نشست قضایی درباره اظهار نظر سبق در پرونده دادیاری به عنوان یکی از موارد امتناع از رسیدگی

چنانچه مرجع اظهار نظر دادسرا در خصوص قرار صادره از دادیاری نظر خود را مبنی بر تایید قرار یا رد آن ابراز نماید سپس به دادرس یا مستشار تبدیل وضعیت گردد آیا اظهارنظر سابق از موجبات امتناع از رسیدگی می باشد یا خیر ؟

چنانچه دادیار یا دادستان در پرونده ای اظهارنظر ماهیتی کرده باشد مانند موافقت با قراز جلب به دادرسی با فرض تغییر سمت به عنوان دادرس دادگاه مستند به بند (ت) از ماده ۴۲۱ ق.آ.د.ک باید قرار امتناع از رسیدگی صادر نماید. باید دو فلسفه را در نظر بگیریم یکی شان نزول ماده ۴۲۱ قانون آیین دادرسی کیفری و ماده ۹۱ قانون آیین دادرسی مدنی و دوم فلسفه ایجاد دادسرا. در مورد نخست آنچه هدف قانون گذار است حفظ بی طرفی مقام قضا و احتراز از ایجاد شایبه بوده است پس اگر دادیاری که قرار صادر کرده در مقام حکم هم بخواهد اظهار نظر کند خلاف این فلسفه عمل کرده است وانگهی مقام اظهار نظر با نظر خود قرار را قطعی می کند و چگونه می تواند قراری را که در مرحله تعقیب و تحقیق تایید کرده و یا بر اساس نظر او قرار صادر کرده است در مقام دادرس نقض کند دوم فلسفه تاسیس دادسرا است آنچه که این امر ایجاب کرده تفکیک مقام تعقیب از دادرسی است اگر اظهارنظر مقام سابق را در مقام قضاوت هم مجاز بدانیم عملا دو نهاد را تجمیع کرده ایم که خلاف فلسفه قانون گذار است بنابراین اظهار نظر دادیار اظهار نظر در قرارهای ماهوی از موارد امتناع از رسیدگی می باشد. آراء صادره از دیوان عالی کشور از جمله رای شماره ۵۱۷- ۱۸/۱۱/۶۷ که می گوید نظر دادرس دادگاه کیفری بر قابل تعقیب دانستن متهم که ضمن رسیدگی شکایت از قرار منع پیگرد ابراز شود اظهار عقیده در موضوع اتهام نبوده و از موارد رد دادرسی نیست و نظریه مشورتی شماره ۲۷۶۷/۷۹۳- ۱۸/۱۱/۹۳ اداره حقوقی قوه قضاییه اظهار نظر دادرس مبنی بر تایید منع تعقیب از موارد رد دادرس نیست، رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۹