نشست قضایی درباره بررسی قابلیت اجرای رای داوران مشمول بندهای ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی

در فرض سوال با عنایت به این که صدر ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی صراحتا اعلام نموده که رأی داوری در موارد ۷ گانه باطل می باشد و رأی قابلیت اجرا ندارد، لذا صدور اجرائیه ممکن نیست و دادگاه موظف به صدور اجرائیه نمی باشد. چنانچه ذینفع درخواست صدور اجرائیه را بنماید مقام قضایی با دستور دفتر لایحه ثبت، با عنایت به این که حسب بند... ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی رأی داوری باطل و قابلیت اجرا ندارد، اقدامی ندارد و پرونده بایگانی گردد اتخاذ تصمیم می نماید. هرچند در عمل، دستور قاضی به شرح فوق قابلیت اعتراض ندارد و به نوعی به ضرر محکوم له می باشد، ولی در واقع پیرامون موضوع فوق الذکر نقص قانونی وجود دارد و قانون می باید پیرامون فرض سوال صراحتا تعیین تکلیف می نمود که چنان چه قاضی شرایط فوق را رأسا احراز کند چه تصمیمی و چه اقدامی می باید صورت دهد. در فرض مختومه نمودن پرونده، ذینفع مجددا می تواند دادخواست جدید مطرح و موضوع مجددا رسیدگی گردد و موضوع اعتبار امر مختومه را ندارد.

نظر به این که ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی مدنی مواردی که رأی داوری باطل و غیرقابل اجراست را بیان و احصا نموده است و ضمانت اجرای این مطلب را در ماده ۴۹۰ قانون مذکور بیان نموده است و عبارت در مورد ماده فوق تکلیف دادگاه را در رسیدگی به موضوع صراحتا مشخص نموده است، لذا مادام که درخواست ابطال رأی داور از جانب طرفین ظرف مهلت ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی داوری مطرح نشده باشد یا با استناد به ماده ۴۹۲ قانون آیین دادرسی مدنی - در صورتی که دادخواست ابطال رأی داور در خارج از موعد مقرر تقدیم دادگاه شده قرار رد دعوا صادرشده باشد؛ دادگاه مکلف است حسب ماده ۴۸۸ قانون آیین دادرسی مدنی به درخواست ذینفع رأی داور را به اجرا گذارد و نمی تواند با استناد به این که رأی داور مشمول ماده ۴۸۹ قانون مزبور است و اساسا باطل و غیر قابل اجرا است، درخواست صدور اجرائیه را رد کند.نظریه مشورتی ۷/۳۷۴۹مورخ ۱۳۸۷/۶/۱۸موید این موضوع می باشد.