پرسش
شخص (الف) از دادگاه به طرفیت آقایان (ب) و (ج) و (د) تقاضای تقسیم ماترک مطرح می کند در جلسه دادگاه احدی از خواندگان با ارایه رسید و مدرک بیان می کند که خواهان در زمان حیات پدر مرحوممان کلیه حق و حقوق قانونی خویش را در قبال سهم الارث گرفته و سهم الارث خود را بعد از فوت مرحوم پدرمان اسقاط کرده است و اعلام داشت اعتراض ندارد حال آیا دفاع خواندگان موجه است؟
نظر و پاسخ
ارث و توارث مطابق ماده ۱۴۰ قانون مدنی از جمله اسباب تملک محسوب می شود که به موت حقیقی یا موت فرضی مورث تحقق پیدا می کند، مطابق ماده ۸۶۸ قانون مدنی، مالکیت ورثه نسبت به ترکه متوفی مستقر نمی شود، مگر پس از ادای دین حقوق و دیونی که به ماترک متوفی تعلق دارد. بنابراین، در فرض سوال، اسقاط حقی که به وجود نیامده و محقق نگردیده است، فاقد اعتبار بوده و قابل ترتیب اثر نمی باشد.
آنچه به عنوان مبنای حق ارث تجلی و ظهور می یابد بعد از فوت مورث است فلذا اقدام شخص (الف) به نوعی در چارچوب اسقاط مالم یجب ارزش و اعتبار قانونی نخواهد داشت. مالکیت ورثه که استقرار آن منوط به ادای حقوق و دیونی است که بر ترکه دلالت دارد به محض وقوع فوت استقرار می یابد مضافا این که مستندا بر مواد ۸۶۷ و ۶۶۸ قانون مدنی دلالت بر نحوه تحقق و استقرار ارث و چگونگی استقرار مالکیت ورثه نسبت به اموال سهم الارث می باشد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۲