نشست قضایی درباره امکان اعطای نیابت برای دادرسی کیفری در مرحله دادگاه

آیا می توان در امر کیفری، به لحاظ زندانی بودن متهم در حوزه دیگر، تشکیل جلسه رسیدگی را از طریق نیابت به دادگاه محل حضور متهم واگذار کرد؟ در فرض مثبت بودن پاسخ، دفاع از کیفرخواست به چه ترتیبی و بر عهده کیست؟

صلاحیت دادگاه در رسیدگی به دعوی قاعده آمره است که تخطی از آن جایز نمی باشد و لذا امر رسیدگی به دعوی که قایم به دادگاه ذیصلاح است قابلیت نیابت به سایر مراجع قضایی را ندارد. بدیهی است که انجام نیابت قضایی و اعطای آن تنها در موارد خاص قابل اعمال است. با توجه به این که دادرسی در دادگاه ترافعی است، بنابراین؛ تشکیل جلسه دادرسی قایم به همان دادگاه رسیدگی کننده است و اعطای نیابت برای تشکیل جلسه دادرسی به دادگاه دیگر نقض غرض قانون گذار در این مورد و بر خلاف ترافعی بودن آن است ماده ۱۱۹ قانون آیین دادرسی کیفری نیز ناظر به انجام تحقیقات مقدماتی است و ماده ۳۳۴ همین قانون نیز ناظر به مورد خاصی است که نمی توان جواز اعطای نیابت به دادگاه دیگر برای برگزاری جلسه دادرسی را از آن استنباط کرد و حتی در دادرسی های مدنی نیز بر اساس مواد ۲۹۰ تا ۲۹۴ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب (در امور مدنی) قانون گذار صرفا در رسیدگی به دلایل، اعطای نیابت را مجاز می داند در نتیجه اعطای نیابت به دادگاه دیگر برای برگزاری جلسه محاکماتی از لحاظ قانون مجاز شناخته نمی شود. نظر به این که رسیدگی در دادگاه ها در مرحله محاکماتی اصولا ترافعی است و فرقی بین رسیدگی دلایل در دادگاه و غیر آن وجود ندارد؛ چون قانون گذار در مواد ۲۹۰ تا ۲۹۴ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب (در امور مدنی) اعطای نیابت را برای رسیدگی به دلایل مجاز می داند و با رعایت ترافعی بودن رسیدگی به ادله ارایه شده در دادگاه مجری نیابت ایراد به ترافعی بودن مردود است، مگر موردی که مشمول تبصره ۲ ماده ۱۱۹ قانون آیین دادرسی کیفری شود و چنان که در دادرسی کیفری نیز در ماده ۳۳۴ قانون آیین د ادرسی کیفری در مورد اجرای قرار اتیان سوگند امکان اعطای نیابت در دادگاه پیش بینی شده است؛ اعطای نیابت برای تشکیل جلسه دادرسی با لحاظ ماده ۱۱۹ قانون آیین دادرسی کیفری و مقررات فوق از آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب (در امور مدنی) با ممنوعیتی مواجه نیست و در این صورت دادستان صادر کننده کیفرخواست یا شخصا در دادرسی آن دادگاه حاضر شده و یا با دعوت به دادرسی توسط دادگاه مجری نیابت می تواند با اعطای نیابت به دادستان محل دادگاه مجری نیابت، دفاع از کیفرخواست را به وی نیابت دهد. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۸