آرای قضایی مرتبط با ماده 282
قانون مجازات اسلامی — ۱۵ مورد
حد محاربه یکی از چهار مجازات زیر است:
الف- اعدام
ب- صلب
پ- قطع دست راست و پای چپ
ت- نفی بلد
- شرایط تحقق محاربهدفاعیات وکلای متهم از قبیل ندامت و پشیمانی و توبه، فقدان شاکی خصوصی، فقدان سوابق کیفری ، عدم حضور عموم مردم در شوارع و معابر در زمان وقوع درگیری پس از نیمه های شب و نتیجتا عدم ارعاب عموم مردم تاثیری در رفع اتهام از موکلین ایشان نخواهد داشت.
- تاثیر پذیرش اعاده دادرسی متهم دیگرپذیرش اعاده دادرسی متهم دیگر؛ ولو اینکه اتهامشان واحد باشد و در نتیجه برای ان متهم منجر به برایت شود، مدرک جدید برای اعاده خواه محسوب نمی شود؛ چرا که موضوع هر متهم وابسته به شرایط و وضعیت خاص خودش بوده که توسط دادگاه ها چه بدوی و چه تجدیدنظر لحاظ می شود.
- ضرورت احراز قصد ترساندن مردم در بزه محاربهاتهام محاربه محرز نیست زیرا؛ اولا: با توجه به نظریات کارشناس رسمی در امور اسلحه و مهمات و پزشکی قانونی، در زمان درگیری متهم با مامور فوت شده، سلاح در دست مقتول بوده و شلیک گلوله در زمان درگیری توسط متهم محرز نیست. ثانیا با توجه به وقوع درگیری در محوری خارج از شهر که مردم در آن محل نبوده اخافه الناس و رعب و وحشت که شرط اصلی محاربه می باشد، نیز محرز نیست. ثالثا صدور حکم قطعی بر قتل شبه عمدی مقتول نیز موید عدم سونیت متهم در ارتکاب بزه انتسابی دارد. رابعاشلیک گلوله در زمان تعقیب و گریز متهمان و مامورین نیز به قصد متواری شدن متهم از دست مامورین بوده و قصد اخافه الناس از آن احراز نمیگردد.
- محاربه از طریق تحریق اموال عمومییکی از ارکان تشکیل دهنده بزه محاربه ، کشیدن سلاح به قصد جان ، مال یا ناموس مردم و یا ارعاب آن هاست که البته ارعاب با وجود تهدید و کشیدن سلاح ایجاد خواهد شد و در غیر این صورت ارعابی به وجود نخواهد آمد و درنتیجه تحقق بزه محاربه با اشکال مواجه می گردد.
- شرط تحقق بزه محاربهتحقق بزه محاربه مشروط به احراز قصد مرتکب بر ارعاب مردم از طریق تشهیر سلاح می باشد؛ بنابراین با استناد به اصل تفصیر مضیق قوانین جزایی، صرف استفاده مرتکب از سلاح جنگی با انگیزه شخصی، که سبب ایجاد رعب و وحشت می گردد، موجب احراز قصد مجرمانه اتهام محاربه نبوده و صدور حکم محاربه در این فرض فاقد وجاهت قانونی است.
- صدور رای بدون اخذ نظر پزشکی قانونیصدور حکم محکومیت به رغم وجود قراینی مبنی بر احتمال اختلال روانی، فقدان اراده یا قدرت تمییز در متهم، بدون اخذ نظریه پزشکی قانونی در این خصوص مستوجب نقض حکم صادره به دلیل وجود نقص در تحقیقات خواهد بود و دادگاه صادرکننده حکم مکلف است از پزشکی قانونی بخواهد با تشکیل کمیسیون پزشکی قانونی متشکل از متخصصین روان پزشکی و پزشکی قانونی و مطالعه محتویات پرونده و مصاحبه با متهم نظریه خود را در مورد وضعیت اختلال روانی و ارادی متهم در زمان ارتکاب رفتار مجرمانه اعلام نماید.
- محاربه از طریق تحریق اموال عمومیاحراز محاربه از طریق احراق، موضوع تبصره ذیل ماده ۶۷۵ قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۵ مستلزم احراز قصد مقابله با نظام حکومت اسلامی می باشد و درصورتی که این قصد محل تردید و شبهه باشد، تحقق محاربه منتفی است و موضوع می تواند مشمول عنوان مجرمانه خود ماده ۶۷۵ قانون یاد شده قرار گیرد.
- شرط تحقق بزه محاربهاخافه الناس در تحقق بزه محاربه مشروط به این است که قصد غایی از تشهیر سلاح، ترساندن و ارعاب مردم باشد؛ بنابراین کشیدن سلاح در نزاع شخصی هرچند موجب اخلال در نظم عمومی است، اما مصداق بزه محاربه نمی باشد.
- شرایط تحقق محاربهبا توجه به اظهارات شکات خصوصی و رضایت آنان و شخصی بودن موارد اتهامی در مکان ها و زمان های متعدد، موضوع مشمول ذیل ماده 279 قانون مجازات اسلامی 1392 می باشد و متهم محارب محسوب نخواهد شد.
- عدم امضای دادنامه فرجام خواسته توسط دادستان یا نماینده ویعدم امضای دادنامه فرجام خواسته توسط دادستان یا نماینده وی از موجبات نقض دادنامه صادره است.
- شرط تحقق بزه محاربهتحقق بزه محاربه منوط به این است که قصد متهم گشودن سلاح به روی مردم به قصد ارعاب باشد و چنانچه متهم با انگیزه انتقام شخصی به روی تعداد محدودی از افراد سلاح بکشد،عمل او مصداق محاربه نیست.(مهری) برای تحقق محاربه انگیزه وقصد متهم باید ارعاب و اخافه مردم باشد و صرف ترسیدن مردم موجب تحقق عنوان محاربه نیست. (مهری) عنوان: شرط تحقق بزه محاربهحذف شود- تکراری است. پیام: برای تحقق محاربه انگیزه وقصد متهم باید ارعاب و اخافه مردم باشد و صرف ترسیدن مردم موجب تحقق عنوان محاربه نیست.
- شرط تحقق بزه محاربهیکی از شروط تحقق بزه محاربه،احراز استفاده عملی از سلاح است.
- ملاک احراز رکن مادی درارتکاب بزه محاربه به صورت تشکیلاتیدر صورت ارتکاب بزه محاربه به صورت تشکیلاتی،ملاک احراز رکن مادی،مجموع افعال ارتکابی توسط گروه و باند مجرمانه است.
- شرط تحقق بزه محاربهتحقق بزه محاربه مشروط به وجود قصد اخافه الناس است و صرف تجرید سلاح در درگیری میان چند نفر، منطبق با عنوان مجرمانه منازعه است؛ هرچند متهمین چنین عملی را در ملاء عام انجام داده و موجب ترس مردم نیز شده باشند.
- تجاوز گروهی و باندیاقدامات گسترده در ربایش بانوان و انجام تجاوز به شکل گروهی و رهبری باندی مصداق افساد فی الارض و مستوجب مجازات اعدام است.