لاولکس آرای قضایی مرتبط با ماده 403
قانون آیین دادرسی مدنی — ۹۷ مورد
اگر رای مورد درخواست فرجام از نظر احتساب محکوم به یا خسارات یا مشخصات طرفین دعوا و نظیر آن متضمن اشتباهی باشد که به اساس رای لطمه وارد نکند، دیوان عالی کشور آن را اصلاح و رای را ابرام مینماید. همچنین اگر رای دادگاه به صورت حکم صادر شود ولی از حیث استدلال و نتیجه منطبق با قرار بوده و متضمن اشکال دیگری نباشد، دیوان عالی کشور آن را قرار تلقی و تایید مینماید و نیز آن قسمت از رای دادگاه که خارج از خواسته خواهان صادر شده باشد، نقض بلاارجاع خواهد شد.
تبصره- هرگاه سهو یا اشتباه یادشده دراین ماده در رای فرجامی واقع شود، تصحیح آن با دیوان عالی کشور خواهد بود.
- اعتبار سند رسمی با منشاء بیع فضولیاعتبار بخشی به اسناد رسمی در قبال اسناد عادی در جایی است که سند مطابق با قانون تنظیم شده باشد و در مواردی که منشا تنظیم سند بیع فضولی و متعلق به مال غیر باشد، سند رسمی اعتباری نخواهد داشت. بنابراین از آنجا که چنین بیعی تحت شمول معاملات فاسد قرار می گیرد، اثری در تملک نداشته و خریدار نیز در صورت امتناع از استرداد، ضامن عین خواهد بود و تلف حکمی مصداق ندارد.
- تعیین نحله در حکم طلاقدر مورد بخشی از دادنامه ((متضمن الزام زوج به مطلقه نمودن زوجه))که مبلغی تحت عنوان نحله برای زوجه تعیین شده است، به لحاظ عدم درخواست نحله توسط زوجه ،صدور حکم در خصوص تعیین نحله در حق زوجه، مصداق صدور حکم خارج از خواسته میباشد که وفق قسمت اخیر ماده ۴۰۳ قانون ایین دادرسی مدنی ((در مورد تعیین نحله ))نقض بلا ارجاع میگردد.
- درخواست طلاق از سوی زوج و آثار آن1.در دعوای زوج مبنی بر صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق مطابق ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی، مخالفت و عدم رضایت زوجه فرجام خواه در خصوص مورد موثر در مقام نبوده و قابلیت توجیه و ترتیب اثر را ندارد. 2.در دعوای زوج مبنی بر صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق،هر چند زوجه از طریق اجرای ثبت انرا مورد مطالبه قرار داده است لیکن چون به اظهار طرفین پرونده اجرایی هنوز مفتوح و مهریه مورد مطالبه هنوز وصول نگردیده و صرف مطالبه ان از طریق اجرای ثبت مادامیکه بنحو کامل وصول نشده باشد تکلیف قانونی زوج را به پرداخت کامل ان به هنگام اجرای صیغه طلاق ساقط نمی نماید.
- قرائن و ادله موید عدم تمایل زوج به تداوم زندگی مشترکدر دعوا به خواسته صدور حکم طلاق بلحاظ احراز عسر و حرج زوجه،با توجه به اینکه زوجه خود خواهان طلاق است لذا الزام زوج به پرداخت مهریه هنگام اجرای صیغه طلاق به زوجه ،خروج موضوعی از شمول ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده مصوب ۳۹۱((ضرورتعیین تکلیف حقوق مالی زوجه در دعوای طلاق به درخواست زوج)) دارد.
- تعیین نفقه ایام عده در حکم طلاق خلعدر طلاق رجعی ، نفقه عده نیز بعهده زوج است و در این راستا دادگاه باید نفقه مناسبی برای این ایام تعیین نماید.
- طرح دادخواست اعسار مهریه عندالاستطاعهاعسار زوج در مورد پرداخت یکجای مهریه محرز میباشد و حکم به تقسیط مهریه و پرداخت پنج سکه به عنوان پیش قسط و هر ۶ ماه یک سکه صادر می شود
- اقدامات ایذائی زوج موید سوء رفتار میباشددعاوی متعدد از ناحیه زوج علیه زوجه شامل منع اشتغال ایشان و ممنوعیت خروج وی از کشور و اجازه ازدواج مجدد و استرداد طلاهای داده شده در زمان عقد به نوعی عدم تمایل زوج به زندگی با زوجه و سوء رفتار می باشد
- نوع رای دادگاه در دعوای طلاق به دلیل تخلف از شروط ضمن عقد نکاحدادگاه پس از احراز تخلف زوج از شروط ضمن عقد نکاح باید حکم به احراز تخلف زوج از شروط ضمن عقد نکاح و تجویز اعمال وکالت زوجه در طلاق صادر نماید که مهلت اعتبار رای نیز شش ماه می باشد بنابراین صدور گواهی عدم امکان سازش در این خصوص وجاهت ندارد.
- نوع رای دادگاه در دعوای طلاق به دلیل تخلف از شروط ضمن عقد نکاحدر دعوای طلاق به دلیل تخلف زوج از شروط ضمن عقد نکاح، دادگاه باید حکم به احراز تخلف زوج از شرط ضمن عقد نکاح صادر نماید و صدور گواهی عدم سازش وجاهت ندارد.
- عدم درج مدت اعتبار حکم طلاقدر صورتی که دادگاه تجدیدنظر، مدت اعتبار حکم طلاق جهت اجرای صیغه طلاق را در رای درج ننموده باشد، از موجبات نقض رای نخواهد بود بلکه دیوان عالی با تعیین و اعلام مدت اعتبار حکم طلاق، نهایتا دادنامه را تایید می نماید.
- مفاد رای دادگاه در دعوای طلاق به دلیل تخلف از شروط ضمن عقد نکاحدر دعوای طلاق به لحاظ تخلف زوج از شروط ضمن عقد نکاح، مفاد رای دادگاه باید حاوی صدور حکم به احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق باشد و صدور گواهی عدم امکان سازش وجاهت ندارد.
- رای صحیح در دعوای طلاق به دلیل عسر و حرجدر موردی که خواسته زوجه فی الواقع صدور حکم طلاق به علت عسر و حرج باشد، دادگاه نباید صدور گواهی عدم امکان سازش و حکم الزام زوج به طلاق را به نحو توامان مورد حکم قرار دهد بلکه باید حکم الزام زوج به طلاق زوجه را صادر نماید.
- دعوی اعتراض ثالث در صورت رد دعوی اصلیاز ارکان دعوی اعتراض ثالث این است که به حقوق ثالث خللی وارد آید. چنانچه دادخواست خواهان دعوی اصلی، رد شده باشد، این رأی نمی تواند موجب خللی به حقوق ثالث باشد و لذا اعتراض ثالث مبتنی بر آن مردود است.
- مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازشمدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش به دفتر رسمی ازدواج و طلاق سه ماه پس از تاریخ ابلاغ رای قطعی است.
- تسلسل در طرح دعوای اعسارتقدیم دادخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی پس از صدور حکم رد و اخطار رفع نقص موجب تسلسل می شود و هر شخص در هر مرحله فقط یکبار می تواند طرح دعوای اعسار کند.
- مهلت اقامه دعوی نفی ولددعوی نفی نسب پدر نسبت به فرزند ماهیتا همان دعوی نفی ولد محسوب می شود و مشمول مرور زمان دو ماهه از تاریخ اطلاع از تولد می باشد. بنابراین در صورت طرح در خارج از این مهلت دادگاه باید قرار عدم استماع صادر کند.
- قلمرو اعمال ماده 29 قانون حمایت خانوادهاگر زوجه متقاضی طلاق از زوج باشد تعیین تکلیف نسبت به مهریه بعنوان بخشی از حقوق ناشی از زوجیت در دعوی طلاق از شمول حکم مقرر در ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده مصوب سال ۱۳۹۱ خارج بوده و این ماده تنها در دعوای طلاق به درخواست زوج جاری است. بنابراین چنانچه زوجه خواستار مطالبه حقوق ناشی از زوجیت از جمله مهریه استحقاقی خود باشد باید با تقدیم دادخواست و اقامه دعوی در دادگاه ذیصلاح نسبت به استیفای حقوق ادعایی خود اقدام نماید.
- قلمرو اعمال ماده 29 قانون حمایت خانوادهاگر زوجه متقاضی طلاق از زوج باشد تعیین تکلیف نسبت به مهریه بعنوان بخشی از حقوق ناشی از زوجیت در دعوی طلاق از شمول حکم مقرر در ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده مصوب سال ۱۳۹۱ خارج بوده و این ماده تنها در دعوای طلاق به درخواست زوج جاری است. بنابراین چنانچه زوجه خواستار مطالبه حقوق ناشی از زوجیت از جمله مهریه استحقاقی خود باشد باید با تقدیم دادخواست و اقامه دعوی در دادگاه ذیصلاح نسبت به استیفای حقوق ادعایی خود اقدام نماید.
- تکلیف زوج قبل از ثبت طلاقزوج مکلف است، قبل از اجرا و ثبت طلاق حقوق استحقاقی زوجه از جمله نفقات مورد حکم و مهریه را در حق زوجه پرداخت نماید.
- ضمانت اجرای اقامه دعوای نفی ولد در خارج از مهلتدر صورتی که دعوای نفی ولد خارج از مهلت دو ماهه اقامه گردد قابلیت استماع ندارد و مشمول صدور قرار می باشد. بنابراین، صدور حکم به عدم ثبوت دعوا موجه نمی باشد.
- نوع رای در فرض عدم رعایت فوریت فسخ نکاحعلت صدور حکم عدم رعایت فوریت فسخ اعلام شده و از این جهت دعوی صرفا قابلیت استماع ندارد
- محدوده رسیدگی در دیوان عالی کشوررای فرجامخواسته بلحاظ اینکه خارج از خواسته فرجامخواه و رای این شعبه صادر شده است.به استناد ذیل ماده ۴۰۳ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی نقض بلا ارجاع میگردد.
- استرداد طلاجات اعطا شده به زوجهاهداء طلا و سکه به عروس در هنگام ازدواج عرفا به عنوان هدیه و هبه است و از آنجایی که عاریه بودن آن امری غیرمتعارف است، اگر زوج مدعی عاریه دادن آنها به زوجه باشد، باید دلیل معتبری بر این امر اقامه کند.
- ادله اثبات ازدواج مجدد زوجدر دعاوی طلاق مطروحه از سوی زوجه به استناد ازدواج مجدد زوج، وقوع ازدواج مجدد صرفا به وسیله ارایه عقدنامه اثبات نمی شود بلکه وقوع آن به واسطه سایر ادله اثباتی از جمله شهادت شهود نیز قابل اثبات است.
- شرط مطالبه خسارت تاخیر در تادیهارکان دعوی مطالبه خسارت تاخیر در تادیه، مطالبه دائن و تمکن مدیون است که در صورت عدم احراز این ارکان، دعوی پذیرفته نیست.