پرورش ماهی میزان اسپلش می بایست با میزان تراکم ماهی تعبیه گردد. نه زیاد و نه کم چرا که در فصل گرما اگر اسپلش هوادهی زیاد باشد. باعث گرم شدن اب شده و در فصل سرما اگر اسپلش زیاد باشد. دمای اب استخر پایین می اید و باعث می شود. که ماهی غذا نخورد چون زمانی که دمای اب پایین می اید ماهی قزل الا غذا را جذب نمی کند و طبق ضوابط در پرورش ماهی به ازای هر تن ماهی یک اسپلش باید فعال باشد. و موکل نیز به میزان لازم اسپلش فعال داشته است. … در ادامه با توضیح مطالب نوعا تکراری درخواست صدور حکم به شرح ستون خواسته را نموده است. ( ۱۴۶ ) دادگاه به ایرادات وکیل خوانده به صلاحیت ذاتی و محلی دادگاه پاسخ داده است. ( ۱۴۷ ) دادگاه جهت بررسی موضوع قرار ارجاع امر به کارشناسی صادر کرده است. ( ۱۴۸ ) کارشناس طبق بند ۶ نظریه مورخ ۱۴۰۱/۸/۷ خود نتیجه بررسیهای خویش را به این شرح اعلام کرده است. ۶ با توجه به گزارشات ازمایشگاه دامپزشکی *و استان هیچگونه بیماری در ماهی ها گزارش نشده و به نظر می رسد علت بروز تلفات تراکم بالای ماهی و کاهش اکسیژن اب بوده که مزارع ( ظاهرا منظور زارع بوده است. عضو ممیز ) در مکاتبات متعدد این موضوع را عنوان و درخواست فروش و کاهش تراکم را به مزارع داده است. با عنایت به موارد مطروحه به نظر می رسد علت بروز تلفات حادث شده تراکم بالای ماهی بوده که در صورت کاهش تراکم و صید ماهی ها در اوزان مورد توافق تلفاتی اتفاق نمی افتاد چرا که تا زمان رسیدن ماهی ها به وزن مورد توافق در قرارداد هیچگونه تلفاتی گزارش نشده است. با توجه به اینکه وزن تلفات بچه ماهی از ۶۰ گرم تا ۱۹۰ گرم متغیر بوده ولی از میزان تلفات در این محدوده وزنی اطلاعی در دست نیست ، وزن متوسط بچه ماهی تلف شده ۱۲۵ گرم در نظر گرفته می شود. همچنین با توجه به گزارش کارشناسی موجود در پرونده متوسط وزن ماهی پرواری تلف شده ۶۵۰ گرم در نظر گرفته می شود. هر چند در مواردی در پرونده به اوزان بالاتر نیز اشاره شده است. ولی ملاک محاسبه میزان تلفات گزارش کارشناسی پرونده می باشد. ، لذا براساس محاسبات ذیل میزان خسارت وارده بدین شرح براورد می گردد. میزان ماهی پرواری تولید شده ۱۵۰/۰۰۰ قطعه با وزن متوسط ۶۵۰ گرم معادل ۹۷۵۰۰ کیلوگرم می باشد. میزان بچه ماهی تولید شده ۳۹۰ هزار قطعه با متوسط وزن ۱۲۵ گرم می باشد. ارزش ریالی حال حاضر و فروشگاهی ماهی قزل الا به ازای هر کیلو ۹۲۰ هزار ریال می باشد. ارزش ریالی حال حاضر هر قطعه ماهی ۱۲۵ گرمی ۱۵۰ هزار ریال می باشد. ارزش کل ماهی پرواری با قیمت ذکر شده ۸۹/۷۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال می باشد. ارزش بچه ماهی تولید شده ۵۸/۵۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال می باشد. مجموع ارزش ماهی پرواری و بچه ماهی ۱۴۸/۲۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال می باشد. ( ۱۵۱ ) کارشناس به شرح برگ ۱۵۴ بندهای ۱ و ۶ گزارش کارشناسی را اصلاح کرده است. اقای م. م. وکیل خوانده وفق لایحه مورخ ۱۴۰۱/۸/۱۷ با بیان مطالبی به نظریه کارشناسی اعتراض و خواستار تعیین هیات سه نفره کارشناسی شده است. ( ۱۵۷ ) دادگاه باتوجه به اعتراض بعمل امده موضوع را به هیات سه نفره کارشناسی ارجاع کرده است. ( ۱۸۲ ) نتیجه نظریه هیات سه نفره کارشناسی چنین اعلام شده است. … لذا براساس محاسبات ذیل میزان براورد درامد در صورت عدم خسارت وارده بدین شرح براورد می گردد.: پیش بینی میزان ماهی پرواری تولید شده ۱۴۴۰۰۰ قطعه ( با ۱۰ درصد تلفات در نظر گرفته شده در طول دوره پرورش ) ۱۲۳۰۰۰ ( حدود ۱۰ تن صید شده ) ۲۱۰۰۰= ۱۴۴۰ *قطعه با وزن متوسط ۵۰۰ گرم معادل ۶۱۵۰۰ کیلوگرم می باشد. ارزش ریالی ماهی قزل الا به ازای هر کیلو حدود ۹۰۰ هزار ریال می باشد. ازرش کل ماهی پرواری با قیمت ذکر شده ۵۵/۳۵۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال می باشد. پیش بینی میزان بچه ماهی تولید شده ۳۹۶۰۰۰ قطعه با وزن ۶۰۰ گرم ( با ۱۰ درصد تلفات در نظر گرفته شده در طول دوره ) ۳۲۸۰۰۰= ( بچه ماهی تحویلی به اقای ن. و سازمان *) *ارزش ریالی هر قطعه ماهی ۶۰ گرمی حدود ۱۰۵ هزار ریال می باشد. ارزش بچه ماهی تولید شده ۳۴/۴۴۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال می باشد. مجموع ارزش ماهی پرواری و بچه ماهی ۸۹/۷۹۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال می باشد. ص۱۸۷ با توجه به ناقص بودن نظریه مزبور دادگاه قرار تکمیل کارشناسی صادر کرده است. ( ۱۸۸ ) نظریه تکمیلی کارشناسان به شرح صفحات ۱۹۲ تا ۲۱۰ اعلام شده است. وکیل خواهان طی لایحه مورخ ۱۴۰۱/۱۱/۱۲ به نظریه هیات کارشناسی سه نفره اعتراض و درخواست ارائه نظریه تکمیلی و در غیر این صورت ارجاع امر به هیات پنج نفره کارشناسی را نموده است. ( ۲۱۸ ) دادگاه با پذیرش اعتراض موضوع را به هیات پنج نفره ارجاع کرده است. ( ۲۲۲ ) نظریه نهایی هیات کارشناسی پنج نفر پس از رسیدگی و بررسی موضوع به این شرح اعلام شده است. طبق براورد این هیات پنج نفره مستند به اطلاعات ماخوذه از محتویات پرونده ، ارشادات مقام محترم قضایی ، لوایح و مستندات ابرازی ، بازدید میدانی صورت پذیرفته … النهایه میزان خسارت وارده به ز. ( اقای ح. ن. به مبلغ ۱۸/۱۲۲/۴۴۰/۰۰۰ ) تومان وجه رایج کشور بر اساس قیمت گذاری نیمه اول سال ۱۴۰۱ اعلام می نماید. توضیح اینکه مبلغ مذکور با احتساب کسر ( ۸۰۰/۰۰۰/۰۰۰ ) تومان مساعده مزارع اعلام شده است. ص۲۲۹ تا ۲۴۳ اقای م. م. وکیل خوانده به نظریه فوق اعتراض و تقاضای ارجاع به هیات هفت نفره را نموده است. ( ۲۴۸ ) با توجه به مطالبه مبلغ ۶/۲۹۶/۵۲۴/۰۰۰ ریال به عنوان هزینه دادرسی ، خواهان دعوی اعسار از پرداخت هزینه دادرسی اقامه کرده است. ( ۲۵۹ ) دادگاه حکم به اعسار خواهان از پرداخت هزینه دادرسی به میزان نه درصد خواسته صادر کرده است. ( ۲۸۳ ) دادگاه ضمن تشریح دادخواست تقدیمی و ایرادات وکیل خوانده به صلاحیت دادگاه و پاسخ به ان با استدلال منعکس در رای طی دادنامه شماره ۳۲۴۶ مورخ ۱۴۰۲/۳/۱۶ حکم بر محکومیت شرکت خوانده به خسارت وارده به خواهان مطابق نظریه کارشناسان و نیز پرداخت خسارات دادرسی در حق خواهان و در مورد سازمان *به دلیل عدم توجه دعوی قرار رد دعوی صادر کرده است. ( ۲۹۲ ) رای در تاریخ ۱۴۰۲/۳/۱۶ ابلاغ ( ۲۹۴ ) و دادخواست فرجامی در مورخ ۱۴۰۲/۴/۲۰ به ثبت رسیده است. پاسخ فرجام خوانده ضمیمه شده است. در دادخواست مفصل وکیل فرجام خواه مطالب مختلف و نوعا تکراری بیان شده است. و مطالب عنوان شده در لایحه فرجام خوانده نیز بیشتر مطالب مطرح شده قبلی است. مع الوصف هنگام شور قرائت خواهد شد. پرونده پس از ارسال به دیوان عالی کشور به شعبه ۲۱ ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ فوق تشکیل و پس از قرائت گزارش عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده و به شرح زیر رای صادر می نماید.:
رای شعبه *
در مورد فرجام خواهی سازمان *با وکالت اقای م. م. نسبت به دادنامه شماره ۳۲۴۶ مورخ ۱۴۰۲/۳/۱۶ شعبه *که به موجب ان فرجام خواه به پرداخت مبلغ ۱۸۱/۲۲۴/۴۰۰/۰۰۰ ریال به عنوان خسارت وارد شده به خواهان بدوی و نیز پرداخت خسارات دادرسی به شرح متن رای محکوم گردیده است. نظر به محتویات پرونده و سیر قضایی که طی کرده و اقدامات و تحقیقات معموله که در حد مقدور صورت گرفته است. و اینکه رای فرجام خواسته مستند به نظریه هیات ۵ نفره کارشناسی است. که دلیلی بر مغایرت و مباینت بین ان با اوضاع و احوال محقق و معلوم مورد کارشناسی ارائه و ابراز نگردیده است. و حسب ماده ۲۶۵ قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی سنجش میزان اعتبار نظریه کارشناس به محاکم دادگستری محول شده است ، لذا رای صادر شده را من حیث المجموع صایب و در خور پذیرش دانسته و چون مقررات شکلی و ایین دادرسی نیز مراعات شده و اعتراض فرجام خواه بگونه ای نیست که بر اساس رای خدشه وارد نماید. ، بنا به مراتب ضمن رد فرجام خواهی مستندا به ماده ۳۷۰ قانون پیش گفته دادنامه فرجام خواسته ابرام می گردد. ٪
ح. ی. و. ا. ب.
رییس شعبه *مستشار شعبه *
فهرست
شعبه دیوان عالی کشور
نقد رأی
مطالبه خسارت تأخیر انجام تعهد در صورت انفساخ قرارداد
۱۴۰۲۰۶۳۹۰۰۰۱۰۴۹۸۴۱ · شعبه دیوان عالی کشور · شعبه بیست و یکم دیوان عالی کشور
چکیده: با انفساخ قرارداد، تمام تعهدات و شروط ضمن عقد و آثار و نتایج آن مرتفع می گردد و موجبی برای مطالبه خسارت تأخیر انجام تعهد باقی نمانده است.