آرای قضایی مرتبط با ماده 396
قانون آیین دادرسی مدنی — ۱۱۸ مورد
پس از اقدام طبق مقررات مواد فوق، شعبه رسیدگی کننده طبق نظر اکثریت در ابرام یا نقض رای فرجام خواسته اتخاذ تصمیم مینماید اگر رای مطابق قانون و دلایل موجود در پرونده باشد ضمن ابرام آن، پرونده را به دادگاه صادرکننده اعاده مینماید والا طبق مقررات آتی اقدام خواهد شد.
- تقاضای فسخ نکاح به دلیل تدلیسسکوت زوجه نسبت به عیب موجب تحقق تدلیس نبوده و در صورت عدم شرط وصف سلامت در حین عقد، استناد به بیماری و عدم اطلاع زوج موجب خیار فسخ نکاح نمی شود.
- درخواست فسخ نکاح به دلیل عدم بکارتمجرد باکره نبودن مجوز فسخ نکاح نیست بلکه در صورتی می تواند موجب فسخ باشد که در ضمن عقد نکاح، لفظا باکره بودن شرط شده باشد و بعد معلوم شود باکره نبوده یا عقد نکاح مبنیا بر باکره بودن جاری شود.
- درخواست فسخ نکاح به دلیل صرع زوجابتلای زوج به مرض صرع در صورتی موجب ایجاد حق فسخ نکاح برای زوج است که سلامتی زوج از بیماری مذکور به صورت صرع در نکاح ذکر شده باشد یا عقد مبنی بر این شرط منعقد شده باشد.
- مرجع صالح رسیدگی به دادخواست اعاده دادرسیازآنجاکه شعب دیوان عالی کشور حسب اصول رسیدگی، مرجع ممیز نقض و ابرام آرای محاکم قضایی بوده و مرجع صدور حکم نیستند بنابراین رسیدگی به دادخواست اعاده دادرسی از احکام حقوقی، از اختصاصات دادگاه عمومی حقوقی صادرکننده رأی قطعی است و دیوان در این خصوص با تکلیفی مواجه نیست.
- مصادیق عیوب موجد حق فسخ نکاحعیوب موجد حق فسخ نکاح، حصری و استثنایی بوده، و عیب یا بیماری دیگری (از جمله درد معده یا صرع) نمی تواند موجب ایجاد حق فسخ شود
- دعوای استرداد هزینه دادرسیهزینه ی دادرسی پرداختی به دادگستری، حتی در فرض صدور قرار قاطع دعوا، قابل استرداد نخواهد بود.
- شرایط انفساخ نکاح بهعلت ارتداد زوجپذیرش دعوای اعلام انفساخ نکاح به علت ارتداد زوج، منوط به اقرار وی به ارتداد یا اثبات آن در محاکم دادگستری پیش از طرح دعوای انفساخ است.
- دعوای فسخ نکاح بهدلیل کتمان افسردگی توسط زوجهبیماری افسردگی از عیوب موجد حق فسخ نکاح نیست همچنین تدلیس موجب فسخ به علت کتمان بیماری محقق نشده است زیرا سلامت زوجه از افسردگی جزو قیود مصرحه به عنوان شرط ضمن عقد ذکر نشده و عقد نیز متباینا بر آن واقع نشده است.
- فسخ نکاح به علت عیب قرنمجرد وجود یکی از عیوب خمسه مصرح در قانون مدنی (از جمله قرن)، خواه صعب العلاج یعنی غیرممتنع العلاج باشد یا نه، مجوز فسخ نکاح است.
- میزان مهریه در صورت فسخ عقد نکاحاگر زوجه مدخوله باشد از نظر پرداخت کل مهریه مذکور در عقدنامه تفاوتی نمی کند که عقد مذکور فسخ شود یا طلاق واقع گردد زیرا در هر دو صورت، باید همه مهرالمسمی پرداخت شود و تصور اینکه اگر عقد فسخ شود، مهرالمسمی تبدیل به مهرالمثل می گردد مبنی بر اشتباه است چه آنکه مهرالمثل مربوط به جایی است که عقد باطل باشد و عقد باطل نیاز به فسخ ندارد.
- شرط صحت رجوع زوجه به ما بذلشرط رجوع به ما بذل توسط زوجه مطلقه در ایام عده، اطلاع زوج از آن است و الا اثری بر رجوع بار نمی شود. ابلاغ قانونی رجوع از بذل مهر به زوج کافی به اثبات اطلاع وی از رجوع فوق نیست.
- ادعای سرقفلی به طور مستقل از حق کسب و پیشه و تجارتتقاوتی بین حق کسب و پیشه و تجارت و حق سرقفلی در چارچوب قانون موجر و مستاجر 1356 وجود نداشته و لذا تفکیک بین آن دو در اجاره مشمول آن قانون متصور نیست. لذا مطالبه وجهی به عنوان سرقفلی سوای از آنچه در هنگام صدور حکم تخلیه به علت انتقال بدون مجوز قانونی به غیر و بر اساس نظریه کارشناسان به عنوان حق کسب و پیشه و تجارت تعیین شده (نصف حق کسب و پیشه) از توجیه قانونی برخوردار نیست.
- ضرورت استعلام از شورای روحانیت اهل سنت در احوال شخصیهدر صورتی امکان فسخ نکاح به دلیل فقدان برخی اوصاف وجود دارد که وصف مورد نظر در نکاح لفظا یا کتبا مورد تصریح قرار گرفته باشد یا عقد متباینا بر آن وصف واقع شده باشد.
- اثر مسلمان شدن زوج بعد از نکاحصرف پنهان کردن ازدواج قبلی توسط زوجه، با وصف باکره بودن وی، موجبی برای فسخ نکاح نمیباشد چرا که عقد مبتنی بر این شرط واقع نشده است.
- تکلیف دادگاه در فرض عدم ارایه نظریه داوری در دعوای طلاقدر دعوای طلاق اگر نظریه داوری ارایه نگردد، دادگاه نمی تواند در ماهیت دعوا رای صادر نماید. از همین رو رسیدگی فرجامی به آن نیز ممکن نیست.
- وضعیت فرجام خواهی در فرض عدم ابلاغ نظریه پزشکی قانونی(1)- از آنجا که بسیاری از افراد با وجود سلامتی کامل ممکن است گهگاهی دچار حالات تشنج شوند، وقوع نادر این حالت در زوجه نمی تواند از علل فسخ نکاح تلقی گردد. (2)- خیار فسخ نکاح فوریت دارد و اعمال آن بعد از گذشت مدت طولانی (۱۸ ماه از تاریخ اطلاع از این عارضه)، بر اساس ظاهر نشان می دهد احتمالا چنین امری از ابتدای عقد وجود نداشته است.
- اثر تهیه مسکن بعد از درخواست طلاق توسط زوجهدر صورت استفاده زوجه از حق حبس و اقرار زوج به باکره بودن او، دعوای الزام به تمکین پذیرفته نیست.
- تکلیف دادگاه در خصوص نحلهتکلیف دادگاه نسبت به تعیین حقوق مالی زوجه در دعوی طلاق، شامل نحله نمی شود و درصورتی که زوجه خود نحله را مطالبه نکند، دادگاه تکلیفی در این خصوص ندارد.