نشست قضایی درباره دادگاه صالح رسیدگی به دعاوی علیه قیم

خانمی ساکن شهرستان خمین است و همسرش فوت نموده و دادخواست مطالبه مهریه به طرفیت فرزند ۵ ساله اش و ولی او (پدربزرگش) تقدیم دادگاه خمین نموده است. فرزند صغیر ساکن خمین و ولی او هم بعنوان اصیل و هم بعنوان ولی صغیر طرف دعوی مقیم قم است محل انعقاد عقد نکاح نیز قم است. آیا دادگاه خمین صلاحیت رسیدگی دارد؟

با توجه به رای وحدت رویه شماره ۷۰۵- ۱۳۸۶/۸/۱ هیات عمومی دیوان عالی کشور، خواهان مخیر است دعوی مطالبه مهریه را به عنوان دین بر زوج متوفی به طرفیت وراث در محل انعقاد عقد نکاح یا محل اجرای آن (خمین که محل اقامت زوجه نیز می باشد) اقامه نماید؛ بنابراین دعوای مطالبه مهریه از ماترک زوج از لحاظ قواعد عمومی صلاحیت، مشمول مقررات ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی مدنی می باشد. با عنایت به ماده ۱۱ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب سال ۱۳۷۹ هجری شمسی و ماده ۱۰۰۶ قانون مدنی که مقرر داشته (اقامتگاه صغیر و محجور همان اقامتگاه ولی یا قیم آنهاست) لذا دادگاه صالح در فرض سوال محل اقامت ولی می باشد. نظر اقلیت اول: مطالبه مهریه از ترکه متوفی مادامی که بین وراث مورد تقسیم قرار نگرفته باشد دعوی راجع به ترکه محسوب بوده و حسب ماده ۲۰ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب سال ۱۳۷۹ هجری شمسی رسیدگی به آن قطع نظر از محل وقوع عقد نکاح یا محل اقامت خواندگان در صلاحیت دادگاهی خواهد بود که آخرین اقامتگاه متوفی در ایران در آن محل بوده است. نظر اقلیت دوم: دعوی مطالبه مهریه با عنایت به اینکه از جمله دعاوی بین زوجین محسوب می گردد لذا به موجب ماده ۱۲ قانون حمایت سال ۱۳۹۱ در دعاوی و امور خانوادگی مربوط به زوجین زوجه می تواند در دادگاه محل اقامت خوانده یا محل سکونت خود اقامه دعوی نماید مگر در موردی که خواسته مطالبه مهریه غیر منقول باشد) که در فرض سوال اگر مهریه غیرمنقول باشد زوجه مختار است دعوی را در محل اقامت خوانده یا سکونت خود طرح نماید. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷