آرای قضایی
آرای قضایی منتشرشده پژوهشگاه قوه قضاییه. ۴٬۹۰۳ مورد از سال 1393 — هر سند به مواد قانونیای که به آنها استناد شده متصل است.
همه۱٬۴۰۴۱٬۴۰۳۱٬۴۰۲۱٬۴۰۱۱٬۴۰۰۱٬۳۹۹۱٬۳۹۸۱٬۳۹۷۱٬۳۹۶۱٬۳۹۵۱٬۳۹۴۱٬۳۹۳۱٬۳۹۲۱٬۳۹۱۱٬۳۹۰۱٬۳۸۹۱٬۳۷۴۱٬۳۲۶۱٬۳۲۳۱٬۳۱۲
- شیوه نگارش دادنامهچنانچه در انشاء رای از عباراتی استفاده شود که بیانگر عدم قطعیت دادگاه در صدور حکم باشد، از موجبات نقض حکم است.
- اعتراض وکیل تسخیری نسبت به رای غیابی قصاصقبل از ابلاغ واقعی حکم غیابی و واخواهی نسبت آن، اعتراض (تجدید نظر خواهی)وکیل تسخیری به حکم صادر شده، قابل رسیدگی در دیوان عالی کشور نیست.
- نحوه صدور حکم در فرض تجدیدنظرخواهی محکوم علیهچنانچه محکوم علیه تجدیدنظرخواهی کند، افزایش مجازات، فاقد وجاهت قانونی است.
- شیوه محاسبه نحله و اجرت المثل ایام زوجیتاجرت المثل زوجه در زندگی مشترک، باید با توجه به دوران زندگی، نوع کار و مطابق با نظر کارشناس تعیین شود اما تعیین نحله در اختیار دادگاه بوده و با رعایت عرف، انجام می شود. عنوان: رابطه اجرت المثل و نحله پیام: نحله و اجرت المثل در طول یکدیگر قرار داشته و قابل جمع نیستند. بنابراین با وجود استحقاق زوجه نسبت به اجرت المثل نوبت به تعیین نحله نمی رسد.
- شرط قبول سوگند بستگان همسر مدعی در قسامهدر اجرای قسامه، قسم خورندگان باید از بستگان خود مدعی باشند و بستگان همسر در صورتی می توانند جزو قسم خورندگان باشند که با خود مدعی نیز نسبت داشته باشند.
- دایره شمول شرط اسقاط خیار غبن - اثر معاوضی بودن عقد بیع1-در صورتی که اسقاط خیار غبن در قرارداد، بدون قید فاحش یا افحش صورت گرفته باشد، صرفا به اسقاط خیار غبن ساده تسری پیدا کرده و مراتب بالاتر غبن را در بر نمی گیرد. بنابراین، مغبون از قرارداد همچنان حق فسخ به موجب حدوث غبن فاحش یا افحش را دارد. 2-با توجه به معاوضی بودن عقد بیع، در هر مورد که حکم الزام به تنظیم سند انتقال مبیع صادر می شود باید تکلیف عوض و معوض توامان مشخص شود. مسکوت ماندن این امر در رای دادگاه، از موجبات نقض آن در مرحله فرجام است.
- تجدیدنظرخواهی در مهلت واخواهیاگر در مهلت واخواهی نسبت به رای غیابی تجدیدنظرخواهی به عمل آید ، دادگاه تجدیدنظر باید اعتراض مذکور را واخواهی تلقی و به دادگاه بدوی اعاده کند بنابراین اگر دادگاه تجدیدنظر بدون توجه به حق واخواهی محکوم علیه غایب به دعوی رسیدگی کند رای صادره از دادگاه تجدیدنظر دلیل آنکه از مرجع فاقد صلاحیت ذاتی صادر شده نقض و جهت رسیدگی به مرجع صالح(بدوی) ارسال می شود.
- دعوی طلاق به دلیل محکومیت کیفری زوجمحکومیت زوج به مشارکت در حمل مشروب و ایراد جرح، الزاما منجر به تحقق شرط ضمن عقد نکاح و وکالت زوجه در طلاق نمی شود بلکه مغایرت این محکومیت با شیون خانوادگی زوجه نیز باید مورد بررسی قرار بگیرد.
- میزان مستمری عایله کارکنان اخراج شده ناجا با سابقه بیست سالبه عایله تحت تکفل کارکنان ناجا که با داشتن حداقل 20 سال سابقه، از خدمت اخراج شده اند، معادل سه پنجم حقوق بازنشستگی پرداخت می گرددد و این مهم، شامل افراد بازخرید شده نمی شود.
- توافق شهرداری و صاحبان اراضی در تخلفات ساختمانیرسیدگی به تخلفات ساختمانی بدون پروانه یا مغایر با پروانه ساختمانی در صلاحیت کمیسیون ماده 100 شهرداری بوده و توافق شهرداری و صاحبان اراضی و املاک بر خلاف اصول شهرسازی، مانع رسیدگی کمیسیون به تخلفات مذکور نیست.
- عدم طرح تجدیدنظرخواهی در فرم مخصوص دادخواستتنظیم دادخواست در فرم مخصوص، از شرایط ذاتی و جوهری طرح دعوا در دیوان عدالت اداری است. به طوری که تجدیدنظرخواهی در برگه ی عادی، اصلا شایسته ی ثبت و در نتیجه اصدار اخطار رفع نقص نمی باشد.
- مطالبه حق الوکاله تعیین شده به عنوان درصدی از فروش ملک موضوع دعویدر صورتی که حق الوکاله وکیل، درصدی از محل فروش ملک موضوع وکالت باشد، الزاما منوط به فروش ملک نبوده و مضمون آن مطالبه درصدی از ارزش ملک مذکوراست؛ بنابراین دعوی مطالبه آن قبل از فروش ملک مسموع است.
- توافق بر تعیین خسارت ناشی از تعهد پرداخت وجه نقدتعیین وجه التزام جهت تخلف از انجام تعهد قراردادی، صرفا ناظر به تعهداتی است که موضوع آن فعل بوده و منصرف از تعهداتی است که موضوع آنها تادیه وجه نقد است. بنابراین در خصوص تعهد به پرداخت وجه نقد، صرفا بر اساس تغییر شاخص سالانه با نک مرکزی می توان خسارت را مطابه کرد.
- تجدیدنظرخواهی از حکم عزل مدیرعامل شرکتحکم عزل مدیرعامل شرکت سهامی، قابل تجدیدنظرخواهی است.
- نحوه تحقق فورس ماژور به واسطه ممنوعیت اداری و دولتیدر صورتی که سازنده به تعهد خود مبنی بر تحویل آپارتمان ها در موعد مقرر به علت تخلفات ساختمانی عمل نکند، این امر خروج موضوعی از بحث فورس ماژور ممنوعیت دولتی و اداری دارد؛ زیرا ممنوعیت های دولتی و اداری، در صورتی رافع مسیولیت متعهد از پرداخت خسارت قراردادی است، که بدون دخالت شخص متعهد، اعمال شده باشد.
- دعوای اثبات مالکیت آپارتماندعوای اثبت مالکیت قابل استماع نیست زیرا از یک سو، اصل بر صحت قرارداد می باشد و متعهدله می تواند با تمسک به قرارداد تنظیمی، الزام متعهد به اجرای تعهد را درخواست نماید بنابراین دعوا ترافعی محسوب نمی شود.از سوی دیگر پذیرش دعوا، موجب تعارض حکم دادگاه که از زمره اسناد رسمی است با اسناد رسمی صادره از اداره ثبت می شود. عنوان: دعوای الزام به تحویل ملک مرهونه یا بازداشت شده پیام: صرف در رهن بودن یا بازداشت ملک، مانع از پذیرش دعوای تحویل مبیع نیست. عنوان: خوانده در دعوای ابطال مبایعه نامه عادی پیام: دعوی ابطال سند اعم از عادی ( مبایعه نامه عادی) یا رسمی، باید به طرفیت ناقل و منتقل الیه (خریدار و فروشنده) اقامه شود در غیر این صورت، دعوا قابل استماع نیست.
- ضمانت اجرای طرح دعوای جلب ثالث خارج از مهلت قانونیدر صورتی که دعوای جلب ثالث خارج از مهلت قانونی اقامه شود، قابل رسیدگی به عنوان دعوی جلب ثالث نیست؛ ولی چنانچه دادخواست جلب ثالث، حاوی ادعای مستقل باشد، دادگاه به آن، به عنوان دعوای مستقل رسیدگی می کند.
- تاثیر دعوای خلع ید از ملک مشاعی بر اذن در تصرف سابقدر فرض وجود اذن شرکاء جهت تصرف در مال مشاع، اقامه دعوی خلع ید توسط مالک مشاع، عدول از اذن سابق تلقی می شود. عنوان: اعتبار افراز عملی در املاک مشاع پیام: در مالکیت مشاع، مالکین نمیتوانند خود راسا و بر خلاف قانون افراز و فروش املاک مشاع، اقدام به افراز عملی بنمایند. بنابراین اگر احدی از مالکین مشاع اقامه دعوای خلع ید مشاعی بنماید، استناد به افراز عملی پذیرفته نیست.
- تاخیر متعهد در انجام تعهد قراردادی به واسطه فعل ثالثدردعوای مطالبه وجه التزام ناشی ازتاخیر در انجام تعهد قراردادی، چنانچه متعهد مدعی است تاخیر در انجام تعهد، ناشی از فعل شخص ثالث است، باید او را به طرق قانونی از جمله جلب ثالث به دادرسی دعوت کند.
- مطالبه حق الزحمه نماینده حقوقی از محکوم علیهحق الزحمه نماینده قضایی دانشگاه دولتی (تهران) از خوانده دعوی قابل مطالبه نیست؛ زیرا از یک سو، نماینده قضایی به عنوان مستخدم، مکلف به انجام وظایف محموله بوده و حقوق و مزایای خود را ازاداره مربوط دریافت می کند و از سوی دیگر، منعی برای استخدام وکیل از طرف دانشگاه وجود ندارد.
- صدور حکم اعلام حق فسخ در دعوای تایید فسخ قرارداداعلام حق فسخ قرارداد و تنفیذ فسخ آن، از حیث آثار متفاوت هستند؛ بنابراین صدور حکم به اعلام حق فسخ- که از حقوق صاحب خیار و دارای ماهیت ایقاعی است- در دعوی تنفیذ آن، خارج از خواسته تلقی می شود.
- خوانده در دعوای مربوط به اموال تحت سرپرستی ستاد اجرایی فرمان امام(ره)صدور قرارسرپرستی اموال شخص به ستاد اجرایی فرمان امام(ره)، به منزله تملک اموال توسط وی نیست، بنابراین در دعاوی که موضوع آن اموال تحت سرپرستی این ستاد است ضرورتی برای طرف دعوی قرار دادن ستاد مذکور نیست و صرف اقامه دعوا از طرف مالک یا به طرفیت مالک کافی است.
- حکم به رد مال در انتقال مال غیرحکم به رد مال در بزه انتقال مال غیر، نیازمند رسیدگی حقوقی نیست. عنوان: تاثیر تنفیذ بعدی مالک بر تحقق بزه انتقال مال غیر پیام: تنفیذ بعدی مالک پس از انتقال مال وی توسط متهم، مانع از تحقق بزه انتقال مال غیر نیست.
- دعوی اعسار کسبه جزءچنانچه مدعی اعسار کسبه جزء بوده و شغل معمولی خود را معاملات تجاری اعلام کند، عنوان تاجر بر وی اطلاق نمی شود و دعوی اعسار از جانب وی قابل پذیرش است.
- وضعیت دادرسی پس از فوت خواهان(1)- از آنجایی که مسیولیت اشخاص در جبران خسارات، مستلزم اثبات رابطه سببیت می باشد، در صورتی که به علت تاخیر بانک در بازپرداخت سپرده، صاحب سپرده در قرارداد خود با شخص ثالث متحمل ضرری شود، نمی تواند این ضرر را به عنوان خسارت مادی یا تاخیر تادیه از بانک مطالبه کند. (2)- در صورتی که موضوع دین ارز خارجی باشد، خسارت تاخیر تادیه به آن تعلق نمی گیرد (3)- چنانچه خوانده پس از اقامه دعوای مطالبه دین و خسارات دادرسی توسط خواهان، اصل دین را به خوانده پرداخت کند،چون خسارت مورد مطالبه به تبع خواسته اصلی و در معیت با آن مطرح شده است، خوانده به پرداخت خسارات دادرسی محکوم می گردد.
- درخواست طلاق توسط زوجه به دلیل ازدواج موقت زوجبا توجه به اینکه در زبان فارسی و در عرف حاکم بر جامعه، « همسر» انصراف به زوجه دایم داشته، و ازدواج موقت، تاثیری در حقوق مالی و غیرمالی زوجه ندارد؛ بنابراین درخواست طلاق زوجه به علت اختیار همسر دیگر توسط زوج، در فرض ازدواج موقت زوج، محکوم به بطلان است.
- مبدا احتساب خسارت تاخیر تادیه در فرض صدور رای داوریدر مطالبه خسارت تاخیر تادیه، تاریخ مطالبه ملاک است که به دلیل استثنایی بودن این قاعده، باید به قدر متیقن اکتفا کرد؛ بنابراین در فرض صدور رای داوری مبنی بر استحقاق خواهان بر دریافت وجه، با توجه به این که صدور رای داوری کاشف از مطالبه نیست، تاریخ تقدیم دادخواست ملاک محاسبه قرار می گیرد.
- عدم استرداد ثمن مال امانیعدم استرداد ثمن مالی که جهت فروش در اختیار دیگری قرار داده شده، مصداق بزه خیانت در امانت است.
- آگاهی بعدی زوجه از عدم تجرد زوج حین ازدواج با ویآگاهی بعدی زوجه از عدم تجرد زوج حین ازدواج با وی ، مانع از تحقق بزه تدلیس در امر ازدواج سابق زوج نیست.
- نحوه اعمال کیفیات مخففهمرجع تجدیدنظر می تواند با اعمال تخفیف، مجازاتی را که مناسب به حال متهم باشد معین نماید و این مجازات ممکن است از حداقل مجازات قانونی جرم ارتکابی، کمتر نباشد.