نشست قضایی درباره وضعیت بیعی که ثمن آن (به تشخیص عرف) معلوم نیست

اگر در عقد بیع، ثمن مشخص نشده باشد؛ ولی برای آن ضابطه تعیین شده باشد بیع صحیح است؟

مطابق ماده ۳۳۸ قانون مدنی بیع عبارت است از تملیک عین به عوض معلوم. در صورتی که عوض معامله و در فرض سوال، ثمن معامله معلوم نباشد بیع فاسد است و بر طبق ماده ۳۶۵ قانون مدنی چنین بیعی اثری در تملک ندارد. ملاک و تشخیص معلوم بودن ثمن معامله، داوری عرف است. بنابراین، اعمال هرگونه ضابطه ای در این خصوص بر اساس ملاک مرقوم قابل تعیین است. مطابق نص صریح ماده ۳۳۸ قانون مدنی در تعریف بیع، ثمن باید معلوم باشد؛ در غیر این صورت معامله به علت غرری بودن باطل است. بر این اساس اگر برای ثمن ضابطه ای مشخص شده باشد در صورتی بیع صحیح است که اولا؛ در نتیجه اعمال ضابطه ثمن معین باشد. ثانیا؛ این معامله عرفا غرری نباشد، مانند خرید سکه به قیمت بازار. ولی اگر اعمال ضابطه ثمن را هم از نظر عرف و هم برای خود طرفین معین و معلوم نکند بیع باطل است، مانند این که تعیین ثمن به فرد ثالث واگذار شود تا هر میزان معین کند برای طرفین لازم الاتباع باشد. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۰