نشست قضایی درباره حق فسخ کل قرارداد در فرض انفساخ قسمتی از مبیع قابل تجزیه

در پرونده ای که قسمتی از مبیع قابل تجریه منفسخ می گردد آیا مشتری حق فسخ کل قرارداد را به واسطه خیار تبعض صفقه دارد؟

در هر موردی که بخشی از مبیع قابل تجزیه به لحاظ انفساخ و... منحل گردد، خیار تبعض صفقه به وجود می آید و برای خریدار نسبت به باقیمانده مبیع حق فسخ ایجاد می شود؛ صاحب جواهر در جلد ۲۳ صفحه ۱۶۱ و حضرت امام خمینی (ره) در جلد اول تحریرالوسیله نیز بر همین عقیده قایل به تحقق خیار تبعض صفقه و ایجاد حق فسخ برای مشتری هستند. منظور مقنن از بطلان بعض مبیع در ماده ۴۴۱ قانون مدنی، انحلال است و در هر موردی که بخشی از مبیع تجزیه پذیر منحل گردد، خیار تبعض صفقه جاری است از این رو انفساخ از موارد انحلال است و در حقیقت در این خصوص نباید به ظاهر بطلان در ماده تکیه کرد. همانطور که اکثریت حقوقدانان بر این عقیده هستند. با این تفسیر پاسخ سوال مثبت بوده و مشتری دارای خیار تبعض صفقه خواهد بود. وفق نص ماده ۴۴۱ قانون مدنی خیار تبعض صفقه صرفا در جایی قابل اعمال است که بخشی از مبیع (یا ثمن) به جهتی از جهات باطل باشد. لفظ بطلان در این ماده مطلق نبوده و شامل انفساخ بخشی از مبیع تجزیه پذیر نمی گردد. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷