آرای قضایی مرتبط با ماده 401
قانون آیین دادرسی مدنی — ۳۹۳ مورد
پس از نقض رای دادگاه در دیوان عالی کشور، رسیدگی مجدد به دادگاهی که به شرح زیر تعیین میگردد ارجاع میشود و دادگاه مرجوع الیه مکلف به رسیدگی میباشد:
الف- اگر رای منقوض به صورت قرار بوده و یا حکمی باشد که به علت نقص تحقیقات نقض شده است، رسیدگی مجدد به دادگاه صادرکننده آن ارجاع میشود.
ب- اگر رای به علت عدم صلاحیت دادگاه نقض شده باشد، به دادگاهی که دیوان عالی کشور صالح بداند ارجاع میگردد.
ج- در سایر موارد نقض، پرونده به شعبه دیگر از همان حوزه دادگاه که رای منقوض را صادر نموده ارجاع میشود و اگر آن حوزه بیش از یک شعبه دادگاه نداشته باشد به نزدیکترین دادگاه حوزه دیگر ارجاع میشود.
- رسیدگی فرجامی و نقص رسیدگی در دعوی طلاقمحکومیت زوج به علت ایراد ضرب و جرح عمدی زوجه و توهین و فحاشی رکیک محرز بوده دعوی تمکین زوج در مورد تمکین زوجه رد شده و مفارقت جسمانی محرز میباشد و رای فرجامی در مورد رد طلاق نقض و رسیدگی به شعبه دیگر ارجاع می شود
- نقص رسیدگی در مورد تخلف از شرایط ضمن عقد برای طلاقدرخواست طلاق به علت تخلف زوج از شروط ضمن عقد شامل عدم پرداخت نفقه و اعتیاد ، کراهت موضوع ماده ۱۱۴۶ قانون مدنی بوده و رسیدگی دادگاه ناقص میباشد
- عسر و حرج به علت عدم توانائی جنسی زوجپزشکی قانونی درجاتی از اختلالات در توانایی جنسی و مقاربتی زوج را تایید نموده و زوجین از سال ۱۳۸۷ با هم ازدواج کرده اند ولی تاکنون فقط صاحب یک فرزند ان هم هفت سالی پس از ازدواج و با مراقبت های ویژه پزشکی شده اند و لذا وقوع عسر و حرج از حیث روابط زناشویی محرز می باشد
- تحقق عسر و حرج پیش از آغاز زندگی مشترکگذشت مدت طولانی اززمان عقد (3 سال) و عدم تشکیل زندگی مشترک به تنهایی موجب عسر و حرج زوجه نیست. عدم تشکیل زندگی را در صورتی می توان موجب عسر و حرج دانست که زوج از ایفای وظایف قانونی خود نسبت به زوجه کوتاهی کرده باشد.
- طرح دادخواست طلاق توافقی بدون امضای زوجاگر زوج جهت اقدام به طلاق به نحو مطلق و بدون قید و شرط ضمن سند رسمی به زوجه اعطای وکالت نماید و زوجه طبق اختیارات حاصله با اخذ وکیل درخواست طلاق را اقامه نماید، عدول زوج از توافق و طلاق خلاف مندرجات سند رسمی محسوب می شود.
- درخواست طلاق به دلیل اعتیاد زوجاعتیاد به مواد مخدر در صورتی از مصادیق عسر و حرج و از موجبات طلاق خواهد بود که به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد کند و امکان الزام زوج به ترک آن نباشد.
- تحقق شرط ضمن عقد نکاح مبنی بر ناباروری زوجتحقق بند دهم از شروط ضمن عقد نکاح صرفا منوط به عقیم بودن زوج نیست بلکه به هر دلیلی پس از گذشت پنج سال از ازدواج، زوجه به خاطر عوارض جسمانی زوج صاحب فرزند نشود، شرط مذکور محقق می شود.
- اثر عدم ارجاع به داوری در دعوی طلاقدر دعاوی طلاق به جز طلاق توافقی، ارجاع امر به داوری به منظور ایجاد صلح و سازش ضرورت قانونی دارد و عدم رعایت این شرط، از مورارد نقض رای در دیوان عالی کشور خواهد بود.
- شرایط رای دادگاه در خصوص حضانت فرزند مشترکدادگاه در رای، علاوه بر تعیین تکلیف در خصوص حضانت فرزند مشترک باید در مورد هزینه حضانت طفل، نحوه پرداخت آن، روز و ساعات ملاقات و محل ملاقات پدر با طفل مذکور تعیین تکلیف نماید.
- اثر ازدواج مجدد زوج با اذن دادگاه بر دعوی طلاقازدواج مجدد زوج با اجازه دادگاه، هر چند دفاع قابل قبولی جهت عدم تحقق بند دوازدهم از شروط ضمن عقد نکاح محسوب شود اما قطعا برای زوجه موجب عسر و حرج است. عنوان: مصداق جرم نبودن عمل و اعاده دادرسی پیام: . طرح پرونده های مختلف کیفری و حقوقی زوجین بر علیه یکدیگر و حاکم و محکوم نمودن هم بر خلاف این مودت بوده و علاوه بر این شارع مقدس در ایه شریفه ۱۲۹ از سوره مبارکه نسای کالمعلقه نمودن زنان را نهی و مورد نکوهش قرار داده است.
- اجرای توافقات انجام شده در خارج از کشور راجع به مهریهدر صورتی که رأی دادگاه خارجی دایر بر طلاق در خصوص اتباع ایرانی موافق قوانین ایران صادرنشده باشد، در دادگاه های ایران قابل تنفیذ نیست.
- نقش قاضی مشاور زن در رای صادره از دادگاه خانوادهدادگاه خانواده باید با حضور قاضی مشاور تشکیل و در دادنامه به نظر قاضی مشاور اشاره شود در غیر اینصورت از موارد نقض رای در دیوان عالی کشور می باشد.
- اثر مسلمان شدن زوج بعد از نکاحصرف پنهان کردن ازدواج قبلی توسط زوجه، با وصف باکره بودن وی، موجبی برای فسخ نکاح نمیباشد چرا که عقد مبتنی بر این شرط واقع نشده است.
- تاثیر رضایت در پرونده کیفری بر فسخ نکاحصرف رضایت زوجه در پرونده کیفری با عنوان تدلیس در ازدواج علیه زوج و عاقد مربوطه، کافی برای صرف نظر کردن از طرح دعوای فسخ نکاح نمی باشد و رضایت مذکور تنها راجع به جنبه های جزایی قضیه موثر است مگر اینکه به نحو صریح و یا ضمنی فسخ نکاح را هم شامل شود.
- تدلیس در نکاحعدم توانایی زوجه در باروری و بچه دار شدن از موارد فسخ نکاح نیست.
- تکلیف دیوان عالی در فرض انصراف خواهان بدوی از دعوادر مواردی که خواهان دعوای بدوی از دعوای خود به کلی انصراف داده باشد از آنجا که از یک سو، نیاز به تصمیم مقتضی ماهیتی یعنی قرار سقوط دعوی اصلی خواهان اولیه خواهد داشت و از سوی دیگر هم، رسیدگی در دیوان عالی کشور شکلی بوده و مجاز به رسیدگی ماهوی نمی باشد دیوان رای را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به همان دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید.
- وضعیت فرجام خواهی در فرض عدم ابلاغ نظریه پزشکی قانونیدر صورتی که در سند نکاحیه به کارمند بودن شغل زوج تصریح شده باشد نشان از تبانی طرفین در عقد بر وصف مذکور است و در صورت کشف خلاف آن می تواند از موجبات فسخ نکاح باشد.
- وضعیت فرجام خواهی در فرض عدم ابلاغ نظریه پزشکی قانونیخیار فسخ نکاح فوری است و مطرح کردن فسخ به دلیل جنون بعد از چند سال زندگی مشترک دلیل بر صرف نظر کردن از فسخ میباشد.
- صلاحیت دادگاه محل انعقاد قراردادوجود مشکلات ثبتی و موانع برای اخذ پایان کار، عذر موجه جهت رفع مسئولیت نسبت به پرداخت خسارت تأخیر انجام تعهد محسوب نمی گردد لذا ضمن الزام به تنظیم سند رسمی، حکم به پرداخت خسارت تأخیر انجام تعهد می شود.
- رابطه شکایت زوجین از یکدیگر و کراهتشکایات متعدد زوجین علیه همدیگر در مراجع قضایی ( از قبیل جعل-افترای-توهین و … ) دلالت تام بر کراهت از یکدیگر دارد.
- اختلاف در دایم و منقطع بودن نکاحدر صورت حدوث اختلاف در خصوص دایمی و غیردایمی بودن نکاح فی مابین زوجین اصل بر دایمی بودن است.
- طلاق در فرض غیر شیعه بودن زوجدر مواردی که زوج غیر شیعه بوده و طلاق در آن مذهب، دارای قواعد خاصی باشد باید از شورای روحانیت آن مذهب استفتا به عمل آید.
- ضمانت اجرای اقامه دعوای نفی ولد در خارج از مهلت1- اگر یکی از فرزندان، درخواست صدور گواهی حصر وراثت بنماید و در آن فردی را به عنوان وارث معرفی نماید، در واقع متقاضی گواهی به فرزند ی فرد اخیر اقرار کرده است و پس از آن، انکار بعد از اقرار مسموع نیست. (2)- نظر کارشناسی مبنی بر نفی نسب، نسبت به اقرار و سند رسمی (گواهی حصر وراثت) که در آن به فرزندی فردی اقرار شده است از اعتبار کمتری برخوردار می باشد.
- نقش مفارقت جسمانی زوجین در دعوای طلاق و عدم پرداخت نفقه(1)- اختیار کردن همسر دیگری توسط زوج می تواند سبب ایجاد کراهت زوجه گردد. (2)- مفارقت جسمانی می تواند دلیلی بر عدم تفاهم اخلاقی زوجین و یا کراهت زوجه از زوج باشد.
- نقش مفارقت جسمانی زوجین در دعوای طلاق و عدم پرداخت نفقهشرط ضمن عقد نکاح در مورد استنکاف زوج از پرداخت نفقه محقق گردیده و از موجبات طلاق بوده و پرداخت بعدی نفقه موجب زایل شدن حق مکتسب زوجه برای طلاق نیست