آرای قضایی مرتبط با ماده 89
قانون آیین دادرسی مدنی — ۱۸۰ مورد
در مورد بند (1) ماده (84) هرگاه دادگاه خود را صالح نداند مبادرت به صدور قرار عدم صلاحیت مینماید و طبق ماده (27) عمل میکند و در مورد بند (2) ماده (84) هرگاه دعوا در دادگاه دیگری تحت رسیدگی باشد، از رسیدگی به دعوا خودداری کرده پرونده را به دادگاهی که دعوا در آن مطرح است میفرستد و در سایر موارد یادشده در ماده (84) قرار رد دعوا صادر مینماید.
- اقاله در فرض تلف مبیع و جبران قیمت توسط بیمهدر صورت تلف مبیع و درفرضی که قیمت آن از بیمه توسط خریدار اخذ باشد، اقاله قابل تصور است.
- اثر حقوقی تعیین وجه التزام برای تعهد به پرداخت وجه نقددر تعهدات مربوط به تحویل وجه نقد، تعیین وجه التزام یا خسارت تأخیر تأدیه از نوع وجه نقد، ربا محسوب شده و چنین شرطی باطل و بلااثر است. بنابراین در چنین تعهداتی تنها از تاریخ مطالبه طلب و با احراز تمکن مدیون و تغییر فاحش در قیمتها برابر شاخص تورم بانک مرکزی، امکان مطالبه کاهش ارزش پول قابل بررسی است. عنوان: مطالبه خسارت تاخیر تادیه تا زمان اجرای حکم پیام: مطالبه خسارت تاخیر تادیه دین تا زمان اجرای حکم، با توجه به اینکه مربوط به زمان آینده است و در زمان رسیدگی هنوز کاهش ارزش پول و تغییر فاحش قیمتها معلوم نیست، نمی تواند موضوع بررسی و صدور حکم قرار گیرد.
- خوانده دعوی درخصوص شرکت در حال تصفیهاگر شرکتی در حال تصفیه باشد دعوی باید به طرفیت هیئت تصیفه شرکت اقامه شود؛ بنابراین عدم اطلاع از این که شرکت در حال تصفیه است، دلیل بر صحت طرح دعوا نیست.
- صدور قرار رد دعوی به دلیل اشتباه تایپی نام خانوادگی خواندهدرصورتی که خواهان، قبل از جلسه دادرسی مراتب اشتباه تایپی نام خانوادگی خوانده را به دادگاه اعلام کند، صدور قرار رد دعوی به دلیل عدم توجه دعوی به خوانده به دلیل اشتباه تایپی فاقد وجاهت قانونی است.
- صدور حکم بر ابطال معاملهابطال معامله در اختیار دادگاه نیست؛ بلکه صرفااگر طرفین قائل به انحلال معامله باشند و اختلافی حاصل شود؛ دادگاه با لحاظ شرایط حکم بر اعلان بطلان صادر می کند.
- (1)- اثر انقضای مدت اجاره بر استرداد مورد اجاره (2)-شرط استرداد مال منقول(خودرو)با انقضاء مدت اجاره به شرط تملیک، قرارداد اجاره به خودی خود منحل می شود و جهت استرداد مال منقول موضوع اجاره(خودرو)، ضرورتی به فسخ قرارداد وجود ندارد؛ بنابراین صدور قرار رد دعوی استرداد مورد اجاره به دلیل عدم طرح دعوی فسخ قرارداد فاقد وجاهت قانونی است. دعوی استرداد مال منقول ( خودرو ) فرع بر اثبات مالکیت رسمی است و در صورت عدم ثبت مالکیت رسمی به نام خواهان، قرار رد دعوی صادر خواهد شد.
- خوانده دعوی مطالبه خسارت بدنی ناشی از تصادف در حین مأموریتمرجع پرداخت خسارت بدنیاگر کارمند دادگستری در حین ماموریت تصادف کند؛ مطالبه خسارت بدنی ناشی از تصادف به طرفیت وزارت دادگستری فاقد وجاهت است؛ زیرا اداره مزبور نه مباشرتا و سببا در وقوع حادثه نقشی نداشته است. در صورت احراز شرایط؛ صندوق تامین خسارتهای بدنی متولی پرداخت دیه صدمات و جراحات ناشی از تصادفات است نه وزارت دادگستری.
- مصداق وحدت سبب در اعتبار امر مختومهاز شروط اعتبار امر مختومه، وحدت سبب می باشد؛ بنابراین چنانچه در دعوی اولیه سبب، قولنامه عادی بوده ولی دعوی ثانویه مستند به سند رسمی باشد، وحدت سبب حاصل نیست و صدور قرار رد دعوی به اعتبار امر مختومه، جایگاه قانونی ندارد.
- اعتبار تعهدات شرکت در قبال شخص ثالثدرصورتی که اسناد تعهد آور توسط مدیریت شرکت تعاونی مسکن امضاء شده و دارای مهر شرکت باشد، ایراد نقص امضاء یکی از اعضاء هیأت مدیره در برابر شخص ثالث خارج از شرکت قابل استناد نیست.
- استفاده بانک های خصوصی از نماینده حقوقیاشخاص حقوق خصوصی و از جمله بانک های خصوصی، مجاز به استفاده از نماینده حقوقی در دعاوی نیستند.
- ضمانت اجرای عدم درج رقم حق الوکاله در وکالتنامه وکیل دادگستریدر صورتی که دادخواست توسط وکیل دادگستری امضا شده باشد و رقم حق الوکاله در وکالتنامه وکیل درج نشده باشد قرار رد دعوی صادر می شود زیراچنین وکالتی قابلیت پذیرش در دادگاه نداشته و سمت وی احراز نمی شود.
- قلمرو شمول ایراد اعتبار امر مختومه در مورد سرقفلیچنانچه در دعوی تسلیط ید، دادگاه در جهت توجیه صدور حکم تسلیط و ذکر ادله اثباتی، صرفا اشاره ای هم به مسئله سرقفلی نموده و رسیدگی ماهوی مستقلی در این خصوص نکرده باشد، طرح مستقل دعوی اثبات مالکیت سرقفلی صحیح و صدور قرار رد دعوی با استناد به قاعده اعتبار امر مختومه، فاقد وجاهت قانونی است.
- شرط مطالبه اجرت المثل ملکمطالبه اجرت المثل، فرع بر اثبات و احراز مالکیت خواهان است؛ بنابراین در صورت وجود اختلاف میان طرفین درخصوص مالکیت ملک مورد نزاع، دعوی مطالبه اجرت المثل، قابلیت استماع ندارد.
- تاخیر در اعمال حق فسخ (انفساخ قرارداد)تاخیر در تقدیم دادخواست تائید فسخ (انفساخ ) مبایعه نامه، با اصل فوریت اعمال خیارات و اخذ تائید آن از مرجع قضائی در تضاد بوده و حکایت از انصراف فروشنده از شرط فسخ (انفساخ) و صحت و تنفیذ مبایعه نامه دارد.
- تکلیف دادگاه مرجوع الیه پس از نقض رأی در دیوانعالی کشوردر صورتی که دیوان عالی کشور قرار صادره از دادگاه تجدیدنظر را نقض نماید و پرونده را جهت رسیدگی ماهوی به همان شعبه ارجاع دهد<؛ دادگاه مرجوع الیه نمی تواند مجددا با همان سبب سابق، قرار رد دعوا صادر نموده و از رسیدگی ماهوی امتناع نماید. عنوان: طرح دعوای طلاق با استناد به وکالتنامه اعطایی جهت طرح دعاوی و مراجعه به دادگاه پیام: درصورتی که زوج به دیگری وکالتی بدهد و در آن به وکیل حق مداخله در جمیع امور مربوط به موکل از جمله حق مراجعه به تمامی مراجع ذیصلاح قضائی و اقامه دعوی علیه اشخاص حقیقی و حقوقی داده شود؛ این حق، طرح دعوی طلاق را نیز شامل می شود و تفسیر این وکالت به وکالت مطلق و محدود ساختن اختیارات وکیل به اداره کردن اموال موکل با مندرجات وکالتنامه مغایرت دارد.
- بقاء شرط با وجود انحلال قراردادچنانچه تحقق شرط مندرج در قرارداد(تعیین خسارت در صورت فسخ قرارداد) ناظر به بعد از انحلال آن باشد، با توجه به استقلال شرط از قرارداد موضوع آن، با انحلال عقد، شرط ضمن آن واجد اثر است.
- خوانده دعوی مطالبه بهای اراضی تصرف شده توسط شهرداریچنانچه شهرداری مرکزی مستقلا طرف دعوی باشد و محکوم به پرداخت قیمت روز اراضی واقع شده در طرح، گردد؛ موجبی برای محکومیت شهرداری منطقه در خصوص موضوع موصوف وجود ندارد و مسولیت تضامنی منتفی است.
- اعتراض ثالث نسبت به رأی مخل به منافع ملکچنانچه شخص ثالث مدع باشد رأی صادره مخل حقوق وی بر ملک است، باید بر اساس اعتراض ثالث موضوع قانون آئین دادرسی مدنی، نسبت به رأی صادره اعتراض نماید و طرح اعتراض ثالث اجرایی (که صرفا ناظر به مال توقیف شده است)، با صدور قرار عدم استماع دعوی مواجه می شود.
- مطالبه خسارت تأخیر تأدیه نسبت به دین تعیینی توسط کارشناساگر میزان طلب در زمان اقامه دعوا به طور دقیق مشخص نباشد و در طول دادرسی حسب نظر کارشناس تعیین شود؛ خسارات تاخیر تادیه به دین مذکور تعلق نمی گیرد.
- تأثیر حکم الزام به تنظیم سند رسمی اجاره بر انتقال حق کسب،پیشه و تجارتدر فرض صدور حکم الزام به تنظیم سند رسمی اجاره تحت شمول قانون روابط موجر و مستاجر سال 1356، حق کسب و پیشه و تجارت نیز تبع قرارداد اجاره به مستاجر منتقل می شود؛ لیکن تا زمانی که دلیلی مبنی بر تعلق حق سرقفلی به مستأجر ارائه نشود، الزام به تنظیم سند رسمی صلح سرقفلی، فاقد وجاهت قانونی است.
- اعلام فسخ بیع با استناد به چند خیاردر دعوی فسخ عقد، با استناد به اعمال چند خیار، که اعمال هرکدام موجب می شود نوبت به دیگری نرسد، قابل استماع نیست. زیرا استناد به اعمال چند خیار، دلیل بر فقدان اطمینان خواهان بر وقوع فسخ بیع بوده و در این صورت، دعوی احتمالی است و از جزمیت لازم جهت رسیدگی برخوردار نیست.
- آثار قرارداد نسبت به قائم مقامقائم مقامی مربوط به آثار آتی قرارداد بوده و قابل تسری به سابق نیست و همچنین اصل نسبی بودن قراردادها اقتضا دارد که متعاملین ملزم به اجرای تعهد شوند نه قائم مقام آن ها.
- اثر تمدید زمان انجام تعهد بر سایر تعهدات قراردادیتمدید و تجدید زمان انجام تعهد(حضور در دفترخانه) تبدیل تعهد محسوب نمی شود؛ زیرا با امضای قرارداد، طرفین تعهدات مختلفی را به نفع یکدیگر قبول کرده اند و یکی از آنها زمان حضور در دفترخانه است که با تمدید زمان آن، بقیه تعهدات همچنان باقی می ماند.
- ایراد عدم تصریح اختیارات نمایندهدرصورتی که نماینده حقوقی شرکت، تنها اختیار ثبت دادخواست را داشته باشد، این اختیار، شامل تقدیم دادخواست نمی شود.
- اثر تقسیم نامه ملک مشاعی بر مطالبه مابقی ثمن معاملهصرف واقع شدن آپارتمان مورد ترافع در حصه احد از مالکین مشاعی در راستای تقسیم نامه تنظیمی فی ما بین شرکاء مسقط حق طرح دعوی از ناحیه هر یک فروشندگان نسبت به خریدار جهت مطالبه الباقی ثمن به میزان حصه خود، نیست.