آرای قضایی

درصورتی که خواسته خواهان، رفع مزاحمت و رفع موانع باشد، حکم به قلع و قمع بنای احداثی در مسیر تردد به ملک، خارج از خواسته خواهان محسوب می شود.

در صورت عدم حضور شهود در دادگاه، دعوای اعسار رد می گردد؛ زیرا نمی توان به صرف استشهادیه، اظهارات مدعی اعسار را صحیح و مقرون به ادله اثباتی تلقی کرد.

در موارد اقامه دعاوی متعدد علیه خواندگان متعدد در دادخواست واحد، در صورت عدم امکان رسیدگی ضمن یک دادرسی، دادگاه تکلیف دارد دعاوی را تفکیک و به هر یک در صورت صلاحیت، جداگانه رسیدگی کند.

ماده 265 قانون مدنی از قوانین موجد حق است؛ زیرا موضوعی از موضوعات حقوقی را به طور مستقیم حل کرده و حقی را ایجاد یا زایل می کند؛ بنابراین در صورت اعتراض به رای داوری، انطباق رای داور با ماده مذکور بررسی می شود.

موارد مقرر در قانون جهت احراز و صدور حکم موت فرضی انحصاری نبوده و دادگاه باید موارد دیگر را نیز با رعایت شرایط ماده 1019 قانون مدنی بررسی کند.

طرح دعوی خلع ید از ماترک در صورتی که بخشی از آن، متعلق حقوق اشخاص ثالث از حیث سرقفلی و حق کسب پیشه باشد، بدون رعایت حقوق آنها صحیح نیست. عنوان: خلع ید قبل از تقسیم ترکه پیام: از آنجا که در املاک موروثی تصرف همه ورثه مفروض به سبق تصرف مورث خود در ملک موضوع ماترک است و در هیچ زمانی، تصرف بلامنازعی برای احد از ورثه قبل از تقسیم ترکه مفروض نیست، بنابران دعوای خلع ید قبل از تقسیم ترکه به علت فقد رکن غاصبانه بودن، پذیرفته نیست.

رسیدگی به دعوی ناشی از قرارداد، در صورتی که خوانده در نشانی اعلام شده توسط خواهان شناخته نشود، در صلاحیت دادگاه محل وقوع قرارداد است؛ زیرا صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده به دلیل عدم شناسایی نشانی وی، غیر ممکن شده است.

در دعوای الزام به فک رهن و تنظیم سند رسمی، لزومی به طرف دعوی قراردادن بانک مرتهن نیست؛ زیرا با الزام فروشنده به فک رهن، خللی به حقوق بانک وارد نمی شود. عنوان: لزوم اقامه دعوی فک رهن به طرفیت مرتهن پیام: در دعوای الزام فروشنده به انجام تعهدات قراردادی از جمله فک رهن، لزومی به طرف دعوا قرار گرفتن بانک مرتهن نیست؛ زیرا با الزام فروشنده تحصیل حاصل شده و خللی به حقوق بانک وارد نمی آید.

اصلاح شماره پلاک ثبتی ملک موضوع دعوای الزام به تنظیم سند رسمی، تغییر خواسته تلقی می شود؛ بنابراین صرفا تا پایان اولین جلسه دادرسی امکان پذیر است.

در دعوای اثبات مالکیت اراضی که سابقه ثبتی ندارد، دعوا باید به طرفیت تمام ایادی قبلی تا شخصی که حسب اماره ید مالک شناخته می شود اقامه شود. عنوان: شرط استماع دعوی اثبات مالکیت اراضی دارای سابقه ثبتی پیام: دعوای اثبات مالکیت نسبت به اراضی که دارای سابقه ثبتی هستند، بدون دعوای الزام به تنظیم سند رسمی و به صورت مستقل قابل استماع نیست؛ زیرا در صورت حکم به اثبات مالکیت، رای دادگاه که سند رسمی است شخصی را غیر از آنکه در اداره ثبت ملک به نام او به ثبت رسیده مالک می شناسد و این موضوع باعث تعارض در اسناد رسمی می شود.

بعد از صدور رأی داوری، ادعای جعل نسبت به مستند ارائه شده به داور پذیرفته نیست زیرا در حین رسیدگی توسط داور ادعای جعل با تعیین جاعل می توانست موجب توقف رسیدگی داور تا مشخص شدن موضوع جعل شود بنابراین ادعای جعل مستندات، پس از صدور رأی داوری از موارد ابطال رأی داور نیست. عنوان: سند معارض و عدم استماع دعوی خلع ید پیام: در صورتی که داور منتخب، به جای رسیدگی و صدور رای، صرفا، به عنوان کارشناس اظهارنظر کرده و این اظهارنظر، به عنوان نظر کارشناس به طرفین ابلاغ شده باشد، با توجه به اینکه واجد وصف رأی داوری ، که قاطع دعوا است، نیست، بلکه صرفا اعلام نظر کارشناسی به دادگاه است بنابراین ماهیت رأی داوری بر آن مترتب نبوده و حکم به ابطال آن صادر می گردد.

تحویل مبیع(آپارتمان)، منوط به وجود سند رسمی یا صدور حکم لازم الاجراء از دادگاه است.

در صورتی که در بیعنامه، شخصی یک قسمت از ملک را به صورت مفروز و با حدود معین خریداری نموده باشد در حالی که فروشنده، مالک جزء مشاع از ملک موضوع معامله باشد، انتقال سهم مشاعی به خریدار منع قانونی نداشته و مانع از تنظیم سند رسمی به نام وی نیست.

هرگاه دارنده سند عادی، اقرار کند که سند به صورت سفید امضاء، در اختیار او قرار گرفته است، امضاء ذیل آن، دلیل بر مدیونیت امضاء کننده نیست؛ بنابراین اصل دین ثابت نبوده و دارنده برای مطالبه وجه مندرج در سند، باید دلیلی بر مدیونیت امضاء کننده ارائه کند.

در فرضی که اعسار از پرداخت هزینه دادرسی مرحله بدوی و خواسته اصلی در یک دادخواست جمع شده باشد، دادگاه مکلف است ابتدا بصورت علیحده به دعوی اعسار رسیدگی کرده و پس از صدور حکم و قطعیت آن، با تعیین وقت رسیدگی و دعوت اصحاب پرونده، وارد رسیدگی به دعوی اصلی شود.

اصل عدم توجه ایرادات در اسناد تجاری تنها توسط ثالث با حسن نیت قابل استفاده است و ثالث با حسن نیت شخصی است که بنا به اوضاع واحوال، از رابطه منشاء صدور چک و نحوه صدور چک و به طور کلی نسبت به اینکه دارنده نخست بتواند چک را منتقل کند یا نه، ناآگاه است.برای مطالبه چک تضمین تعهدات، دارنده چک(مرتهن) باید ابتدا میزان دقیق تعهد (در واقع طلب خود) را تعیین وآن را مطالبه نماید ودر صورت عدم پرداخت از سوی مدیون، نسبت به وصول آن از مورد وثیقه (دراینجاچک) اقدام نماید.

در صورتی که چک مستند دعوی در جریان معاملات طرفین صادر شده باشد؛ یک سند ذمه ای و تجریدی صرف، که دلالت بر مدیونیت صادرکننده کند، نیست؛ بنابراین چک مذکور مستقلا قابل مطالبه نبوده و بررسی استحقاق یا عدم استحقاق دارنده چک(ید بلاواسطه) و چگونگی آن، مستلزم رسیدگی به رابطه قراردادی طرفین است.

استفاده طولانی مدت از شناسنامه، الصاق عکس به آن و عدم ارائه دلیل متقن بر تعلق آن به غیر، نشانه پذیرش تعلق شناسنامه به خواهان می باشد بنابراین دعوای ابطال شناسنامه به دلیل تعلق آن به خواهر متوفی خواهان، محکوم به بطلان است.

مطالبه وجه سفته صادره بابت تضمین پرداخت خسارت ناشی ازعدم انجام تعهد، مستلزم اثبات عدم انجام تعهد و ورود خسارت ناشی ازآن است.

با توجه به اینکه رسیدگی به موضوع تعارض اسناد مالکیت و احراز آن، در صلاحیت هیات نظارت ثبت است، دعوای ابطال سند مالکیت املاکی که دارای تعارض ثبتی هستند، قبل از رسیدگی در مرجع یادشده، قابل استماع نیست.

در صورتی که ضامن، حساب ارزی خود را جهت ضمانت تسهیلات مضمون عنه معرفی کرده و معادل مبلغ مذکور، چک دریافت کرده باشد، در صورت کسر از حساب ضامن، او می تواند مطالبات خود را ازمحل چک موصوف وصول کند؛ بنابراین دعوی مطالبه ارز خارجی از مضمون عنه مسموع نیست.

اگر خواهان قبلا دعوای خلع ید از کل ساختمان و پلاک ثبتی را طرح کرده و طی دادنامه ای، صریحا در خصوص آن، اظهارنظر شده باشد، دعوای جدید به خواسته خلع ید خوانده از یک واحد آپارتمان احداثی در آن ساختمان، با قرار رد دعوا مواجه می شود زیرا آپارتمان موضوع خواسته، جزیی از کل پلاک ثبتی بوده و موضوع مشمول قاعده اعتبار امر قضاوت شده می باشد.

اموال غایب مفقودالاثر به امین سپرده می شود و تقسیم آن منوط به صدور حکم موت فرضی غایب است.

در صورتی که زوج، بخشی از نفقه محکوم به را پرداخت کند، درخواست طلاق زوجه به دلیل عدم پرداخت نفقه، محکوم به بطلان است.

در صورت فوت مستاجر، ورثه شریک مشاعی بوده و واگذاری سهم میان آنان، انتقال مورد اجاره به غیر محسوب نمی شود؛ بنابراین درخواست تخلیه به علت مذکور پذیرفته نیست.

شهادت بر امر عدمی به استثنای دعوای اعسار معتبر نیست. عنوان: دعوای الزام به تنظیم سند سمی خودرو رهنی پیام: با توجه به اینکه انتقال رسمی خودرو منافاتی با حقوق مرتهن ندارد زیرا لازمه انتقال رسمی خودرو فک رهن از عین مرهونه با پرداخت حقوق مرتهن است و از آن جا که مقدمه واجب خود نیز واجب است نیازی نیست تا در دعوای الزام به تنظیم سند رسمی خودرو، فک رهن مورد خواسته قرار گیرد نیست، بنابریان دادگاه حکم به انتقال رسمی خودرو موضوع نزاع صادر می نماید. عنوان: ماهیت عقد وکالت پیام: با توجه به اینکه اشخاص، عرفا، دیگران را به اموال یا حقوق خود مسلط نمی کنند مگر اینکه مالی را که اداره آن را به دیگران سپرده اند به موجب عقد ناقلی مورد معامله قرار داده باشند، وکالت نامه های تنظیمی در سطح جامعه دلالت بر وقوع عقد بیع دارد.

دعاوی تحویل مبیع(ملک) و مطالبه اجرت المثل ایام تصرف، فرع بر مالکیت خواهان است؛ بنابراین پس از قطعیت دادنامه صادره در خصوص تنظیم سند رسمی، قابل استماع است. عنوان: مطالبه وجه التزام در صورت عدم تعیین دفترخانه پیام: وجه التزام قراردادی در صورتی که در قرارداد طرفین، نحوه و محل حضور در دفترخانه و مقدمات تنظیم سند رسمی مشخص نشده باشد، مسلم نبوده و قابل مطالبه نیست.

در مطالبه وجه چک سفید امضاء باید روابط حقوقی طرفین که مقدم بر صدور چک بوده مشخص شده و دعوی مستند به دلایل و مدارک اثباتی ای باشد که دارنده براساس آن، خود را مستحق تشخیص و به میزان آن نسبت به تکمیل چک اقدام کرده است؛ بنابراین طرح دعوی مذکور به طور مستقل و بدون ذکر مبانی و صرف اینکه چک در ید دارنده است، موجب محکومیت به پرداخت وجه چک نیست.

بیمه شخص ثالث جهت جبران خسارات وارده به اشخاص ثالث زیاندیده است و مقصر حادثه، مشمول عنوان شخص ثالث قرار نمی گیرد؛ بنابراین در صورت فوت فرزند راننده مسبب حادثه، وی نمی تواند سهم الارث خود از دیه فرزندش را از محل پوشش بیمه شخص ثالث دریافت کند.

دعوی تقسیم ماترک، بدون درخواست فروش آن، در صورتی که ماترک قابل تقسیم نباشد، قابل استماع نیست.