لاولکس پرسش
آیا قرار رد دادخواست تجدیدنظر صادر شده از سوی دادگاه نخستین به استناد تبصره ۲ ماده ۳۳۹ قانون آیین دادرسی مدنی با تقدیم دادخواست و رعایت سایر تشریفات مربوط به مرحله تجدیدنظرخواهی قابل اعتراض است یا با درخواست عادی؟
نظر و پاسخ
نظر هیئت عالی
اعتراض به قرار رد درخواست تجدیدنظر نیازی به تقدیم دادخواست ندارد زیرا اعتراض را نمیتوان یکی از مراحل دادرسی دانست. متقاضی تجدیدنظر باید دادخواست خود را ظرف مهلت مقرر به دفتر دادگاه صادرکننده رأی یا شعبه اول دادگاه تجدیدنظر یا به دفتر بازداشتگاهی که در آنجا توقیف است تسلیم کند. دو مرجع اخیر به استناد تبصره ۱ ماده ۳۳۹ قانون آیین دادرسی مدنی درخواست تجدیدنظر را به دفتر دادگاه بدوی از دادگاه صادرکننده دادنامه بدوی ارسال
میدارند، در صورتی که پرونده تکمیل باشد و در فرجه مقرر اعتراض صورت گرفته باشد مدیر دفتر پرونده را به دادگاه تجدیدنظر ارسال میکند لیکن در صورتی که درخواست در فرجه مقرر نبوده یا ناقص باشد و با اخطاریه صادره از طرف مدیر دفتر نقص درخواست مرتفع نشود، مدیر دفتر قرار رد درخواست پژوهشی را صادر میکند و تجدیدنظرخواه اگر به قرار اعتراض داشته باشد میتواند بدون تقدیم دادخواست اقدام کند. چون این اعتراض در ادامه دعوای مطروحه بوده و دعوای جداگانه ای نیست لزومی برای تقدیم دادخواست نبوده و لایحه اعتراضی پژوهش خواه برای رسیدگی کافی است.
نظر اکثریت
اعتراض موضوع فراز پایانی تبصره ۲ ماده ۳۳۹ قانون آیین دادرسی مدنی در راستای دادخواست تجدیدنظر تقدیمی مطرح میشود و از سوی تجدیدنظرخواه نسبت به عدم پذیرش دادخواست تقدیمی اش صورت میگیرد. رسیدگی به این اعتراض مرحله ای از مراحل دادرسی مدنی قانونی تلقی نمیشود تا تشریفات خاصی داشته باشد و طرح چنین اعتراض تدافعی ایجاد نمیکند تا مستلزم رعایت تشریفات قانون آیین دادرسی مدنی در باب تجدیدنظر از جمله رعایت تشریفات مواد ۳۴۳ و ۳۴۶ باشد و پاسخ دهی طرف مقابل را ایجاب کند، چرا که در این صورت تسلسل ایجاد خواهد شد. با وحدت ملاک از مواد ۵۶ ،۵۴ و ۳۸۳ قانون آیین دادرسی مدنی نیز همین معنا تأیید میشود. بنابراین، اعتراض به قرار رد دادخواست موضوع تبصره ۲ ماده ۳۹ یاد شده نیاز به تقدیم دادخواست ندارد و با درخواست عادی قابلیت طرح دارد.
نظر اقلیت
مستنبط از مواد ۲ و ۴۸ قانون آیین دادرسی مدنی این است که طرح هر گونه دعوا و ادعا در امور مدنی باید مطابق قانون آیین دادرسی مدنی و با تقدیم دادخواست باشد مگر در مواردی که قانون استثنا کرده است. چون در قانون درباره اعتراض موضوع تبصره ۲ ماده ۳۳۹ استثنایی وجود ندارد و شکایت موضوع ماده ۵۴ هم تلقی نمیشود بنابراین، باید این اعتراض با دادخواست و رعایت سایر تشریفات باب تجدیدنظر طرح شود.