دعوای تصرف عدوانی علیه نگهبان

## رای شعبه دیوان عالی کشور ;در تاریخ 88/05/06 آقای الف. ج. به وکالت از آقایان سید الف. و سید ن. هر دو ن.ش. فرزندان سید ه. دادخواستی به طرفیت آقای م. م. فرزند ص. به خواسته رسیدگی و صدور حکم مبنی بر محکومیت خوانده به رفع تصرف عدوانی و متعاقبا اجرت المثل ایام تصرف علی الحساب مقوم به 4/000/000 از تاریخ 82/05/20 لغایت اجرای حکم و خسارات دادرسی نسبت به پلاک ثبتی شماره ... ناحیه .... بخش ... تقدیم دادگستری خرمشهر نموده که رسیدگی به شعبه دوم دادگاه حقوقی ارجاع می گردد و در توضیح دادخواست عنوان نموده نظر به اینکه موکلین این جانب و دیگر ورثه مالک پلاک ثبتی فوق الاشاره بوده و خوانده محترم بدون داشتن دلیل و مدرک محکمه پسند و علی رغم ارسال اظهارنامه بدون اذن موکلین ملک را بنا به اظهارات خود از سال 82 در اختیار گرفته و با مراجعات موکلین از رفع تصرف آن خودداری می نماید علیهذا نظر به اینکه دعوی موکلین به خواسته تقسیم و فروش پلاک ثبتی در شعبه دوم به کلاسه ... مطرح و قطعیت یافته و نظریه کارشناس حکایت از مخروبه بودن ساختمان و بیم خسارت دارد مستدعی است با لحاظ مواد 158 و 163 و 177 ق.آ.د.م رسیدگی و حکم شایسته صادر فرمایند جلسه دادگاه در تاریخ 88/06/09 تشکیل وکیل خواهان پس از طرح دعوی درخواست ارجاع امر جهت برآورد میزان اجرت المثل به کارشناسی نموده و خوانده آقای م. م. اظهار داشته به عنوان نگهبان م. ح. م. می باشد که ملک را به صورت سرقفلی از آقای ن. دریافت نموده است و هفت سال است که در ملک موصوف می باشم متعاقب استعلام وضعیت ثبتی ملک متنازع فیه از اداره ثبت در جواب اعلام شده ملک مزبور بنام خانم ص. ش. سابقه ثبت نموده و سند به نام وی صادر شده است و مشاعا به وراث انتقال پیدا می کند (ص 26) کارشناس اجرت المثل ایام تصرف خوانده را جمعا به مبلغ 124/700/000 ریال برآورد نموده است (ص 33) دادگاه با اعلام ختم رسیدگی برابر دادنامه شماره 894/88 نظر به اینکه خوانده دعوی دلیلی بر تصرفات خود ارایه ننموده و نظر به اینکه به موجب ماده 162 ق.آ.د.م مصوب 79/01/21 «در دعاوی تصرف عدوانی و مزاحمت و ممانعت از حق و ابراز سند مالکیت دلیل بر سبق تصرف و استفاده از حق می باشد مگر اینکه طرف دیگر سبق تصرف و استفاده از حق خود را به طرف دیگر ثابت نماید»; و از این جهت ارکان تحقق دعوی تصرف عدوانی شامل سبق تصرف خواهان و لحوق تصرف خوانده و عدوانی و بدون مجوز بودن تصرفات خوانده محرز گردیده و بر این اساس موضوع به کارشناس ارجاع که به موجب نظریه کارشناس پلاک ثبتی .... ناحیه ... بخش ... خرمشهر با محل تنازع فیه مطابقت داشته و میزان اجرت المثل از تاریخ 82/05/02 تا تاریخ انجام کارشناسی مبلغ 124/700/000 ریال تعیین گردیده است و پس از ابلاغ نظریه کارشناس نسبت به آن اعتراض نگردیده و از این جهت نظریه کارشناس با اوضاع و احوال محقق و معلوم مورد کارشناسی مطابقت داشته لذا طرح دعوی مطروحه از طرف خواهان مقرون به صحت تشخیص داده و به استناد مواد 158 - 161 و 162 و تبصره ماده 165، 174، 198 و 519 ق.آ.د.م حکم به رفع تصرف عدوانی خوانده نسبت به پلاک ثبتی ... ناحیه ... بخش ... شهرستان خرمشهر و پرداخت 124/700/000 ریال به عنوان اجرت المثل ایام تصرف از تاریخ 82/05/02 تا 88/07/01 و از آن تاریخ تا زمان اجرای حکم ماهیانه دویست و پنجاه هزار ریال و پرداخت مبلغ 2/201/400 ریال به عنوان هزینه دادرسی و پرداخت حق الوکاله وکیل خواهان بر طبق تعرفه صادر و اعلام می نماید متعاقب تجدیدنظرخواهی خانم ف. م. ن. که مبنای ورود خویش را ورود ثالث عنوان می کند شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان طی رای شماره 1623 مورخ 88/11/12 با رد اعتراض دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید می نماید لازم به ذکر است آقای م. م. در تاریخ 88/09/12 نسبت به دادنامه شماره 894/88 درخواست اعاده دادرسی نموده و شعبه دوم دادگاه عمومی به موجب دادنامه شماره 1103/88 مورخ 88/10/12 با این استدلال که خواندگان (سید الف. و سید ن. نجفی که حکم بدوی به نفع آنها بوده) دارای سبق تصرف نبوده و آقای م.م. نیز محل مورد ادعا را عدوانا تصرف ننموده بلکه با اذن و اجازه مستاجرین نگهداری می نماید دعوی اعاده دادرسی را وارد تشخیص و حکم به نقض دادنامه معترض عنه 894/88) صادر و اعلام می نماید آقایان سید ن. و سید الف. ن. از رای صادره تجدیدنظرخواهی می نمایند که شعبه نهم دادگاه تجدیدنظر برابر حکم شماره 656 مورخ 89/05/31 دادنامه معترض عنه را مخدوش تشخیص داده و ضمن نقض پرونده را به شعبه بدوی اعاده تا از این مسیر جهت رسیدگی به اعاده دادرسی به شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر خوزستان ارسال شود پرونده در اختیار مرجع اخیر قرار گرفته و مرجع اخیر طی دادنامه شماره 773 مورخ 89/07/29 رای معترض عنه را در قسمت صدور حکم به رفع تصرف عدوانی صحیح دانسته فلذا ضمن رد تقاضای آقای م. م. از این بخش از حکم آنرا تایید می کند و در قسمت دیگر نظر به اینکه با اجازه مستاجر آقای م. به عنوان نگهبان انجام وظیفه می نموده که در فرض ثبوت ادعای اجرت المثل مسیولیت این امر به عهده مدیر هتل می باشد نتیجتا دادنامه مورد اعتراض را در بخش اجرت المثل... نقض و حکم به رد دعوی خواهان بدوی نسبت به خواسته مرقوم صادر و اعلام می نماید متعاقب اعلام اشتباه رییس کل محترم استان خوزستان کمیسیون شماره سوم حوزه معاونت قضایی با ایراد رییس کل محترم موافقت نموده اند زیرا اولا دادگاه تجدیدنظر به شرح دادنامه شماره 1623 مورخ 88/11/12 به دادخواست خانم ف. م. با عنوان وارد ثالث و تجدیدنظر رسیدگی نموده که مبنی بر اشتباه است چون بدون توجه به خواسته خواهان که فی الواقع ورود ثالث بوده آن را تجدیدنظرخواه تلقی کرده است و لذا دادنامه بدون رعایت مواد 130 الی 134 ق.آ.د.م صادر گردیده است در ثانی دادگاه با اشتباهی دیگر به درخواست اعاده دادرسی نیز رسیدگی نموده در حالی که شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر هیچگاه در جایگاه تجدیدنظر به پرونده رسیدگی نکرده بود تا بر مبنای رسیدگی و اظهارنظر قانونی قبلی خود بتواند در مقام اعاده دادرسی حقی برای ورود به موضوع پیدا کند بنابراین مورد اعتراض در مغایرت با قانون و شرع بوده و لذا پیشنهاد اعمال ماده 18 اصلاحی می دهند کمیسیون شماره 2 حوزه معاونت قضایی همسو با نظریه گروه سوم و رییس کل محترم دادگستری استان خوزستان رای معترض عنه را مخدوش دانسته زیرا علاوه بر دو ایرادی که در گزارش گروه سوم منعکس است در ماهیت قضیه هم با توجه به برخی از مستندات ارایه شده توسط آقای م. م. در مرحله درخواست اعاده دادرسی از رای شماره 894/88 مورخ 88/08/17 شعبه دوم دادگاه حقوقی خرمشهر که دلالت بر رابطه استیجاری بین مورث خواهانها و مورث خانم ف. م. (د. م.) داشته و آقای م.م. سرایدار و نگهبان از طرف آنها بوده و اصولا دعوی طرح شده متوجه سرایدار نبوده و از شمول ماده 171 ق.آ.د.م خروج موضوعی دارد زیرا ماده مذکور ناظر بر فرض و حالتی است که سرایدار راسا و مستقیما از سوی مالک ملک را در اختیار دارد در حالی که در مانحن فیه ایشان سرایدار از طرف مورث ف. محمدیان بوده و در دفاعیات خود به این موضوع تصریح کرده است و در گزارش دادگاه عمومی خطاب به رییس کل دادگستری استان به سند اجاره رسمی به شماره ... مورخ 54/01/23 بین مورث خواهانها بنام سید م. ن.ش. و مورث ف. م. بنام د. م. نمینی اشاره شده است که تقویت کننده نظریه گروه در خصوص ایرادات وارده بر آراء از جهت ماهیت است بنابراین گروه دوم نیز نظر خود را مبنی بر لزوم اعمال ماده 18 ق اصلاحی رسیدگی مجدد اعلام می دارد پرونده پس از تجویز اعاده دادرسی نسبت به دادنامه شماره 0773 مورخ 89/07/29 صادر شده از شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان در اجرای ماده 477 ق.آ.د.م به دیوان عالی کشور ارسال و رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرایت گزارش آقای جعفری مستشار و دقت در اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد ## رای شعبه دیوان عالی کشور دادنامه شماره 773 - 89/07/29 صادره از شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان مآلا واجد ایراد و خدشه است زیرا علاوه بر ایراد به صلاحیت دادگاه تجدیدنظر (شعبه هفتم) در رسیدگی به تجدیدنظرخواهی خانم ف. م.ن. که در مرحله بدوی حضور نداشته و فاقد حق تجدیدنظرخواهی بوده است و نیز به درخواست اعاده دادرسی نسبت حکم به شماره 1103/88 - 88/10/12 شعبه دوم دادگاه عمومی خرمشهر و عدم مراعات مقررات مواد 335 و 426 قانون آیین دادرسی در این باره (مشروح جریان در گزارش شعبه و در اظهارنظر قضات معاونت قضایی منعکس است) اساسا آقای م. م. که دعوی اولیه رفع تصرف عدوانی و مطالبه اجرت المثل ایام تصرف علیه وی مطرح گردیده است نگهبان ملک از طرف مستاجرین و نه سرایدار از ناحیه مالک یا مالکین بوده و ماده 171 قانون آیین دادرسی مدنی که دادگاه تجدیدنظر آنرا مستند خود در رای معترض عنه قرار داده است نسبت به وی خروج موضوعی دارد بنابراین و با توجه به ایرادات معنونه از ناحیه قضات محترم حوزه معاونت قضایی قوه قضاییه و عنایت به تجویز اعاده دادرسی از ناحیه ریاست معظم قوه قضاییه به علت خلاف شرع بودن دادنامه معترض عنه و مستندا به ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال 1392، دادنامه موصوف به شماره 773 - 89/07/29 شعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر خوزستان و نیز دادنامه های صادره به شماره 894/88 شعبه 2 دادگاه عمومی خرمشهر و شماره 1623 - 88/11/12 شعبه 7 دادگاه تجدیدنظر و نیز شماره 1103 - 88/10/12 صادره از دادگاه بدوی نقض و به لحاظ اینکه دعوی اصلی متوجه خوانده نبوده و دعوی مآلا به صورت قانونی و صحیح طرح نگردیده است قابل پذیرش نمی باشد و قرار رد دعوی خواهان های اولیه صادر می گردد و قرار صادره مانع از طرح دعوی به صورت قانونی از ناحیه خواهانها نمی باشد./ب شعبه بیست وسوم دیوان عالی کشور; یعقوب انصاری (رییس) موسی جعفری(مستشار) فهرست شعبه دیوان عالی کشور شعبه دیوان عالی کشور نقد رای