نشست قضایی درباره منظور از اولین جلسه رسیدگی موضوع ماده ۸۷ قانون آیین دادرسی مدنی

منظور مقنن از پایان اولین جلسه دادرسی در ماده ۸۷ قانون آیین دادرسی مدنی چه زمانی است؟چنان چه در اولین جلسه رسیدگی، اخطاریه ابلاغ شده از طرفین واصل نشود ولی طرف دیگر در محکمه حاضر باشد آیا می توان این جلسه را اولین جلسه رسیدگی دانست یا خیر؟

جلسه ای که از حیث قانونی معد برای رسیدگی باشد و شرایط تشکیل آن حاصل باشد، اولین جلسه رسیدگی اطلاق می شود و شرایط تشکیل چنین جلسه ای، به صورت حضور تمامی اصحاب دعوا در جلسه یا وصول اخطاریه های صحیحا ابلاغ شده همگی آنان یا وصول لوایح دفاعی از جانب اطراف دعواست. تعریف قانونی از اولین جلسه دادرسی ارایه نشده است ولی علمای حقوق هر یک تعریفی را ارایه داده اند از آن جمله اینکه جلسه دادرسی وضع یا تاسیس قانونی است که قایم به وجود دادرس و مقدمه تابع تشریفات قانونی است. در این تعریف با اشاره به وجود دادرس به معنی عام و رعایت تشریفات حضور اصحاب دعوا جزو ارکان تشکیل جلسه دادرسی ذکر نشده است. این مطلب به نوعی در مواد ۹۵ و ۲۰۱ قانون آیین دادرسی مدنی نیز مذکور افتاد. بنابر تعریف مذکور و رعایت مواد پیش گفته می توان جلسه دادرسی را تشکیل یافته دانست. تنها تعریفی که در حکم اصراری هیات عمومی ۱۳۳۹ از اولیه جلسه رسیدگی ارایه شده چنین /۱۰/۳ - دیوان عالی کشور به شماره ۳۰۳۱ است: اولین جلسه دادرسی آنچنان جلسه ایی است که موجبات قانونی طرح و استماع دعوای طرفین فراهم باشد و اگر به جهتی از جهات، جلسه مزبور تجدید شود جلسه یا جلسات بعدی جلسه اول محسوب نمی شود. این تعریف در کتب حقوقی نیز آمده است و علمای حقوق در پی این تعریف، تفسیری می کنند که اگر ما چنین جلسه ایی را تشکیل دهیم و طرفین تقاضای تجدید جلسه بکندد باز این جلسه، جلسه اول محسوب می شود؛ زیرا خواهان خود این حق را از خویش اسقاط کرده است و جلسه آتی جلسه دوم خواهد بود. مطلب قابل ذکر دیگر اینکه، اگر در اولین جلسه دادرسی، خوانده اقدام به ایراد کند و دادرس بدون ورود در ماهیت دعوا، تصمیمی در خصوص ایراد بگیرد، این جلسه نیز جلسه اول دادرسی محسوب نمی شود زیرا؛ موجبات طرح و استماع دعوا فراهم نیست. این مطلب نیز ۱۳۱۴ دادگاه انتظامی به شرح زیر بیان شده است: /۶/۳ - تصریحا در حکم شماره ۱۷۰۸ هرگاه در جلسه اول، ایراد به عمل آید و دادگاه قراری در باب ایراد صادر کند چون دادگاه نمی تواند در جلسه به ماهیت دعوا رسیدگی کند، بنابراین جلسه اول دادرسی صدق نمی کند. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۷۹