پرسش
آیا عملکرد بانک ها در خصوص اخذ ضمانت از ضامن برای خسارت تاخیر تادیه، با توجه به ماده ۶۹۱ قانون مدنی، صحیح است؟
نظر و پاسخ
مطابق ماده ۶۹۱ قانون مدنی، ضمان دینی که هنوز سبب آن ایجاد نشده باطل است. لذا اخذ ضامن برای تادیه خسارت تاخیر تادیه صحیح به نظر نمی رسد زیرا سبب ادای دین زمانی ایجاد می گردد که متعهد از پرداخت به موقع اقساط وام امتناع ورزد و از این رهگذر خسارتی متوجه بانک شود که در این صورت ذمه ضامن در مقابل مضمون له مشغول می شود و این ترتیب به لحاظ این که امری محتمل است و ورود خسارت فعلیت نیافته با مفاد ماده مرقوم مخالفت صریح دارد. اما التزام به پرداخت دین یا خسارت احتمالی آینده، به گونه ای که ایجاد التزام، معلق به تحقق دین اصلی باشد، بلامانع به نظر می رسد لکن این التزام از باب ضمان به شمار نمی آید و از این جهت فاقد آثار قانونی است ولی بر مبنای ماده ۱۰ قانون مدنی، لازم الوفا و نافذ است.
با توجه به این که سبب دین تخلف از پرداخت به موقع اقساط وام است و تا وقتی تخلفی انجام نشود که موجب خسارت شود قابل مطالبه نیست، پس نمی توان از این خسارت احتمالی ضمانت کرد و عملکرد بانک ها در خصوص اخذ تضمین از ضامن ها برای خسارت تاخیر تادیه در قرارداد اولیه صحیح نیست.
با توجه به این که سبب دین همان وام است پس برای خسارت تاخیر تادیه نیز در همان ابتدای قرارداد، بانک می تواند از ضامن تضمین بخواهد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۳