آرای قضایی

در صورتی که تعهد موضوع قرارداد، محدود به بازه ی زمانی معین و محدود باشد و با گذشت زمان از حیث عقلی و اصولی امکان ایفاء تعهد ممکن نباشد دعوای الزام به آن مسموع نیست.

معافیت موقوفه از پرداخت خسارات دادرسی؛ صرفا معافیت از ابطال تمبر بوده و منصرف از هزینه های کارشناسی، حق الوکاله وکیل و حق الزحمه نماینده های قضائی است؛ بنابراین در صورت طرح دعوی و صدور حکم به نفع موقوفه، خوانده محکوم به پرداخت هزینه دادرسی در حق دولت و دیگر هزینه ها( کارشناسی و حق الزحمه وکیل) در حق موقوفه می شود.

وکالت در اعتراض به رأی دادگاه با وکالت راجع به تجدیدنظرخواهی متفاوت بوده و اختیار تجدیدنظرخواهی باید در وکالتنامه تصریح شود زیرا عدم تصریح آن، محمول بر عدم تفویض چنین اختیاری از سوی موکل است بنابراین در فرض تفویض وکالت در اعتراض به رای در وکالتنامه، سمت وکیل در تجدیدنظرخواهی احراز نمی شود.

صدور حکم علیه شرکت تجاری به پرداخت سهم الشرکه شرکاء قبل از انحلال شرکت تجاری، از موضوعات قابل ارجاع به داوری نیست.

با وجود قانون، رویه قضایی و عرف در خصوص موضوعی، جایی برای رجوع به دکترین حقوقی باقی نمی ماند. عنوان: تاثیر عدم استرداد عوضین بر صحت اقاله پیام: در صورتی که اقاله، محرز باشد، عدم استرداد ثمن یا مبیع، از مبطلات عمل حقوقی مذکور نیست. عنوان: صلاحیت محلی مجتمع های قضائی یک حوزه قضائی پیام: کل تهران یک حوزه قضایی است و رسیدگی در هر یک از مجتمع های قضائی، موجد ایراد صلاحیت محلی نیست.

فلسفه تأسیس صندوق تامین خسارتهای بدنی، حمایت از اشخاص ثالثی است که به هر دلیل امکان استفاده از بیمه و جبران خسارت برای آنها وجود نداشته باشد و از آنجایی که راننده مقصر حادثه، ثالث محسوب نمی شود خسارت وارد بر وی از این صندوق، قابل مطالبه نیست.

دعوی خلع ید ملک مشاعی از جانب یکی از شرکاء یا برخی از آنها علیه متصرف ملک، قابل پذیرش است.

هر چند جریمه طرح دعوای واهی، ناظر به مطلق دعاوی است اما با توجه به اینکه در مبحث اعسار قانون آئین دادرسی مدنی، به تعیین جریمه تصریح نشده و در قانون اعسار نیز به ماده 707 قانون آئین دادرسی سابق ارجاع داده که در حال حاضر منسوخ می باشد؛ بنابراین در فرض صدور قرار عدم استماع دعوای اعسار، محکومیت خواهان به پرداخت سه برابر هزینه دادرسی به نفع دولت فاقد وجاهت است.

در اجاره های مشمول قانون روابط موجر و مستاجر 1356، در صورتی که تغییرات عین مستاجره (احداث بالکن)، توام با تخریب نبوده و صرفا جهت استفاده بهینه صورت گرفته باشد، عرفا تعدی و تفریط محسوب نمی شود؛ بنابراین درخواست تخلیه به علت مذکور محکوم به رد است. عنوان: مدت زمان اعمال حق فسخ پیام: فسخ به عنوان استثنایی بر اصل صحت و لزوم قراردادها محسوب می شود بنابراین اعمال حق فسخ، از حیث زمان، نامحدود نیست.

عدم حضور خوانده در جلسات دادرسی تنها در صورتی موجب صدور رای غیابی می شود که وی محکوم علیه رای صادره قرار بگیرد زیرا غیابی محسوب شدن رای برای استفاده محکوم علیه غایب از حق واخواهی می باشد.

درصورتیکه پس از اعلام نظر کارشناس نسبت به خسارت وارده، صرفا با اعتراض خوانده، موضوع به هیات سه نفره کارشناسی ارجاع شود اما هیات مذکور میزان خسارت را بیش از نطر کارشناس اول تعیین کند، دادگاه باید بر اساس نظر کارشناس اول حکم را صادر کند. زیرا نتیجه اعتراض نباید بر علیه معترض مورد استفاده قرار بگیرد.در تعهد به نتیجه، صرف عدم انجام تعهد مطابق قرارداد، حتی بدون تقصیر متعهد، ضمان آور خواهد بود.

مسئول پرداخت دیه، باید قیمت یوم الادا را بدهد و در این امر، تفاوتی میان اشخاص حقیقی، بیت المال، عاقله، شرکت بیمه و صندوق تامین خسارتهاتی بدنی نیست. بنابراین صندوق مذکور نمی تواند با وضع آیین نامه داخلی، زیان دیدگان را از حق واقعی خود محروم کند.

در صورتی که تابعیت خارجی پدر شخصی که در ایران متولد شده است، مسجل نباشد، دعوای او مبنی بر الزام اداره ثبت احوال به ثبت ولادت و صدور شناسنامه، بدون اقدام قانونی ناظر بر تحصیل تابعیت و اظهارنظر نهایی شورای تامین شهرستان، قابل استماع نیست.

در صورتی که شخصی دعوای فسخ معامله راجع به آپارتمانی را طرح کرده باشد، دعوای وی مبنی رفع تصرف عدوانی از ملک مذکور، مسموع نیست. عنوان: طرح دعوی رفع تصرف عدوانی بعد از دعوای احراز فسخ قرارداد پیام: چنانچه خواهان دعوای تصرف عدوانی ، سابقا دعوی احراز فسخ قرارداد دررابطه با مال موضوع دعوا، اقامه کرده باشد، دعوی تصرف عدوانی توسط وی مسموع نخواهد بود.

اصل بر لزوم و صحت معاملات اشخاص است و مدعی خلاف اصل، باید مبادرت به طرح دعوا نماید؛ بنابراین دعوی تنفیذ معامله مسموع نیست.

تصمیم دادگاه در درخواست فروش ملک غیرقابل افراز، دستور فروش است (و نه حکم فروش) که یک تصمیم قضائی به معنای عام بوده و عبارت «حکم»; یا «قرار»; بر آن صدق نمی کند؛ بنابراین قابل تجدیدنظرخواهی نیست.

در صورتی که ایجاد و نصب پنجره، مغایر با دستور نقشه مصوب ملک باشد، از مصادیق مزاحمت برای ملک دیگر بوده و حکم به رفع مزاحمت صادر می شود.

رای دادگاه عمومی حقوقی که در مقام تجدیدنظرخواهی از رای شورای حل اختلاف صادر شده است، قطعی و غیر قابل تجدیدنظر خواهی است.

دعوای الزام متعهد قراردادی به رفع بازداشت و انتقال رسمی ملک، قابل استماع می باشد. عنوان: دعوی الزام به رفع بازداشت و انتقال سند رسمی پیام: درصورتی که خواسته دعوی، الزام متعهد قراردادی به رفع بازداشت از ملک و انتقال رسمی آن باشد، دعوا، قابل استماع است و دادگاه باید با بررسی شرایط و تعهدات قراردادی در این خصوص، اظهارنظر ماهوی کند.

صرف این موضوع که سند ملک محل سکونت مشترک زوجین به نام زوجه است، به آن معنا نیست که اموال موجود در آن، متعلق به وی باشد؛ بنابراین در صورتی که اموال توقیفی، ظاهرا متعلق به زوج باشد، اعتراض ثالث اجرایی زوجه، محکوم به بطلان است.

در صورت طرح دعوای طلاق و مطالبه اجرت المثل در دادخواست واحد، رسیدگی به دعوی اجرت المثل تابع دعوای طلاق است؛ بنابراین با اعلام بطلان دعوی طلاق، رسیدگی به دعوای اجرت المثل وجاهت قانونی ندارد.

دعوای مطالبه سهم الارث، باید به طرفیت کلیه ورثه طرح شود.

طرح دعوی خلع ید به طور کلی در مواردیست که خلع ید از عین معین و مشخصی درخواست نشده باشدو خواسته را در وضعیت مبهم، نامشخص و غیرمنجز قرار دهد.

در فرض تصرف زمین توسط شهرداری و تبدیل آن به خیابان، مالک صرفا می تواند بهای ملک به قیمت روز را مطالبه کند و دعاوی خلع ید و مطالبه اجرت المثل محکوم به بطلان است زیرا در این صورت، زمین در حکم مال تلف شده می باشد.

خسارت تاخیر تادیه شامل همه دیون از نوع وجه رایج است و شامل خسات ناشی از عدم وصول مطلبات کارگری نیز می شود.

در فرضی که در متن چک عبارت «حواله کرد»; خط خورده باشد، غرض صادر کننده این بوده که چک به شخص ثالث انتقال پیدا نکند؛ بنابراین دارنده حق انتقال چک را به دیگری ندارد؛ زیرا هرچند مقررات قانون تجارت در خصوص نحوه ظهر نویسی از قواعد آمره است ولی اصل ظهر نویسی از قواعد تکمیلی بوده و شرط خلاف آن امکانپذیر است.

در صورتی که دعوای تخلیه به لحاظ تعدی وتفریط طرح شده باشد، افزایش خواسته به جهت تغییر شغل موجه نیست؛ زیرا این امر، افزایش خواسته محسوب نشده بلکه تغییر خواسته است و هر کدام از دعاوی تخلیه به جهت تعدی و تفریط و نیز تخلیه به لحاظ تغییر شغل از حیث رسیدگی و دلایل اثباتی متفاوت بوده و امکان رسیدگی توامان به هر دو دعوا وجود ندارد. بنابراین در فرض یادشده، قرار عدم استماع دعوا صادر می گردد.

در صورتی که مبلغ دیه از سقف تعهدات بیمه گر بیشتر باشد، وراث متوفی می توانند جهت دریافت مبلغ مازاد، به صندوق تامین خسارت های بدنی مراجعه کنند.

دعاوی الزام به تنظیم سند رسمی و تحویل مبیع مشاع(آپارتمان) فرع بر مفروز شدن مالکیت و احراز تقسیم بین شرکاء است ولی دعاوی الزام به اخذ پایان کار و اخذ صورتمجلس تفکیکی و فک رهن قبل از افراز قابل استماع است.

1- در دعوی مطالبه وجه از وراث متوفی، مطالبه خسارت تاخیر تادیه و خسارت دادرسی به علت عدم احراز تقصیر ورثه، قابل پذیرش نیست؛ زیرا اشتغال ذمه بدوا متوجه آنان نبوده که مرتکب تقصیر در پرداخت شده باشند. 2- ناخوانا بودن و بدخطی بیش از حد در صورتجلسه دادگاه، به طوری که قابلیت بهره برداری کامل قضائی نداشته و موجب تعذر سایر مراجع در مراجعه به آن شود، تخلف انتظامی محسوب و از موجبات تعقیب انتظامی است. 3- هرچند در دعوای برمیت، پس از اقامه بینه، سوگند خواهان لازم است و در صورت امتناع از سوگند، حق وی ساقط می شود اما الزام فوق، برای تردید حاکم در بقاء دین است و مقنن ، دادگاه را در باب آن مخیر نموده است.