پرسش
در یک پرونده حقوقی رأی غیابی صادر میشود و محکوم علیه غایب با تقدیم یک لایحه در مهلت واخواهی اعلام میکند که به رأی صادره اعتراض دارد و اضافه میکند که لایحه تکمیلی را تقدیم خواهد کرد. بعد از انقضای مهلت واخواهی نامبرده در فرم دادخواست اقدام به واخواهی میکند. آیا دفتر دادگاه باید اخطاریه رفع نقص از لحاظ تقدیم اعتراض در فرم دادخواست صادر نماید یا اینکه واخواهی خارج از مهلت تلقی شده و دادگاه تصمیم مقتضی اتخاذ خواهد کرد؟
نظر و پاسخ
نظر هیئت عالی
نظر اکثریت قضات دادگستری تبریز صائب به نظرمیرسد، زیرا بنابر عموم و اطلاق فصل دوم و سوم قانون آیین دادرسی دادگاه ها در امور مدنی (در باب چهارم تجدیدنظر) و اینکه مقنن به طور مکرر از واژه درخواست استفاده کرده، چنین مستفاد میشود که هر نوع اعتراض و تجدیدنظر با تقدیم درخواست به صورت لایحه، قابل توجه و ترتیب اثر است. در نهایت مدیر دفتر دادگاه صادرکننده رأی غیابی مکلف است اقدام به رفع نقص کرده و دعوای واخواهی را تکمیل کند.
نظر اکثریت
نظر به اینکه واژه دادخواست علاوه بر اطلاق به برگ و فرم خاص دادخواست به معنای دادخواهی کردن است و با عنایت به اینکه واژه دادخواست در ماده ۳۰۵ قانون آیین دادرسی مدنی به معنای دوم دادخواست است و تقدیم لایحه عادی دال بر اعتراض به حکم غیابی نیز همان واخواهی کردن است و در تمامی مواردی که دادخواست ناقص باشد مدیر دفتر دادگاه میتواند رفع نقص از آن را از خواهان بخواهد، لذا نظر به مراتب
مذکور و برای جلوگیری از تضییع حق واخواه که قبل از انقضای مهلت واخواهی اعتراض خود را به حکم غیابی با تقدیم لایحه ای اعلام کرده است و انصاف نیز حکم میکند که اعتراض او داخل در مهلت تلقی شود، لذا به نظر اکثریت قضات حاضر در جلسه، لایحه واخواه در مهلت مقرر، دادخواست ناقص تلقی میشود و مدیر دفتر دادگاه مکلف است اخطاریه رفع نقص دال بر تقدیم دادخواست طبق شرایط مقرر در قانون خطاب به واخواه صادر کند.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه مطابق ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی مدنی، شروع به رسیدگی در دادگاه مستلزم تقدیم دادخواست است و با عنایت به اینکه برابر ماده ۳۰۵ همان قانون واخواهی از حکم غیابی نیز مستلزم تقدیم دادخواست است و دادخواست برابر مقررات مواد ۵۱ به بعد قانون یاد شده نیز دارای شرایط شکلی خاص است که لایحه عادی فاقد چنان شرایطی است فلذا رسیدگی به دعوای واخواهی مستلزم دادخواست برابر مقررات است و با توجه به اینکه اختیار مدیر دفتر دادگاه در رد دادخواست یا صدور اخطاریه رفع نقص مطابق مقررات مواد ۵۱ به بعد قانون آیین دادرسی منحصر به موارد مقرر در قانون است و با توجه به اینکه لایحه نیز
دادخواست محسوب نمیشود و مدیر دفتر حق رد یا صدور اخطاریه رفع نقص نسبت به آن را ندارد فلذا در سوال مطروحه لایحه تقدیم شده از طرف محکوم علیه قابل ترتیب اثر توسط مدیر دفتر نیست و دادگاه نسبت به رد دادخواست واخواهی تقدیم شده در خارج از مهلت واخواهی اقدام خواهد کرد.